Σκοτεινοί καιροί

Ο πατέρας της, ο Φράνκο Ρότσελα, ήταν, μαζί με τον Μάρκο Πανέλα, τον Εουτζένιο Σκάλφαρι και άλλους νεαρούς τότε, στα μέσα της δεκαετίας του 1950, διανοουμένους, ένας από τους συνιδρυτές του Partito Radicale, ενός κόμματος που δεν έφτασε ποτέ να αποσπάσει υψηλά ποσοστά ψήφων, ούτε συμμετείχε ποτέ σε κυβέρνηση, πρωτοστάτησε εντούτοις στους αγώνες υπέρ των ατομικών και κοινωνικών ελευθεριών. Η μητέρα της, Ουάντα Ραχέλι, ήταν μια φεμινίστρια ζωγράφος. Η ίδια, η Εουτζένια Μαρία Ρότσελα, προσχώρησε στα 18 της, στις αρχές της δεκαετίας του 1970, στο Κίνημα για την Απελευθέρωση της Γυναίκας, αναρριχήθηκε μάλιστα στην κεφαλή του κι έγινε έτσι η εκπρόσωπος πολλών φεμινιστικών μαχών, υπέρ του δικαιώματος στην άμβλωση, κατά της έμφυλης βίας, υπέρ της τροποποίησης του οικογενειακού δικαίου, υπέρ των ίσων ευκαιριών… «Aborto, facciamolo da noi», «Αμβλωση, ας την κάνουμε μόνες μας», λεγόταν ένα βιβλίο που είχε υπογράψει τότε. Πώς κατέληξε άραγε αυτή η γυναίκα υπερσυντηρητική; Κατά της άμβλωσης, κατά της τεχνητής γονιμοποίησης, κατά των δικαιωμάτων των ΛΟΑΤ+; Και πώς έφτασε να γίνει υπουργός Οικογένειας, Γονιμότητας (νέα προσθήκη στον τίτλο αυτό…) και Ισων Ευκαιριών στην Ιταλία;

Η Ρότσελα είναι μόλις μία από τις έξι γυναίκες υπουργούς που περιλαμβάνει το νέο, 24μελές κυβερνητικό σχήμα υπό την Τζόρτζια Μελόνι, και μία ακόμα επιβεβαίωση, μαζί φυσικά με την επικεφαλής του, της θεωρίας που θέλει τις γυναίκες να είναι πολλές φορές οι χειρότερες εχθροί του φύλου και του εαυτού τους. «Πρέπει να είναι κανείς φεμινιστής ώστε να υπερασπίζεται το δικαίωμα στην άμβλωση», έγραφε στα νιάτα της. Οι φεμινίστριες ουδέποτε θεωρούσαν δικαίωμα την άμβλωση, διαβεβαίωσε πρόσφατα. Μα το Κίνημα για την Απελευθέρωση της Γυναίκας έδωσε μάχη για τη νομιμοποίηση της άμβλωσης, της αντέτειναν. Ναι, αλλά αυτό ήταν δημιούργημα του Ριζοσπαστικού Κόμματος, οι ριζοσπάστες ήταν εκείνοι που ζητούσαν έναν νόμο, κατηγορούνταν μάλιστα συχνά ότι πρόδιδαν έτσι το φεμινιστικό σύνθημα «κανένας νόμος πάνω στο σώμα μας», υποστήριξε. Ακόμα και τότε, επέμεινε, «η άμβλωση δεν ήταν η υψηλότερη φιλοδοξία μας, αλλά ένα αναγκαίο κακό, προκειμένου να μη συνθλιβούμε σε έναν ρόλο που έκλεινε τις γυναίκες σε ένα κλουβί καταπίεσης και υποταγής. Πέρα από τη χαρούμενη ατμόσφαιρα στις διαδηλώσεις, δεν βιώναμε την άμβλωση σαν μία υπερήφανη διεκδίκηση, μάλλον σαν μία οδό απελπισμένης διαφυγής, όχι σαν δικαίωμα, αλλά σαν μία εξουσία εγγεγραμμένη εντός του σώματος». Ακόμα ένας άνθρωπος που αυτογελοιοποιείται προσπαθώντας να αιτιολογήσει τις κυβιστήσεις του.

Η Εουτζένια Μαρία Ρότσελα είχε επιχειρήσει, το 1979, να εκλεγεί βουλευτής με το Ριζοσπαστικό Κόμμα. Κατάφερε τελικά να εισέλθει στην ιταλική Βουλή σχεδόν τρεις δεκαετίες αργότερα, το 2008, με τον μπερλουσκονικό Λαό της Ελευθερίας. Στο μεταξύ, είχε απορρίψει τους ριζοσπάστες ως «υπερβολικά ατομικιστές», είχε κάνει δύο παιδιά, είχε γράψει μία βιογραφία του Σίλβιο Μπερλουσκόνι και είχε εργαστεί ως αρθρογράφος, πρωτίστως για την καθολική εφημερίδα «Avvenire». Εκεί, στα τέλη της δεκαετίας του 2000, διατέλεσε για λίγο υφυπουργός Κοινωνικής Πρόνοιας (το 2008) και Υγείας (το 2009). Αλλαξε διάφορα (δεξιά) κόμματα προτού καταλήξει, μόλις φέτος, στα Αδέλφια της Ιταλίας. Ενα από τα πράγματα που ξεχωρίζουν στο βιογραφικό της, πάντως, είναι εκείνη η ανοιχτή επιστολή που είχε συνυπογράψει το 2011, μαζί με άλλα μέλη του Λαού της Ελευθερίας, υπερασπιζόμενη την αθωότητα του τότε πρωθυπουργού Σίλβιο Μπερλουσκόνι έναντι των κατηγοριών για προαγωγή ανηλίκων στην πορνεία – το γνωστό σκάνδαλο με τα μπούνγκα μπούνγκα πάρτι. Ούτε για την ηθική του Μπερλουσκόνι έχει αμφιβολίες, ούτε για το πόσο καταστροφικό είναι το χάπι διακοπής της κύησης RU 486.

Η Ρότσελα όπως και η ίδια η Μελόνι έχουν δεσμευτεί να μην πειράξουν τον νόμο με τον οποίο νομιμοποιήθηκε, το 1978, η άμβλωση στην Ιταλία – μόνο να προωθήσουν το «δικαίωμα στη μη άμβλωση». Είναι σχετικά ασφαλές να προβλέψει κανείς, λοιπόν, πως η πρόσβαση στην άμβλωση θα περιοριστεί περαιτέρω, η πίεση στις γυναίκες που κλίνουν προς την επιλογή αυτή θα ενταθεί και το ποσοστό των ιταλών γυναικολόγων που δηλώνουν «αντιρρησίες συνείδησης» θα αυξηθεί το επόμενο διάστημα πολύ πάνω από τον ετήσιο μέσο όρο του 64% που έδινε για το 2020 το ιταλικό υπουργείο Υγείας – στις περιφέρειες όπου κυβερνούσαν τα Αδέλφια ήταν ήδη πολύ υψηλότερο. Οσο για την 30σέλιδη «Εθνική Στρατηγική ΛΟΑΤ+ 2022-2025» που υιοθέτησε πριν από μόλις δύο εβδομάδες η κυβέρνηση του Μάριο Ντράγκι, με στόχο την καταπολέμηση των διακρίσεων εις βάρος των ΛΟΑΤ+ στα σχολεία, τα πανεπιστήμια, τα νοσοκομεία, τις φυλακές, τις αθλητικές λέσχες και τον εργασιακό χώρο γενικότερα, αυτή μπορεί να θεωρηθεί ήδη νεκρό γράμμα. Η Μελόνι ήταν ξεκάθαρη, εννοεί να υπερασπιστεί την «παραδοσιακή οικογένεια» και να αντισταθεί στα «λόμπι ΛΟΑΤ». «Dio, patria, famiglia» είναι το σύνθημά της. «Πατρίς, θρησκεία, οικογένεια» α λα ιταλικά. Μπορεί να έστειλε με τη σύνθεση της νέας της κυβέρνησης καθησυχαστικά μηνύματα στο εξωτερικό για τον ευρωπαϊκό και ατλαντικό προσανατολισμό της, όμως εντός των ιταλικών τειχών, σε ό,τι αφορά τα ατομικά δικαιώματα και τις ελευθερίες, προαναγγέλλονται σκοτεινοί καιροί.