Το «Βέλος» άλλαξε την πορεία του αστεροειδούς Δίμορφου

Ηταν η πρώτη δοκιμαστική αποστολή πλανητικής άμυνας στον κόσμο: στις 26 Σεπτεμβρίου το «Βέλος», DART, ένα διαστημόπλοιο με μέγεθος μικρότερο από αυτοκίνητο, που είχε εκτοξευτεί τον περασμένο Νοέμβριο από την Καλιφόρνια, έπεσε με ταχύτητα μεγαλύτερη των 22.000 χιλιομέτρων την ώρα πάνω στον Δίμορφο, έναν μικρό αστεροειδή με διάμετρο 160 μέτρων, όσο περίπου ένα στάδιο, σε απόσταση 11 εκατομμυρίων χιλιομέτρων από τη Γη. Και στέφθηκε από επιτυχία: όπως ανακοίνωσε χθες η NASA, το DART κατάφερε να αλλάξει την πορεία του αστεροειδούς. Είναι η πρώτη φορά που η ανθρωπότητα κατορθώνει να μεταβάλει την κίνηση ενός ουράνιου σώματος. Είναι, όπως δήλωσε χαρακτηριστικά ο Μπιλ Νέλσον, ο επικεφαλής της NASA, «μία καθοριστική στιγμή για την πλανητική άμυνα και μια καθοριστική στιγμή για την ανθρωπότητα».

Πρωτοποριακή αποστολή

Ο Δίμορφος, ένας ωοειδής βράχος με ακανόνιστη επιφάνεια, είναι δορυφόρος ενός αστεροειδούς πέντε φορές μεγαλύτερου, του Δίδυμου. Για αυτό ακριβώς επιλέχθηκε για αυτή την πρωτοποριακή αποστολή, επειδή θα ήταν πιο εύκολο να διαπιστωθεί η επιτυχία ή η αποτυχία του DART (Double Asteroid Redirection Test, Διπλό Τεστ Ανακατεύθυνσης Αστεροειδούς) να αλλάξει την πορεία του: αρκούσε να συγκρίνουν οι επιστήμονες, με τη βοήθεια της στρατιάς των τηλεσκοπίων που στράφηκαν πάνω στους δύο αστεροειδείς, τον χρόνο που ήθελε ο Δίμορφος για μια πλήρη περιστροφή γύρω από τον Δίδυμο πριν πέσει πάνω του το μικρό διαστημόπλοιο και τον χρόνο που χρειάζεται για αυτήν έκτοτε.  Μέχρι την πρόσκρουση (και διάλυση φυσικά) του DART ο Δίμορφος έκανε μία πλήρη περιστροφή γύρω από τον Δίδυμο σε 11 ώρες και 55 λεπτά. Οι επιστήμονες είχαν προβλέψει πως η πρόσκρουση του DART θα μείωνε τον χρόνο αυτόν κατά τουλάχιστον 10 λεπτά, επισημαίνοντας ωστόσο πως θα θεωρούσαν ως επιτυχία ακόμα και μία μείωση 73 δευτερολέπτων. Τελικά διαπιστώθηκε πως ο Δίμορφος χρειάζεται πλέον 11 ώρες και 23 λεπτά για μία πλήρη περιστροφή γύρω από τον Δίδυμο, 32 λεπτά λιγότερα. «Είναι μία αλλαγή της τάξης του 4%. Το DART απλώς του έδωσε ένα μικρό σκούντημα» επεσήμανε η δρ Νάνσι Τσάμποτ, από το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φυσικής του Πανεπιστημίου Τζον Χόπκινς, στο Λόρελ του Μέριλαντ, όπου και είχε αναθέσει η NASA το όλο πρότζεκτ. «Η αποστολή αυτή δείχνει πως η NASA προσπαθεί να είναι έτοιμη για οτιδήποτε ρίξει στον δρόμο μας το Σύμπαν» θριαμβολόγησε παρ’ όλα αυτά ο Μπιλ Νέλσον. «Πιστεύω πως η NASA απέδειξε ότι είμαστε ένας σοβαρός υπερασπιστής του πλανήτη» πρόσθεσε.

Η σημασία του

Ούτε ο Δίμορφος ούτε ο Δίδυμος απειλούσαν τη Γη. Υπάρχουν όμως χιλιάδες δυνητικά επικίνδυνοι αστεροειδείς που φτάνουν κοντά ή διασταυρώνονται με την τροχιά της Γης γύρω από τον Ηλιο. Από χθες, λοιπόν, η ανθρωπότητα μπορεί να κοιμάται λίγο πιο ήσυχη πως δεν θα έχει την τύχη των δεινοσαύρων, που εξαφανίστηκαν πριν από 66 εκατομμύρια χρόνια εξαιτίας της σύγκρουσης ενός αστεροειδούς, μεγέθους 10 χιλιομέτρων, με τη Γη. Η έμφαση, βέβαια, στο «λίγο». Το κατόρθωμα του DART αποδεικνύει πως η ιδέα μπορεί να λειτουργήσει, αρκεί ο κίνδυνος να εντοπιστεί εγκαίρως και ο στόχος να μην είναι υπερβολικά ογκώδης. «Αν θελήσουμε να το κάνουμε αυτό στο μέλλον, θα πρέπει να το κάνουμε χρόνια πριν» επεσήμανε η δρ Νάνσι Τσάμποτ. «Η έγκαιρη προειδοποίηση είναι πραγματικά το κλειδί προκειμένου να μπορέσει να χρησιμοποιηθεί μελλοντικά αυτή η μορφή εκτροπής ενός αστεροειδούς στο πλαίσιο μιας πολύ ευρύτερης στρατηγικής πλανητικής άμυνας».