Το πείραμα των Τόρις πεθαίνει. Αποτελειώστε το.

Το λεξικό έχει στερέψει από συνώνυμα για το χάος και το πανδαιμόνιο. Τα πρωτοσέλιδα και οι ιστότοποι όλων των εφημερίδων που ηγήθηκαν του δρόμου προς αυτή την άβυσσο τα έχουν εξαντλήσει. Εκείνοι που στήριξαν τη Λιζ Τρας, εκείνοι που μηχανεύτηκαν το Brexit, εκείνοι που ζητούν πάντα περικοπές στον δημόσιο τομέα – η «Mail» έφτασε να τσιρίξει από χαρά για τον καταστροφικό της προϋπολογισμό, «Επιτέλους ένας πραγματικός συντηρητικός προϋπολογισμός!» – αξίωσαν εξίσου φωνακλάδικα το τέλος της, χωρίς ίχνος ντροπής ή μεταμέλειας.

Η Τρας έφυγε. Οι ιδεολογικοί καλικάντζαροι που έφερε μαζί της και άλλοι στην αδελφότητά της στράφηκαν εναντίον της. Δεν ήταν «παίρνουμε πίσω τον έλεγχο» αλλά χάνεται κάθε έλεγχος. Ακόμα και δύο επιπλέον χρόνια από αυτή την καταστροφή είναι αδιανόητα. Είτε πρόκειται για φοροαπαλλαγές υπέρ των πλουσίων είτε για την επιστροφή από τον υπουργό Οικονομικών, τον Τζέρεμι Χαντ, σε μια συνθλιπτική λιτότητα, η χώρα δεν αντέχει καμία από αυτές τις εναλλακτικές επιλογές. Ούτε πρόκειται να κατευναστούν πολύ οι αγορές όσο παραμένει επικεφαλής της αποδυναμωνόμενης οικονομίας μας το κόμμα που τα επέτρεψε όλα αυτά και μας οδήγησε στον γκρεμό του Brexit.

Το ερώτημα είναι κατά πόσο οι Εργατικοί, οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες (και οι μετριοπαθείς Τόρις) μπορούν να καρφώσουν ένα παλούκι στην καρδιά αυτού του ακραίου είδους φιλελεύθερης, καταστροφικής για το κράτος, πολιτικής λιτότητας. Να το καρφώσουν έτσι ώστε να πεθάνει και να μην αναστηθεί ποτέ, ώστε να μην τολμήσει ποτέ ξανά κανείς να την υπερασπιστεί, όπως δεν θα υπερασπιζόταν τον σταλινισμό. Δείτε πού μας έφτασε. Οι περικοπές του Κάμερον και του Οζμπορν, σε περίοδο ύφεσης, όταν κάθε προηγούμενο έλεγε ότι ήταν ώρα για επενδύσεις, οδήγησε σε αρνητική ανάπτυξη για το εισόδημα των νοικοκυριών και τη Βρετανία σε οικονομικές επιδόσεις χειρότερες από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην ΕΕ πλην της Ελλάδας και της Κύπρου. Σύμφωνα με το Resolution Foundation, μετά το χρηματοπιστωτικό κραχ, τα εισοδήματα στη Γαλλία αυξήθηκαν κατά 34% και στη Γερμανία κατά 27% ενώ τα δικά μας μειώθηκαν κατά 2%.

Δείτε τι έκανε το Brexit των Τόρις. Η βρετανική οικονομία έμεινε ταχύτερα πίσω από εκείνες της ΕΕ: ισοδυναμούσε με το 90% του μεγέθους της Γερμανίας το 2016 και τώρα έχει μειωθεί στο 70%. Το εμπόριό μας με την ΕΕ έχει μειωθεί κατά 16%.

Η ζημιά της Βρετανίας, ωστόσο, είναι πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που μπορούν να μετρήσουν αυτοί που η Τρας αρεσκόταν να αποκαλεί «μετρητές φασολιών» με τα «οικονομικά του άβακά» τους. Η φήμη είναι κάτι το ανεκτίμητο, αν και αυτή ζυγίζεται με βάση την εμπιστοσύνη των ευμετάβλητων αγορών στα χρέη μας. Κανένας ειδικός στη διαχείριση κρίσεων δεν μπορεί να διορθώσει τη ντροπή του να γίνεσαι περίγελος στο εξωτερικό. Οι σοβαρές χώρες παρακολουθούν κατάπληκτες το πώς το Συντηρητικό Κόμμα συγχωνεύτηκε με τη σφαίρα των κακόφημων, όπως ο Τραμπ, ο Μπολσονάρο, ο Μπερλουσκόνι και η Τζόρτζια Μελόνι.

Ποτέ μη συγχωρείτε, ποτέ μην ξεχνάτε, λέει ο ηγέτης των Εργατικών, ο Κιρ Στάρμερ. Είναι χρέος των σοσιαλδημοκρατών να θάψουν αυτή την ιδεολογία και να θυμίσουν στη Βρετανία ποια πραγματικά είναι. Αυτοί αποτελούν τη μεταπολεμική συναίνεση που προσπάθησε να ξεριζώσει η Θάτσερ. Το φίλτρο μαύρης μαγείας του μεγάλου ψέματος του Brexit, που παραπλάνησε τόσο πολλούς, πλέον ξεθυμαίνει. Οι Εργατικοί πρέπει να αδράξουν τη στιγμή, χωρίς φόβο, ώστε να συνεχίσουν να θυμίζουν στους ψηφοφόρους πόσο κακό τους έκανε η ιδιαίτερα ολέθρια μορφή του Brexit των Τόρις. Μας περιμένουν δύσκολα επανορθωτικά χρόνια, αλλά αυτοί είναι διαφορετικοί καιροί, ο καιρός του Κιρ Στάρμερ, τώρα.