Σε τρεις αποχρώσεις, όλα τα μεγέθη

Υπάρχουν φορές που ο πλουραλισμός, όσο καλός και αν είναι, δεν έχει θέση στα πράγματα. Τέτοια είναι η περίπτωση του πορίσματος της Εξεταστικής για την υπόθεση Ανδρουλάκη, το οποίο βλέπουμε ότι διατίθεται σε ποικιλία χρωμάτων, για όλα τα γούστα: ένα της πλειοψηφίας και δύο της αντιπολίτευσης, σε διαφορετικές αποχρώσεις το καθένα. Οπως οι φοιτητικές εκλογές βγάζουν αποτελέσματα για όλες τις προτιμήσεις, παρομοίως και η Εξεταστική για την παραβίαση του απορρήτου των επικοινωνιών του Νίκου του Ανδρουλάκη. Κρίμα.

Κρίμα, επειδή υπάρχει μία ουσιώδης διαφορά από τις φοιτητικές εκλογές. Με τις τελευταίες γελάμε και κάνουμε χάζι με τη γραφικότητα της κατάστασης. Είναι ένα μακρόσυρτο και βαρετό, έπειτα από τόσα χρόνια, αστείο. Μια τελετουργία κενή περιεχομένου για τους περισσότερους από όσους μετέχουν, όπως ο εκκλησιασμός στις εθνικές εορτές. Μια τελετουργία που τη δεχόμαστε ως μέρος μιας παράδοσης από την οποία δεν μπορούμε να απαλλαγούμε και πάμε παρακάτω. Στο κάτω κάτω, δική τους υπόθεση είναι, των φοιτητών. Εμείς ως φορολογούμενοι απλώς χρηματοδοτούμε το τσίρκο. Ας είναι.

Η Βουλή, όμως, είναι απείρως σοβαρότερη υπόθεση για να την εξευτελίζουμε έτσι. Πολύ καλύτερα θα ήταν αν οι εργασίες της επιτροπής κατέληγαν χωρίς καθόλου πόρισμα, αφού οι βουλευτές (δηλαδή τα κόμματα) δεν μπορούν να συμφωνήσουν μεταξύ τους, παρά η αστειότητα του «διαλέξτε αυτό που σας πηγαίνει». Αν το έκαναν, η παραδοχή τους θα σήμαινε ότι οι ίδιοι αναλαμβάνουν εντίμως την ευθύνη της αποτυχίας. Εκδίδοντας ο καθένας το δικό του πόρισμα, αποφεύγουν την ευθύνη τους, εις βάρος όμως των θεσμών του κοινοβουλευτισμού που τους εξευτελίζουν.

Τι να κάνουμε, όμως; Κανείς δεν είναι τέλειος σε αυτή τη ζωή. Ούτε και η δημοκρατία. Επειδή την έχουμε περί πολλού (έτσι λέμε) και την παινεύουμε με κάθε ευκαιρία, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να την εφαρμόσουμε στην πληρότητά της. Διότι οι δημοκρατικοί θεσμοί, όπως εξελίχθηκαν σε συγκεκριμένο ιστορικό περιβάλλον, δεν μεταφυτεύονται παντού με την ίδια επιτυχία. Πρέπει και το έδαφος να είναι κατάλληλο. Δεν είναι κάτι καινούργιο αυτό. Ολοι οι σημαντικοί μελετητές του κοινοβουλευτισμού το έχουν επισημάνει: από τον Εντμουντ Μπερκ, που πρώτος τον 18ο αιώνα τόνισε τη σημασία της νοοτροπίας στη λειτουργία του κοινοβουλευτισμού, μέχρι τους σύγχρονους μας Λεβίτσκι και Ζίμπλατ, οι οποίοι στο βιβλίο τους «Πώς πεθαίνουν οι δημοκρατίες» (έχει εκδοθεί στα ελληνικά από το «Μεταίχμιο») αναδεικνύουν ως προϋπόθεση της καλής λειτουργίας των θεσμών τις «δημοκρατικές νόρμες», δηλαδή τους άγραφους, αλλά ευρέως αποδεκτούς σεβαστούς κανόνες σε μια κοινωνία.

Οι άγγλοι άποικοι, στις ανατολικές ακτές της Αμερικής τον 16ο και τον 17ο αιώνα, κουβαλούσαν μαζί τους μια μακρά παράδοση επίλυσης των διαφορών με διάλογο. Εμείς ξεκινήσαμε από αλλού. Ξεκινήσαμε στην Επίδαυρο, κάτω από τις πορτοκαλιές, με τον Νικηταρά (αν θυμάμαι καλά) να επιβάλει την τάξη στους απείθαρχους εκπροσώπους του έθνους πετώντας τους πορτοκάλια. Παρ’ όλα αυτά, μια χαρά τα καταφέραμε.

Τέλος, να κλείσω με μια σκέψη που μου έρχεται καθώς γράφω αυτές τις γραμμές. Συνειδητοποιώ ότι η πλειονότητα των σημερινών βουλευτών απέκτησαν την πολιτική τους παιδεία στις φοιτητικές οργανώσεις και σε αυτή την παρωδία εκλογών που κάνουν κάθε χρόνο. Οπότε, ας μη μας εκπλήσσει η ομοιότητα Εξεταστικής και φοιτητικών εκλογών…

ΙΛΑΡΟΤΡΑΓΩΔΙΑ

Οταν είδα τον απίστευτο τίτλο, νόμιζα ότι επρόκειτο για ένα χοντρό και κακόγουστο αστείο: «Ανοιχτό ενδεχόμενο για αποστολή όπλων στην Ουκρανία αφήνει η Λευκωσία»!.. Το διαβάζεις και αναρωτιέσαι αν η Κύπρος τρολάρει την Ουκρανία ή κάποιος τρίτος στήνει μια αισχρή φάρσα εις βάρος της Κύπρου. Περιττεύει, νομίζω, να εξηγήσω το πασιφανές, γιατί δηλαδή μια τέτοια στάση αφ’ υψηλού αποστασιοποίησης είναι γελοία και προσβλητική. Εξάλλου πολύ σύντομα διαπιστώθηκε ότι δεν ήταν τίποτε από τα δύο.

Επρόκειτο για γκάφα του κυβερνητικού εκπροσώπου Μάριου Πελεκάνου (ουδεμία σχέση με τον αείμνηστο Πέτρο Πελεκάνο της Μυκόνου). Μιλώντας στους «New York Times», ο κ. Πελεκάνος απάντησε σε σχετικό ερώτημα με το καθιερωμένο φλύαρο, λίγο πομπώδες και σκοπίμως ασαφές ύφος, αυτό που χρησιμοποιούν κατά κανόνα οι πολιτικοί της Κύπρου για το εσωτερικό κοινό, με αποτέλεσμα την παρεξήγηση. Ο ίδιος αργότερα διευκρίνιζε ότι «τώρα δεν είμαστε σε θέση να στείλουμε όπλα στην Ουκρανία».

Πέραν αυτού, προσθέτω από την πλευρά μου, γιατί να στενοχωρήσουν τη Ρωσία, στέλνοντας όπλα στους Ουκρανούς; Και ιδίως όταν η Ρωσία τόσο πολύ τους εχει σταθεί ειδικά στο Κυπριακό! Εν αντιθέσει προς τη διεθνή κοινότητα και την Ευρωπαϊκή Ενωση (τη Δύση, για συντομία), η οποία έχει την ευθύνη που το Κυπριακό μένει άλυτο τόσες δεκαετίες. Δεν το λέω εγώ αυτό – άλλωστε διαφωνώ απολύτως με τη συγκεκριμένη θέση. Ο απερχόμενος πρόεδρος το δήλωσε έτσι ακριβώς προ ημερών. Εγώ απλώς σας το μεταφέρω…