Στροφή στον ρεαλισμό από την ενέργεια έως την Κίνα

Ο Ολαφ Σολτς είχε χθες την ευκαιρία για μία ακόμα ένεση αισιοδοξίας στους Γερμανούς. «Μπορούμε να ελπίζουμε ότι θα περάσουμε με ασφάλεια αυτόν τον χειμώνα», είπε ο καγκελάριος στο ετήσιο συνέδριο της Βιομηχανίας Μηχανολογικού Εξοπλισμού και Εγκαταστάσεων που πραγματοποιήθηκε στο Βερολίνο. Οι αποθήκες φυσικού αερίου έχουν πληρότητα πάνω από 90%. Δύο τερματικοί σταθμοί υγροποιημένου αερίου, από τους πέντε που νοίκιασε η κυβέρνηση, θα λειτουργήσουν από τον Ιανουάριο. Επαναλειτουργούν σταθμοί ηλεκτροπαραγωγής με άνθρακα και θα κρατηθούν εφεδρικά σε λειτουργία τα δύο από τα τρία πυρηνικά εργοστάσια της Γερμανίας που ήταν να κλείσουν στο τέλος του χρόνου. Και ταυτόχρονα θα επιταχυνθεί στον μέγιστο δυνατό βαθμό η ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που είχε παραμεληθεί τα προηγούμενα χρόνια έχοντας την ασφάλεια του φυσικού αερίου.

Πουλόβερ και κεριά

Η ελπίδα του Σολτς και της κυβέρνησής του είναι ότι οι Γερμανοί δεν θα χρειαστούν τις συστάσεις του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε για να περάσουν τον ερχόμενο χειμώνα. Ο 80χρονος πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Βουλής, πρώην υπουργός Οικονομικών και νυν απλός βουλευτής του CDU ζήτησε από τους Γερμανούς χωρίς περιστροφές να μην έχουν υπερβολικές απαιτήσεις από το κράτος στην αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης. «Ας φορέσουν και δεύτερο πουλόβερ, αν χρειαστεί», είπε στο κανάλι της «Μπιλντ» ο Σόιμπλε. Καλού – κακού, «ας έχουν κεριά, σπίρτα και έναν φακό στο σπίτι». Και «αντί να γκρινιάζουν, ας συνειδητοποιήσουν ότι τίποτα πλέον δεν είναι αυτονόητο».

Σταθερές γραμμές

Ο Ολαφ Σολτς όχι μόνο συνειδητοποίησε ότι τίποτε δεν είναι αυτονόητο, αλλά ήταν ο πρώτος που μίλησε για την «αλλαγή εποχής» που σηματοδότησαν η εισβολή της Ρωσίας και ο συνεχιζόμενος πόλεμος στην Ουκρανία. Αλλά μέχρι πού μπορεί να φτάσει η «αλλαγή εποχής»; Εφερε το μεγαλύτερο μεταπολεμικά εξοπλιστικό πακέτο των γερμανικών ενόπλων δυνάμεων. Μπορεί να ανατρέψει και σταθερές γραμμές στην ευρωπαϊκή πολιτική της Γερμανίας;

Η πανδημία έφερε την πρώτη «αλλαγή παραδείγματος» με την αποδοχή από τη Γερμανία του κοινού δανεισμού της ΕΕ για συγκεκριμένο σκοπό και ορισμένο χρονικό διάστημα. Ηταν ο Ολαφ Σολτς, ως υπουργός Οικονομικών στην προηγούμενη κυβέρνηση της Ανγκελα Μέρκελ, εκείνος που είπε το «ναι» της Γερμανίας στο Ταμείο Ανασυγκρότησης της ευρωπαϊκής οικονομίας από τις συνέπειες της πανδημίας κορωνοϊού. Περίπου το 1/3 από τα 725 δισεκατομμύρια ευρώ αυτού του Ταμείου παραμένουν ακόμα αδιάθετα. Σε αυτά παρέπεμψε ο Σολτς και στην Πράγα την περασμένη εβδομάδα, όταν ρωτήθηκε αν θα υποστήριζε ένα νέο ταμείο ευρωομολόγων, αυτήν τη φορά για την ενεργειακή κρίση.

Κοινός δανεισμός

Ωστόσο, σύμφωνα τουλάχιστον με το πρακτορείο Bloomberg που επικαλείται στελέχη του περιβάλλοντος του καγκελαρίου, στο περιθώριο του Συμβουλίου της Πράγας, ο Σολτς φέρεται να σηματοδότησε το άνοιγμα της Γερμανίας στον κοινό δανεισμό της ΕΕ, υπό την προϋπόθεση ότι θα πρόκειται για δάνεια και όχι επιχορηγήσεις στις χώρες – μέλη, στο πρότυπο του προγράμματος SURE της ΕΕ από την εποχή της πανδημίας.

Προς το παρόν, ο Σολτς έχει και νομικούς και πολιτικούς λόγους να είναι συγκρατημένος. Νομικά, εκκρεμεί η τελική απόφαση του Ομοσπονδιακού Συνταγματικού Δικαστηρίου για το Ταμείο Ανασυγκρότησης, το οποίο έχει αποφανθεί ότι η χρηματοδότηση έκτακτων αναγκών των κρατών – μελών μόνον εφάπαξ μπορεί να κριθεί συνταγματική.

Πολιτικά αστάθμητος παράγοντας είναι η νέα κυβέρνηση της Ιταλίας. Το Βερολίνο θέλει να έχει πρώτα ένα δείγμα γραφής της νέας κυβέρνησης στη Ρώμη, πιθανότατα υπό τη μεταφασίστρια Τζόρτζια Μελόνι και τα Αδέλφια της Ιταλίας. Αλλά το «διπλό μπαζούκας» των 200 δισεκατομμυρίων, που εξήγγειλε η κυβέρνηση Σολτς για την ανακούφιση πολιτών και επιχειρήσεων, είναι στο μάτι των εταίρων.

Ζυγισμένες αποφάσεις

Μέχρι τώρα η Ευρώπη ξεπερνούσε τις κρίσεις της όταν η Γερμανία άνοιγε το πουγκί. Αυτό έκανε ο Χέλμουτ Κολ, αυτό έκανε και η Ανγκελα Μέρκελ. Αυτό θα χρειαστεί να κάνει και ο Ολαφ Σολτς. Αν δεν το κάνει τώρα, με την ιστορική «αλλαγή εποχής», πότε θα το κάνει; Ο Σολτς δεν λειτουργεί θυμικά, είναι πολιτικός που ζυγίζει τις αποφάσεις του. Αλλά έχει σημασία να δείξει ότι δρα με δική του πρωτοβουλία και δεν αντιδρά υπό την πίεση των άλλων εταίρων. Διότι η πίεση αυτή θα γίνεται καθημερινά μεγαλύτερη. Και τον χειμώνα θα γίνει αβάσταχτη για τον καγκελάριο του Βερολίνου.