Η σημασία της έγκαιρης παρέμβασης στην ιατρική

Η έγκαιρη παρέμβαση στην ιατρική αποτελεί σήμερα μια από τις πιο σύγχρονες στρατηγικές βελτίωσης της έκβασης πολλών σωματικών αλλά και ψυχικών ασθενειών. Η έγκαιρη διάγνωση και παρέμβαση στην ψυχιατρική αποσκοπεί στην πρόληψη ή στην επιβράδυνση της εξέλιξης των ψυχικών διαταραχών, στη βελτίωση της ψυχικής υγείας ατόμων που ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου, καθώς και στην αποκατάσταση της κοινωνικής, επαγγελματικής και εκπαιδευτικής λειτουργικότητας όσων εκδηλώνουν κάποιου είδους ψυχοπαθολογία. Στην ψυχιατρική ισχύει, όπως και στις άλλες ειδικότητες της ιατρικής, ο κανόνας ότι όσο πιο γρήγορα παρέμβει κάποιος στην πορεία μιας ασθένειας (πρόληψη και θεραπεία πρόδρομων καταστάσεων ή των πρώτων επεισοδίων) τόσο καλύτερη είναι και η πρόγνωσή της.

Επιπρόσθετα, η έγκαιρη παρέμβαση στην ψυχιατρική αποτελεί ένα νέο τύπο υπηρεσιών φροντίδας της ψυχικής υγείας. Καθώς η περίοδος της ζωής από 12-25 ετών είναι αυτή που παρατηρείται η έναρξη των περισσοτέρων ψυχικών διαταραχών, η λειτουργία αυτών των μονάδων απευθύνεται κατά κύριο λόγο σε νέους. Αυτές οι μονάδες θα πρέπει να είναι ενταγμένες και συνδεδεμένες με την κοινότητα και να στοχεύουν στη θεραπεία τόσο των ψυχικών διαταραχών (π.χ. μείζων καταθλιπτική διαταραχή) όσο και μη ειδικών προβλημάτων ψυχικής υγείας (π.χ. δυσφορία που σχετίζεται με την εκπαιδευτική ή επαγγελματική διαδικασία και προσαρμογή). Αυτό επιτρέπει την εφαρμογή κατάλληλων θεραπευτικών παρεμβάσεων πριν οι ψυχικές διαταραχές γίνουν χρόνιες ή πριν τα μη ειδικά προβλήματα εξελιχθούν σε κάποια πιο συγκεκριμένη ψυχική διαταραχή. Οι υπηρεσίες αυτές που απευθύνονται σε νέους αναμένεται να προάγουν τοπικά, μαζί με γενικότερες εκστρατείες ενημέρωσης του γενικού πληθυσμού, στη βελτίωση της γνώσης σε θέματα ψυχικής υγείας και στη μείωση του στίγματος. Τα μέχρι τώρα διεθνή ερευνητικά δεδομένα καταδεικνύουν την αύξηση της προσβασιμότητας και της δέσμευσης των νέων σε αυτού του τύπου τις υπηρεσίες, τη μείωση των υποτροπών, καθώς και την οικονομική ανταποδοτικότητα αυτών των μονάδων.

Ο Βασίλειος-Παντελεήμων Μποζίκας είναι καθηγητής Ψυχιατρικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, πρόεδρος της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας