Κρίσεις και τράπεζες «έδειξαν» {LF}το φετινό Νομπέλ Οικονομίας

Ο πρώην πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Μπεν Μπερνάνκι μαζί με άλλους δύο οικονομολόγους που έχουν έδρα τις ΗΠΑ, τον Ντάγκλας Ντάιαμοντ και τον Φίλιπ Ντίμπβιγκ, είναι οι κάτοχοι του βραβείου Νομπέλ Οικονομίας για το 2022, όπως ανακοίνωσε χθες η ειδική επιτροπή των βραβείων.

Το Νομπέλ τούς απονέμεται για την έρευνα που πραγματοποίησαν αναφορικά με τις τράπεζες και τις χρηματοπιστωτικές κρίσεις. Ο Μπερνάνκι διετέλεσε πρόεδρος της Fed από το 2006 έως το 2014 και αντιμετώπισε μεταξύ άλλων τη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 με την κατάρρευση της Lehman Brothers. Σήμερα ανήκει στο δυναμικό του Brookings Institute στην Ουάσιγκτον. Ο Ντάιαμοντ είναι καθηγητής στο University of Chicago Booth School of Business και ο Ντίμπβιγκ είναι καθηγητής στην Olin Business School του Washington University στο Σεντ Λούις.

Οπως ανακοίνωσε η επιτροπή από τη Βασιλική Σουηδική Ακαδημία των Επιστημών για τα Νομπέλ, οι μελέτες που έκαναν στις αρχές της δεκαετίας του 1980 «βελτίωσαν σημαντικά την κατανόησή μας για τον ρόλο των τραπεζών στην οικονομία, ειδικά κατά τη διάρκεια χρηματοπιστωτικών κρίσεων». Επίσης η επιτροπή θεωρεί ότι το έργο τους έδειξε γιατί είναι καίριο να αποφεύγονται οι καταρρεύσεις τραπεζών. Σύμφωνα με την επιτροπή, το έργο αυτό ήταν «ανεκτίμητο», όπως το χαρακτήρισαν, κατά τη διάρκεια της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2008-2009 και κατά τη διάρκεια της πανδημίας.

Ο Μπερνάνκι το 1983 εκπόνησε μελέτη που άνοιξε τον δρόμο και σε άλλους ερευνητές, εξηγώντας ότι οι χρεοκοπίες τραπεζών μπορούν να προκαλέσουν μια χρηματοπιστωτική κρίση, αντί να είναι απλώς αποτέλεσμα της κρίσης. Την ίδια χρονιά οι Ντάιαμοντ και Ντίμπβιγκ έκαναν μελέτη σχετικά με τους κινδύνους που ενέχονται όταν επεκτείνεται η περίοδος λήξης χρηματοπιστωτικών προϊόντων πέρα από την ημερομηνία ωρίμανσής τους. Ουσιαστικά η μελέτη τους αφορά τη διαδικασία μετατροπής του βραχυπρόθεσμου δανεισμού σε μακροπρόθεσμο. Ο Ντάιαμοντ ανέλυσε επίσης τον τρόπο με τον οποίο οι τράπεζες παρακολουθούν τις κινήσεις για τους δανειολήπτες τους, υποστηρίζοντας ότι η γνώση για τη συμπεριφορά των δανειοληπτών αυτών συνήθως χάνεται μετά από πτώχευση τραπεζών, εντείνοντας τις συνέπειες της αναταραχής.

Το έπαθλο

«Οι βραβευθέντες θεμελίωσαν τη σύγχρονη κατανόησή μας για το γιατί χρειάζονται οι τράπεζες, γιατί είναι ευάλωτες και τι πρέπει να κάνουμε για αυτό», δήλωσε ο Τζον Χάσλερ, οικονομολόγος στο Ινστιτούτο Διεθνών Οικονομικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Στοκχόλμης και μέλος της επιτροπής βραβείων Νομπέλ.

Οι νικητές του βραβείου Νομπέλ Οικονομίας (Βραβείο της Κεντρικής Τράπεζας της Σουηδίας – Sveriges Riksbank – στις Οικονομικές Επιστήμες, στη Μνήμη του Αλφρεντ Νομπέλ ή Sveriges Riksbank Prize in Economic Sciences in Memory of Alfred Nobel) θα μοιραστούν επίσης 10 εκατ. σουηδικές κορόνες (περίπου 883.000 δολάρια ΗΠΑ).

Το βραβείο Νομπέλ Οικονομίας δεν είναι ένα από αυτά που δημιουργήθηκαν το 1895 στη μνήμη του βιομηχάνου και εφευρέτη του δυναμίτη Αλφρεντ Νομπέλ, αλλά υιοθετήθηκε το 1969 από την Κεντρική Τράπεζα της Σουηδίας.

Οι βραβευθέντες οικονομολόγοι θα λάβουν επίσης χρυσό μετάλλιο από τον βασιλιά της Σουηδίας. Η απονομή γίνεται στη Στοκχόλμη στις 10 Δεκεμβρίου, την ημερομηνία θανάτου του Αλφρεντ Νομπέλ, μαζί με τα υπόλοιπα βραβεία. Εξαιρείται το Νομπέλ Ειρήνης, το οποίο απονέμεται στο Οσλο. Το ποσό χρημάτων που αντιστοιχεί σε κάθε βραβευθέντα για το Νομπέλ Οικονομίας είναι το ίδιο με αυτό που δίνεται για τα υπόλοιπα βραβεία. Η επιλογή των υποψηφίων γίνεται κάθε χρόνο από τη Σουηδική Βασιλική Ακαδημία των Επιστημών. Οι προτάσεις υποβάλλονται σε επιτροπή αποτελούμενη από πέντε έως οκτώ μέλη.