«Υπάρχουν σκοτεινά μονοπάτια μέχρι {LF}το ξέφωτο»

«Είμαι ένας γελοίος άνθρωπος. Τώρα τελευταία με αποκαλούν τρελό. Κι αυτό θα μπορούσε να πει κανείς ότι είναι κάποιας μορφής αναβάθμιση, αν δεν εξακολουθούσα να είμαι γι’ αυτούς το ίδιο γελοίος όπως και πριν. Ομως, τώρα πια δεν θυμώνω, τους αγαπάω όλους ακόμα κι αν γελάνε με μένα – και μη σου πω ότι τότε τους αγαπώ ακόμα πιο πολύ. Θα γέλαγα κι εγώ μαζί τους – όχι για να κοροϊδέψω τον εαυτό μου, αλλά έτσι, για συμπαράσταση, αν δεν μου ήταν τόσο θλιβερό να τους κοιτάω. Θλίβομαι γιατί αυτοί δεν ξέρουν την αλήθεια, ενώ εγώ την ξέρω». Αυτά τα λόγια που έγραψε πριν από ενάμιση αιώνα ο Φιόντορ Ντοστογέφσκι θα ακούγονται από σήμερα στη σκηνή του θεάτρου Πορεία. «Το όνειρο ενός γελοίου», σε μετάφραση, διασκευή και σκηνοθεσία του Γιώργου Κουτλή, μετά την επιτυχημένη παρουσίασή του από το ΔΗΠΕΘΕ Κρήτης μεταφέρεται στην Αθήνα, με τον Νικόλα Χανακούλα να πρωταγωνιστεί.

Στον μονόλογό του ο ίδιος συνομιλεί με video art προβολές, μια ζωντανή χορωδία και πρωτότυπες τζαζ συνθέσεις του Αλέξανδρου Δράκου Κτιστάκη. «Ενώ η παράσταση είναι φτιαγμένη με ταπεινά υλικά, έχει μια φαντασμαγορία. Η πρόθεση και του Γιώργου Κουτλή και η δική μου ήταν να μπορέσουμε να επικοινωνήσουμε με το κοινό. Γιατί είναι ένα έργο που έχει μια υπαρξιακή βάση, τίθενται ερωτήματα περί πίστεως, αγάπης, πώς τελικά ζούμε. Επειδή έχουμε πράγματα τα οποία είναι βαριά, θέλαμε να κινηθούμε κόντρα σε αυτό και να μπορέσουμε να επικοινωνήσουμε με το κοινό και να είναι κάθε στιγμή ο θεατής μαζί, συνένοχος», αναφέρει ο Ν. Χανακούλας στο «Νσυν».

Σε μια ιδανική κοινωνία

Οταν ο ήρωας του έργου ετοιμάζεται να βάλει τέλος στη ζωή του, βυθίζεται αναπάντεχα σ’ έναν βαθύ ύπνο. Στο όνειρό του ταξιδεύει σ’ έναν παραδεισένιο πλανήτη, όπου οι άνθρωποι ζουν σε μια ιδανική κοινωνία, ελεύθεροι κι ευτυχισμένοι. Οσα συμβαίνουν εκεί, τον κάνουν τελικά ν’ αλλάξει τελείως τον τρόπο με τον οποίο εκείνος αντιλαμβάνεται τη ζωή και τον εαυτό του. «Αυτό εμένα δεν μου έχει συμβεί. Η δική μου σύνδεση αφορά το ότι η διαδρομή κάθε ανθρώπου έχει και το σκοτάδι και το φως. Θεωρώ ότι για να μπορέσουμε να φτάσουμε σ’ ένα ξέφωτο υπαρξιακό πρέπει να περάσουμε από σκοτεινά μονοπάτια. Το δάσος έχει σκοτεινά μονοπάτια μέχρι να βγούμε στο ξέφωτο, στο οροπέδιο. Οπότε εγώ άρχισα να σκαλίζω λίγο τα δικά μου γιατί στο παρελθόν σίγουρα έχουν υπάρξει πολύ πιο σκοτεινές περίοδοι και με συναισθηματικά βάρη, αδιέξοδα, που όμως στην πορεία ελάφρυναν και φωτίστηκαν. Πλέον έγινε πολύ πιο συνειδητή η δική μου απόφαση να ζήσω με οδηγό μια πιο φωτεινή προσέγγιση της ζωής», τονίζει ο πρωταγωνιστής και συνεχίζει: «Η παράσταση θυμίζει ότι αυτή είναι η ζωή και όσο εμείς ποτίζουμε το φυτό της αγάπης, αυτό μεγαλώνει κι επηρεάζει τα πάντα. Γιατί η αγάπη δεν είναι μόνο ένα συναίσθημα ψυχικό. Είναι το πώς διάγουμε βίο, μία χειρονομία αόρατη, πώς μοιραζόμαστε, πώς εκλαμβάνουμε τα πράγματα, πώς συνδεόμαστε με πράγματα που δεν είναι ζωντανά. Δεν είναι η σχέση μας μόνο με τους ανθρώπους. Είναι η φύση, η ύλη γύρω μας. Οπότε, όσο εμείς είμαστε δεκτικοί σε αυτήν την πληροφορία, τόσο αυτό κυλάει, δεν κοντράρουμε στη ζωή μας».

Το έργο, πέρα από το φανταστικό ταξίδι σ’ ένα ουτοπικό σύμπαν, είναι μια ωδή στην ανθρώπινη ζωή και στα όνειρα. Αραγε, ο Νικόλας Χανακούλας ονειρεύεται; «Εγώ για πάρα πολλά χρόνια δεν θυμόμουν τα όνειρά μου. Κι ακόμα δεν συμβαίνει συχνά. Είναι λίγες οι μέρες που ξυπνάω και θυμάμαι τι έχω δει την προηγούμενη νύχτα. Συνήθως ταξιδεύω στο παρελθόν και πολλές φορές τα όνειρά μου περιέχουν το πέταγμα. Είμαι σε κάποιο τοπίο που είναι πιο αέρινο», παραδέχεται ο ηθοποιός ξεχωρίζοντας από τον ήρωά του. Εκεί όμως που αισθάνεται κοντά του, είναι στο γελοίο.

«Είναι πολλές οι φορές που έχω αισθανθεί γελοίος και το λέω συνειδητά. Και μπορώ να πω ότι ήταν ένα κομμάτι που ήθελα να το υπερασπιστώ. Ο γελοίος δεν είναι μόνο μια κατάσταση χλευασμού. Είναι πως πολλές φορές εμείς οι ίδιοι με τον εαυτό μας χτίζουμε μια πεποίθηση ή μια νοητική φούσκα στην οποία μπαίνουμε χωρίς να έχει καμία υπόσταση. Είναι το λεγόμενο cosmic joke. Πώς δηλαδή εμείς νομίζουμε ότι ελέγχουμε τα πράγματα αλλά δεν ελέγχουμε τίποτα. Είναι τόσο ρευστή η ζωή που αυτό είναι μια βαθιά γελοιότητα», δηλώνει ο Νικόλας Χανακούλας, για να καταλήξει: «Κι επίσης επειδή κάνω αυτή τη δουλειά που έχει έκθεση πολλή, η μη αποδοχή αυτού που εκπέμπεις σε κάνει πολλές φορές στα στόματα και στα μάτια κάποιων γελοίο. Αλλά αυτό πιο πολύ σαν εφόδιο το βλέπω. Εμένα με έχει δυναμώσει μέσα στα χρόνια η απόρριψη και το ότι έχω προσλάβει ότι είμαι γελοίος για κάποιους».