Η μη αντιπροσωπευόμενη ψήφος ως παράγοντας της αυτοδυναμίας

Εχει επισημανθεί ότι ο τελικός αριθμός των εδρών δεν επηρεάζεται σε καμία περίπτωση από τη διαφορά του πρώτου με το δεύτερο κόμμα αλλά από το ποσοστό των κομμάτων που δεν θα καταφέρουν να πιάσουν το όριο του 3% και θα μείνουν εκτός Βουλής. Το 38% που απαιτείται να λάβει το πρώτο κόμμα για να εξασφαλίσει τις 151 έδρες – με το εκλογικό σύστημα του κλιμακωτού μπόνους που έχει ψηφίσει η ΝΔ –  ισχύει στην περίπτωση που το ποσοστό της μη αντιπροσωπευόμενης ψήφου είναι 8%. Χρησιμοποιούμε στο παράδειγμά μας το συγκεκριμένο νούμερο γιατί αυτό ήταν το ποσοστό των κομμάτων που έμειναν εκτός Κοινοβουλίου στις εκλογές του 2019. Κανείς βέβαια δεν μπορεί να υπολογίσει το αντίστοιχο νούμερο για τις επόμενες αναμετρήσεις, μια σύντομη όμως ιστορική αναδρομή μάς δείχνει ότι με την εξαίρεση των πρώτων εκλογών του 2012 όπου το ποσοστό της μη αντιπροσωπευόμενης ψήφου έφτασε στο 19% στις υπόλοιπες περιπτώσεις τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν: 6% τον Ιούνιο του 2012, 8,6% τον Ιανουάριο του 2015 και 6,4% τον Σεπτέμβριο του ίδιου έτους. Παρατηρούμε λοιπόν μια διακύμανση της συγκεκριμένης μεταβλητής από το 6% έως το 8% περίπου.

Προχωρώντας τους υπολογισμούς μας διαπιστώνουμε ότι η αύξηση του ποσοστού των κομμάτων που θα μείνουν τελικά εκτός Βουλής μειώνει το όριο της αυτοδυναμίας για το πρώτο κόμμα. Ετσι αν το ποσοστό της μη αντιπροσωπευόμενης ψήφου διαμορφωθεί στο 6% το ποσοστό για τις 151 έδρες είναι 38,5%. Με 8% εκτός Βουλής η αυτοδυναμία επιτυγχάνεται με 37,9%. Με 10% το πρώτο κόμμα χρειάζεται 37,5%, με 12% εκτός 36,8% ενώ με 14% ο πήχης της αυτοδυναμίας πέφτει στο 36,3%.

Γίνεται φανερό ότι την κυβερνητική παράταξη θα την εξυπηρετούσε μια Βουλή πέντε ή ακόμη καλύτερα τεσσάρων κομμάτων, γεγονός που θα ανέβαζε σημαντικά το ποσοστό της μη  αντιπροσωπευόμενης ψήφου και θα κατέβαζε το όριο της αυτοδυναμίας. Τα έως τώρα δεδομένα ωστόσο δείχνουν ότι τόσο η Ελληνική Λύση του κ. Βελόπουλου όσο και το ΜΕΡΑ 25 του κ. Βαρουφάκη διεκδικούν με σοβαρές αξιώσεις την είσοδό τους και στη νέα Βουλή. Επιπλέον σε αυτή τη φάση δεν είμαστε σε θέση να προσδιορίσουμε τη συμπεριφορά των πρώην ψηφοφόρων της ΧΑ, ενός σχηματισμού που στις τελευταίες εκλογές προσέγγισε το όριο εισόδου του 3%.

Ο Αντώνης Παπαργύρης είναι διευθυντής ερευνών GPO