Σαιξπηρικό δράμα {CR}στην Ντάουνινγκ Στριτ

Ρεκόρ βραχύβιας πρωθυπουργίας για τη Λιζ Τρας, ένα κυβερνών κόμμα «σε χάος», όπως περιέγραψε στέλεχός του, και η μάχη για τη διαδοχή που θα έχει ολοκληρωθεί σε μια εβδομάδα. Ολα αυτά συνέθεσαν τη χθεσινή μέρα στην Ντάουνινγκ Στριτ ένα δράμα την πλοκή του οποίου θα ζήλευε και ο Σαίξπηρ. Και μια ακόμα σημαντική λεπτομέρεια: Την πρωθυπουργία θα διεκδικήσει, όπως όλα δείχνουν, ο Μπόρις Τζόνσον ο οποίος αποχώρησε από την εξουσία μόλις πριν από 44 ημέρες λόγω σκανδάλων.

Εχοντας δεχθεί μεγάλο πλήγμα στο γόητρό τους και με τις δημοσκοπήσεις να τους φέρνουν τρίτο κόμμα, οι Τόρις θέλουν να προχωρήσουν όσο το δυνατόν γρηγορότερα στην εκλογή του νέου ηγέτη τους. Εθεσαν ως προϋπόθεση για τη διεκδίκηση της πρωθυπουργίας να συγκεντρώσει κάποιος τις υπογραφές 100 βουλευτών του κόμματος προκειμένου να θέσει υποψηφιότητα. Τη Δευτέρα θα γίνουν αλλεπάλληλες ψηφοφορίες στην κοινοβουλευτική επιτροπή μέχρι να μείνουν δύο υποψήφιοι ανάμεσα από τους οποίους θα επιλέξουν τα μέλη του κόμματος. Κάποιοι θεωρούν ότι είναι πιθανό μόνο ένας από εκείνους που θα ήθελαν τη θέση να μπορέσει να συγκεντρώσει την υποστήριξη 100 βουλευτών, οπότε δεν θα χρειαστούν ψηφοφορίες και αυτός ή αυτή θα είναι επόμενος πρωθυπουργός της χώρας.

«Εχασα την
εμπιστοσύνη τους»

Μιλώντας έξω από την πόρτα του γραφείου της στον αριθμό 10 της Ντάουνινγκ Στριτ, η Τρας αποδέχτηκε ότι έχασε την εμπιστοσύνη του κόμματός της και δήλωσε ότι θα παραιτηθεί την επόμενη εβδομάδα και θα γίνει η πρωθυπουργός με τη μικρότερη θητεία στη βρετανική ιστορία. «Ως εκ τούτου, μίλησα με την Αυτού Μεγαλειότητα τον βασιλιά για να τον ενημερώσω ότι παραιτούμαι από την ηγεσία του Συντηρητικού Κόμματος» δήλωσε η Τρας, η οποία εξελέγη μόλις τον Σεπτέμβριο από τα μέλη των Τόρις και όχι από το εκλογικό σώμα, με την υποστήριξη μόνο του 1/3 των βουλευτών του κόμματος.

Η Τρας εξελέγη στις 6 Σεπτεμβρίου και την περασμένη εβδομάδα αναγκάστηκε να εκδιώξει τον υπουργό Οικονομικών και στενότερο πολιτικό της σύμμαχο Κουάσι Κουάρτενγκ και να εγκαταλείψει σχεδόν όλο το οικονομικό της πρόγραμμα, αφού τα σχέδιά τους για τεράστιες μη χρηματοδοτούμενες φορολογικές περικοπές οδήγησαν τη στερλίνα και τα βρετανικά ομόλογα σε κατάρρευση συμπαρασύροντας μαζί τους και τα ποσοστά του Συντηρητικού Κόμματος. Την Τετάρτη έχασε τον δεύτερο από τους τέσσερις πιο υψηλόβαθμους υπουργούς της κυβέρνησης, αντιμετώπισε κοροϊδίες ενώ προσπαθούσε να υπερασπιστεί τα πεπραγμένα της στο κοινοβούλιο και είδε τους βουλευτές της να διαπληκτίζονται δημοσίως, εντείνοντας την αίσθηση χάους στο Ουέστμινστερ.

Ζητούν επίμονα εκλογές

Το Συντηρητικό Κόμμα διαθέτει μεγάλη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο και δεν χρειάζεται να προκηρύξει εθνικές εκλογές για άλλα δύο χρόνια, παρότι όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης το ζητούν επίμονα, ιδιαίτερα μετά τις χθεσινές εξελίξεις. Ο ηγέτης των Εργατικών Κιρ Στάρμερ τόνισε πως δεν γίνεται οι Συντηρητικοί να επιλέξουν για δεύτερη φορά πρωθυπουργό που δεν θα έχει εκλεγεί από τον λαό. Πρόσθεσε ότι εάν οι Συντηρητικοί αντικαταστήσουν την Τρας με τον Τζόνσον, αυτό θα έκανε την υπόθεση των πρόωρων εκλογών ακόμη πιο ισχυρή. Εξήγησε: «Ας θυμηθούμε ότι ήταν πριν από τρεις μήνες που παραιτήθηκε ατιμωτικά. Παραιτήθηκε επειδή δεκάδες συνάδελφοί του παραιτούνταν οι ίδιοι, λέγοντας ότι ήταν ακατάλληλος για το αξίωμα. Ετσι, αν πρόκειται να πάνε από αυτό το πείραμα, αυτό το χάος, αυτή την οικονομική ζημιά, και να γυρίσουν τρεις μήνες πίσω σε έναν άνθρωπο που κρίθηκε ακατάλληλος για το αξίωμα, νομίζω ότι αυτό προσβάλλει όλη τη χώρα».

Ο διαθέσιμος μηχανισμός

Οσο αδιανόητη κι αν φαίνεται η ιδέα να αλλάζει δύο φορές αρχηγό το κυβερνών κόμμα χωρίς να προκηρύξει εκλογές, οι Συντηρητικοί δεν θα προκηρύξουν εκλογές όσο βρίσκονται τόσο πολύ πίσω στις δημοσκοπήσεις. Και ο μόνος διαθέσιμος μηχανισμός για την επιβολή εκλογών είναι να ζητήσει η αντιπολίτευση ψήφο δυσπιστίας, την οποία η κυβέρνηση θα χάσει. Ομως ούτε αυτό είναι πιθανό.

Η πρώην πρωθυπουργός Τερίζα Μέι προέτρεψε τους βουλευτές των Συντηρητικών να βρουν έναν υποψήφιο που να πρεσβεύει την ενότητα για να ηγηθεί του κόμματος και της χώρας, την ίδια ώρα που οι βουλευτές αρχίζουν να στοιχίζονται πίσω από αντίπαλα στρατόπεδα. Η πρώην πρωθυπουργός προέτρεψε σε συμβιβασμό, λέγοντας ότι υπάρχει «καθήκον να υπάρξει λογική, ικανή κυβέρνηση» για να ηρεμήσει μια πολιτική κρίση.