Η λιτότητα που έρχεται είναι επιλογή, όχι αναγκαιότητα

Οι ψηφοφόροι μπορεί να μην ενοχλούνται από το γεγονός ότι ο νέος πρωθυπουργός είναι πλουσιότερος από τον βασιλιά, αλλά μπορούν να συγχωρήσουν την αποψίλωση των υπηρεσιών που βρίσκονται ήδη σε οριακό σημείο; Ο Ρίσι Σούνακ στέκεται έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ, μη εκλεγμένος, χωρίς μανιφέστο. Το ακυβέρνητο κυβερνών κόμμα απέφυγε τον ακαριαίο κατακλυσμό στην κούρσα της στερλίνας, που μπορεί να είχε επέλθει αν ο Μπόρις Τζόνσον επέστρεφε στην εξουσία. Αλλά εδώ τελειώνουν τα καλά νέα. Οι προβλέψεις είναι δυσοίωνες.

Το πώς θα διαμορφωθεί η διακυβέρνηση Σούνακ δεν το ξέρει κανείς, αλλά έχει το πλεονέκτημα του χαμηλότερου πήχη που υπήρξε ποτέ, αν θέλει να βελτιώσει την εικόνα του σε σύγκριση με τους δύο ατιμασμένους προκατόχους του. Τον ακολουθούν βέβαια εκείνες οι δηλώσεις που είχε κάνει με  κομπασμό προς τους Συντηρητικούς της περιοχής Tunbridge Wells ότι είχε σκόπιμα εκτρέψει κονδύλια από τις υποβαθμισμένες αστικές περιοχές σε εύπορα μέρη όπως το δικό τους. Τώρα θα δούμε αν κάθε έννοια ισοπέδωσης έχει χαθεί για πάντα. Ο προϋπολογισμός που προγραμματίζεται σε λίγες ημέρες θα αποκαλύψει τις προθέσεις του. Γνωρίζουμε τους ηγέτες μας όχι από τα λόγια τους αλλά από τις προτεραιότητες του προϋπολογισμού τους, και εκεί μπορεί να τελειώσει ο όποιος μήνας του μέλιτος στον οποίο ελπίζει.

Η χώρα πληρώνει τώρα ένα «ασφάλιστρο ηλιθιότητας» σε υψηλότερο κόστος δανεισμού για τη βλακεία ενός κόμματος που επέλεξε τη Λιζ Τρας διαλύοντας την εμπιστοσύνη των δανειστών στη Βρετανία. Τώρα ένα «λογικό» ζευγάρι χεριών γυρίζει το πλοίο σε εκείνο το ζοφερό «ασφαλές» λιμάνι που τόσο καλά γνωρίζουμε: ο καπετάνιος και ο υπουργός Οικονομικών θα βγάλουν το μαστίγιο, θα κλείσουν τις καταπακτές των δημόσιων δαπανών και θα περικόψουν επιδόματα και μισθούς. Η ετήσια απογραφή του HMS Britain που έγινε την περασμένη εβδομάδα από το Ινστιτούτο για την Κυβέρνηση και το Chartered Institute of Public Finance and Accountancy διαπίστωσε σοκαριστικές συνθήκες στις δημόσιες υπηρεσίες. Ο καγκελάριος, Τζέρεμι Χαντ, προειδοποιεί για διορθωτικά μέτρα που «βγάζουν μάτι».

Ολοι μιλούν για «δύσκολες επιλογές». Αλλά να θυμάστε ότι πρόκειται για επιλογές. Αυτό το επαπειλούμενο πρόγραμμα λιτότητας είναι μια πολιτική επιλογή, όχι μια οικονομική αναγκαιότητα. Η Τρας κατέρριψε την τελευταία ευκαιρία που είχε η κυβέρνηση να δανειστεί, κάτι που θα ήταν ο συνήθης κεϋνσιανός τρόπος για να απαλύνει μια επερχόμενη ύφεση. Τώρα, ο ζουρλομανδύας είναι να μην υπάρχει δανεισμός για καθημερινές δαπάνες, παρά μόνο για επενδύσεις. Αλλά δεν υπάρχει καλύτερη στιγμή για να είμαστε ειλικρινείς με τους ψηφοφόρους που αισθάνονται το βάθος της κρίσης και να κατηγορήσουμε τους κυβερνητικούς τρελούς που επέλεξαν περικοπές φόρων για τους πιο εύπορους αντί για τις αναγκαίες αυξήσεις φόρων.

Οι δημόσιες υπηρεσίες βρίσκονται σε οριακό σημείο: τα ασθενοφόρα στοιβάζονται για ώρες έξω από τα νοσοκομεία, ενώ οι διευθυντές προειδοποιούν για τεράστιες περικοπές στα πληγωμένα κρατικά σχολεία τους, τα οποία εξακολουθούν να χρηματοδοτούνται κάτω από τα ποσοστά του 2010. Τα γραφήματα του πράσινου προϋπολογισμού του Ινστιτούτου Δημοσιονομικών Μελετών δείχνουν απότομες μειώσεις στον προϋπολογισμό κάθε υπουργείου με περικοπές άνω του 1/4 στα επιδόματα, τη στέγαση και τα τοπικά συμβούλια. Ειδικοί προειδοποιούν για την «κολοσσιαία πτώση των εισοδημάτων το επόμενο έτος», με ένα τρομακτικό γράφημα που δείχνει το βάθος της κοινωνικής αδικίας: οι χαμηλόμισθοι χάνουν 15%, ενώ οι υψηλόμισθοι μόλις 3%. Οσο λιγότερα έχετε, τόσο περισσότερα θα χάσετε.

Επιλέγοντας τον Σούνακ, το κόμμα των Τόρις θα ξεκινήσει ακόμη βαθύτερη λιτότητα σε αναζήτηση περικοπών ύψους 40 δισ. στερλινών. Τι θα γίνει με τα πεινασμένα παιδιά, όταν μόνο οι οικογένειες που ζουν με λιγότερα από το συγκλονιστικό ποσό των 7.400 στερλινών λαμβάνουν δωρεάν σχολικά γεύματα; Οι βουλευτές των Τόρις που φοβούνται για τις έδρες τους μπορεί να επαναστατήσουν σε κάθε μέτρο που προβλέπει περικοπές σε υπηρεσίες που χρησιμοποιούν οι συνταξιούχοι ή η κοινωνική φροντίδα ενηλίκων.