Αλλαγή σελίδας στη Μέση Ανατολή;

Η ιστορική επίτευξη συμφωνίας Ισραήλ – Λιβάνου χαιρετίζεται από όλον τον κόσμο ως αλλαγή σελίδας στην πολύπαθη Μέση Ανατολή, καθώς οι δύο χώρες τυπικά βρίσκονται σε πόλεμο, από τη δημιουργία του κράτους του Ισραήλ, το 1948. Σημαντικό ενδιαφέρον και μια ξεχωριστή διάσταση στη συμφωνία αποτελεί το γεγονός ότι στη διαδικασία συμφώνησε το Ιράν, μέσω της σιιτικής οργάνωσης Χεζμπολάχ, που είναι ισχυρή στον Λίβανο. Μάλιστα το 2006 είχε ξεσπάσει πόλεμος μεταξύ της Χεζμπολάχ και του Ισραήλ, όμως τώρα φαίνεται πως η κατάσταση έχει εξομαλυνθεί, ώστε να βοηθηθεί ο Λίβανος που αντιμετωπίζει σφοδρά οικονομικά προβλήματα.

Οι επιθέσεις

Τον Ιούλιο, όταν το Ισραήλ έστειλε ερευνητικό σκάφος στο θαλάσσιο κοίτασμα Karish, η Χεζμπολάχ είχε εξαπολύσει προς αυτό τρία μη επανδρωμένα αεροσκάφη χωρίς εξοπλισμό, τα οποία καταρρίφθηκαν από τον ισραηλινό στρατό. Η συμφωνία θα επιτρέψει την ισραηλινή παραγωγή φυσικού αερίου από το κοίτασμα Karish, το οποίο μαζί με το κοντινό κοίτασμα Tanin εκτιμάται ότι περιέχει έως και 2-3 τρισεκατομμύρια κυβικά πόδια φυσικού αερίου. Ο Λίβανος είχε προηγουμένως διεκδικήσει μέρος του κοιτάσματος Karish ως δικό του.

Οι ελπίδες

Η Βηρυτός ελπίζει να βρει σημαντικά αποθέματα φυσικού αερίου στο θαλάσσιο κοίτασμα Qana, παρότι η εξόρυξή του μπορεί να επιτευχθεί έπειτα από χρόνια. Τώρα, ο ηγέτης της Χεζμπολάχ Σαγέντ Χασάν Νασράλα δηλώνει ότι εάν ο λιβανέζος πρόεδρος Μισέλ Αούν ενέκρινε τη συμφωνία «τότε για εμάς… τα πράγματα έχουν διευθετηθεί». Συμφωνα με λιβανέζικες πηγές, η σιιτική οργάνωση έδωσε το πράσινο φως για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων Πολιτειών. Υψηλόβαθμος λιβανέζος κυβερνητικός αξιωματούχος και ένας αξιωματούχος κοντά στη Χεζμπολάχ ανέφεραν ότι η οργάνωση είχε «συμφωνήσει» με τους όρους της συμφωνίας και θεώρησε ότι οι διαπραγματεύσεις «τελείωσαν». Πάντως, ο Νασράλα δήλωσε ότι το κίνημά του θα αναγνωρίσει τη συμφωνία μόνο όταν υπογραφεί επίσημα. Μέχρι τότε, πρόσθεσε, «θα παραμείνουμε σε επαγρύπνηση».

Ο λιβανέζος διαπραγματευτής Ελίας Μπου Σάαμπ δήλωσε ότι το τελευταίο σχέδιο «λαμβάνει υπόψη όλες τις απαιτήσεις του Λιβάνου και πιστεύουμε ότι και η άλλη πλευρά θα πρέπει να αισθάνεται το ίδιο». Η συμφωνία θέτει για πρώτη φορά σύνορα μεταξύ λιβανέζικων και ισραηλινών υδάτων και θεσπίζει επίσης έναν μηχανισμό για τις δύο χώρες ώστε να λαμβάνουν δικαιώματα από την εξερεύνηση ενός υπεράκτιου κοιτάσματος φυσικού αερίου από την πετρελαϊκή εταιρεία TotalEnergies που εκτείνεται στα σύνορα.

Η συμφωνία δεν αγγίζει τα κοινά χερσαία σύνορά τους, όπου το Ισραήλ και η υποστηριζόμενη από το Ιράν λιβανέζικη ένοπλη οργάνωση Χεζμπολάχ έχουν συγκρουστεί επανειλημμένα τις τελευταίες δεκαετίες.

Μόλις υπογραφεί η επίσημη συμφωνία, η TotalEnergies θα μπορούσε να ξεκινήσει αμέσως τις έρευνες στα λιβανέζικα ύδατα, σύμφωνα με τον υπηρεσιακό πρωθυπουργό του Λιβάνου Νατζίμπ Μικάτι. Ενώ ο Λίβανος, το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες χαιρέτισαν το τέλος των συνομιλιών, η ίδια η συμφωνία δεν έχει λάβει ακόμη την τελική σφραγίδα έγκρισης ούτε στο Ισραήλ ούτε στον Λίβανο.

Η έγκριση

Ο πρόεδρος του Λιβάνου, ο πρωθυπουργός και ο πρόεδρος του κοινοβουλίου αναμένεται να εκδώσουν την έγκρισή τους χωρίς να στείλουν το σχέδιο στο κοινοβούλιο. Οι βουλευτές της αντιπολίτευσης έχουν κατηγορήσει τους λιβανέζους αξιωματούχους ότι έκαναν πάρα πολλές παραχωρήσεις. Ο Λαπίντ, ο οποίος αντιμετωπίζει εκλογές την 1η Νοεμβρίου, ζήτησε χθες την έγκριση της συμφωνίας από το υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας του και στη συνέχεια από την κυβέρνηση, πριν αυτή εξεταστεί από το κοινοβούλιο. Ισραηλινός αξιωματούχος ανέφερε ότι η τελική έγκριση αναμένεται εντός τριών εβδομάδων.

Μια συμβατική τελετή υπογραφής με αξιωματούχους και από τις δύο χώρες είναι εξαιρετικά απίθανη, δεδομένου ότι το Ισραήλ και ο Λίβανος παραμένουν σε επίσημη κατάσταση πολέμου μεταξύ τους.