Διχάζει την ΕΕ το πλαφόν στο φυσικό αέριο

Σκληρό παζάρι για το πακέτο μέτρων αντιμετώπισης των υψηλών τιμών του φυσικού αερίου που παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήταν σε εξέλιξη μέχρι αργά χθες το βράδυ μεταξύ των 27 ηγετών της ΕΕ.

Το μπλοκ των χωρών της Γερμανίας και της Ολλανδίας ανθίστατο σε οποιαδήποτε μορφής πλαφόν στην τιμή του αερίου είτε στη χονδρεμπορική αγορά (TTF) είτε στην ηλεκτροπαραγωγή. Αν και το Αμστερνταμ εμφανίζεται πιο διαλλακτικό, για τον λόγο αυτόν άλλωστε συνυπέγραψε μαζί με τις τέσσερις χώρες του σκληρού πυρήνα των «15» την επιστολή προς την Κομισιόν για πλαφόν, υπό προϋποθέσεις.

Από την απέναντι μεριά οι χώρες Ελλάδα, Βέλγιο, Πολωνία και Ιταλία επιμένουν στην ανάγκη εφαρμογής ενός δυναμικού ορίου μεταβολής των τιμών του ολλανδικού δείκτη TTF.

Μάλιστα ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης πριν από το χθεσινό δείπνο των «27» δήλωσε: «Τώρα είναι η ώρα να πάρουμε τολμηρές αποφάσεις… να επιβάλουμε ένα πλαφόν στην τιμή του φυσικού αερίου, στο επίπεδο του TTF, ώστε να μπορέσουμε να δώσουμε μία απάντηση σε όσους εργαλειοποιούν την ενέργεια για να επιβάλουν αχρείαστο πόνο στις ευρωπαϊκές κοινωνίες». Ο ίδιος τάχθηκε υπέρ του συνολικού πακέτου των προτάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής: «Οι προτάσεις που έκανε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Μιλάμε για ένα συνολικό πακέτο, τμήμα του οποίου είναι αυτό που αποκαλούμε ένα “πλαφόν τιμών” ή ένας “διάδρομος τιμών”, που θα θέσει όριο στην ακραία μεταβλητότητα που έχουμε δει στον δείκτη TTF».

Ο Μητσοτάκης μάλιστα τόνισε πως «πρέπει να δούμε τη μεγάλη εικόνα. Πρέπει να στείλουμε το μήνυμα ότι η Ευρώπη ανακτά τον έλεγχο. Δεν έχουμε την πολυτέλεια να διστάζουμε άλλο». Υπογράμμισε ότι η διαρροή και μόνο του σχεδίου για παρέμβαση στην τιμή του φυσικού αερίου (πλαφόν) στο ευρωπαϊκό χρηματιστήριο ενέργειας αποτέλεσε μήνυμα προς την αγορά που είχε ως αποτέλεσμα να μειωθούν οι τιμές: «Οι αγορές βλέπουν την αποφασιστικότητά μας. Αν δεν στείλουμε ένα ξεκάθαρο μήνυμα και την εντολή στην Επιτροπή να προχωρήσει στη δέσμη προτάσεων, οι αγορές θα αντιδράσουν. Δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω. Δεν μπορούμε να αποτύχουμε», κατέληξε.

Στη σημασία της επίτευξης πολιτικής συμφωνίας τάχθηκε και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Σαρλ Μισέλ: «Οι προτάσεις για την ενέργεια έχουν καλή ισορροπία, ώστε να επιτευχθεί συμφωνία σήμερα. Είναι πιθανό αλλά και δύσκολο.

Προσερχόμενος ο γερμανός καγκελάριος Ολαφ Σολτς δήλωσε ότι οι ηγέτες πρέπει να συζητήσουν εάν οι τιμές της αγοράς ενέργειας είναι κατάλληλες, προσθέτοντας ότι ειδικά οι τιμές του φυσικού αερίου δεν πέφτουν αρκετά γρήγορα στην Ευρώπη.

«Είναι σαφές ότι οι τιμές για το φυσικό αέριο, το πετρέλαιο και τον άνθρακα πρέπει να μειωθούν. Οι τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος πρέπει να μειωθούν. Και αυτό απαιτεί κοινή προσπάθεια όλων μας στην Ευρώπη», είπε πριν από τις συνομιλίες στις Βρυξέλλες. «Αλλά φυσικά πρέπει να δούμε με προσοχή τι θα αποφασίσουμε, ώστε να διασφαλίσουμε ότι θα λειτουργήσει».

Ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αρκέστηκε, πολύ συγκρατημένα, να πει: «Είναι επιτακτική ανάγκη η Ευρώπη να παραμείνει ενωμένη. Ζητούμενο η ομοφωνία στις προτάσεις για το αέριο και την ενέργεια». Προσθέτοντας: «Δεν είναι καλό για τη Γερμανία ούτε για την Ευρώπη να απομονώνεται».

Συνοπτικά οι προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προς τους 27 ηγέτες είναι:

– Κοινή αγορά φυσικού αερίου, με στόχο να ξαναγεμίσουν οι χώροι αποθήκευσης φυσικού αερίου, αλλά και να επιταχυνθούν οι διαπραγματεύσεις με αξιόπιστους προμηθευτές.

– Ανάπτυξη ενός συμπληρωματικού δείκτη τιμών που θα αντικατοπτρίζει με μεγαλύτερη ακρίβεια τις συνθήκες στην αγορά φυσικού αερίου.

– Εξέταση ενός προσωρινού μηχανισμού περιορισμού των τιμών, μέσω του ευρωπαϊκού χρηματιστηρίου αερίου (TTF), ο οποίος θα ενεργοποιείται όταν χρειάζεται.

Επιπλέον, για να αποθαρυνθεί η κερδοσκοπία με τα παράγωγα και να περιοριστεί η υπερβολική αστάθεια των τιμών προτείνεται ένας μηχανισμός προσωρινής ενδοημερήσιας αύξησης των τιμών.

– Λήψη μέτρων για ενεργειακή αλληλεγγύη σε περίπτωση διακοπής των ροών φυσικού αερίου σε εθνικό, περιφερειακό και ενωσιακό επίπεδο.