Το ταγέρ Chanel βάφτηκε κόκκινο

Η Τζάκι Κένεντι εμφανίστηκε την Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 1963 στο αεροδρόμιο του Ντάλας φορώντας ένα ροζ ταγέρ Chanel. Εκείνη την ημέρα δεν ήξερε ότι αυτό θα ήταν το ρούχο της χηρείας της.

Το χαμόγελο, τα λουλούδια, η ροζ απόχρωση του ταγέρ και η αύρα από το φτερό του αεροπλάνου Air Force One θα συνοδεύουν στο διηνεκές την ιστορία της Αμερικής. Ηταν η ημέρα που ο JFK συνοδευόμενος από την πρώτη κυρία προσγειώθηκε στον τόπο της δολοφονίας του…

Η Ζιστίν Πικαρντί, στην επίσημη βιογραφία της Κοκό Σανέλ, αναφέρει ότι στα τέλη της δεκαετίας του ’50 όλη η γκαρνταρόμπα της Τζάκι Κένεντι είχε γίνει ένα πολιτικό όπλο που χρησιμοποιούσε ο σύζυγός της στην προεκλογική του εκστρατεία, απέναντι στον αντίπαλό του Ρίτσαρντ Νίξον. Στη συνέχεια ο πρόεδρος των εργατικών συνδικάτων Ντέιβιντ Ντουμπίνσκι είχε έντονα προτρέψει τη μελλοντική πρώτη κυρία να αγοράζει αμερικανικά είδη. Και το 1960 η εξειδικευμένη εφημερίδα της μόδας «Women’s Wear Daily» αποκαλύπτει ότι οι δύο γυναίκες της ζωής του Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι (η μητέρα του Ρόουζ και η Τζάκι) είχαν δαπανήσει μέσα σε ένα έτος 30.000 δολάρια σε παριζιάνικους οίκους υψηλής ραπτικής.

Οταν ο Κένεντι εξελέγη πρόεδρος, η Τζάκι απάντησε με επιστολή της στο περιοδικό με τίτλο «Φιλοσοφία της μόδας της πρώτης κυρίας», τονίζοντας: «Οταν η Ζακλίν Κένεντι μετακομίσει στον Λευκό Οίκο, θα φορά μόνο αμερικανικά ρούχα και θα το απολαμβάνει».

Τα επόμενα χρόνια η Τζάκι θα παραγγείλει ελάχιστα ρούχα, έχοντας την άποψη ότι ένα δημόσιο πρόσωπο επιβάλλεται να φωτογραφίζεται με το ίδιο σύνολο περισσότερες από μία φορές, φροντίζοντας να κρατά διακριτικούς τόνους κομψότητας ώστε κανένα μέλος από τον περίγυρο του συζύγου της να μην εκτεθεί εξαιτίας της.

Μόνο που αυτή η φωτογραφία διαψεύδει κατηγορηματικά τις πατριωτικές δηλώσεις τής νεαρής συζύγου. Η ίδια συνέχισε να δημιουργεί το στυλ της με άξονα τις δημιουργίες της Σανέλ, του Ζιβανσί, του Μπαλενσιαγκά και του οίκου Κριστιάν Ντιόρ. Μάλιστα, για να μη φαίνεται το όνομά της στις παραγγελίες εξουσιοδοτούσε την αδελφή της, Λι Ράτζβιλ. Ακόμη καλύτερα, αγόραζε στη Νέα Υόρκη τα πατρόν των ταγέρ Chanel (εισαγόμενα από τον οίκο Chanel στο Παρίσι μαζί με τα κουμπιά, τις τρέσες και το ύφασμα) από την εξουσιοδοτημένη μπουτίκ Chez Ninon: 850 δολάρια το ταγέρ και πάνω από 1.000 δολάρια τα βραδινά φορέματα.

ΑΠΛΗ ΑΛΛΑ ΕΚΘΑΜΒΩΤΙΚΗ. Το ιστορικό ροζ ταγέρ Chanel της Τζάκι Κένεντι άλλαξε χρώμα, κοκκινίζοντας από το αίμα του προέδρου. Την ώρα που το πυροβολημένο από τη σφαίρα κεφάλι του έπεσε πάνω στον ώμο της. Μετά από καιρό η Τζάκι αποκάλυψε στον συγγραφέα Γουίλιαμ Μαντσέστερ τον ρόλο του συζύγου της στη συγκεκριμένη αγορά της. Ο Τζον τής είχε πει ότι οι σύζυγοι όλων των πλούσιων Ρεπουμπλικανών του Τέξας θα είναι καλεσμένες σε γεύμα. «Θα φοράνε γούνες βιζόν και διαμαντένια βραχιόλια. Να είσαι το ίδιο εκθαμβωτική με εκείνες, αλλά να παραμείνεις απλή. Δείξε στις Τεξανές τι σημαίνει καλό γούστο».

Διαφορετικές έννοιες μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε διαφορετικά πλαίσια, αλλά, όποιο και αν είναι το πλαίσιο, υπάρχει μια εικόνα που είναι συνώνυμη με τη λέξη Chanel. Είναι το εμβληματικό τουίντ ύφασμα το οποίο κοσμεί τις πασαρέλες και τις συλλογές του οίκου και σύντομα θα συμπληρώσει έναν αιώνα από την εμφάνισή του. Ηταν το 1924 όταν η ηθοποιός Ινα Κλερ εμφανίστηκε σε ένα περιοδικό φορώντας ένα σύνολο τουίντ από τη Σανέλ. Και το 1956 η Κοκό Σανέλ παρουσίασε στο σαλόνι της στην οδό Καμπόν 31 το ταγέρ από τουίντ ύφασμα που έγινε το σήμα κατατεθέν της, προσθέτοντας μαζί με το άρωμα No 5 και τη μαύρη καπιτονέ τσάντα με χρυσή αλυσίδα τα στοιχεία της μοντέρνας κομψότητας στη γυναικεία μόδα.

Ο κόσμος από τότε έχει αλλάξει. Εγιναν πόλεμοι, η τεχνολογία εξελίχθηκε, πολιτικοί έχουν αναδυθεί και αποχωρήσει. Αντίστοιχα εμφανίστηκαν και έφυγαν και οι δημιουργικοί διευθυντές του οίκου Chanel. Αλλά το τουίντ της Κοκό Σανέλ παραμένει, ξεπερνώντας τις τάσεις και συνδυάζοντας την «πρωτοπορία» με το «κλασικό», όπως συνεχίζουν να γράφουν με τις πένες, τις γραφομηχανές και τα ψηφιακά εργαλεία τους δημοσιογράφοι, ιστορικοί του ενδύματος και επιμελητές τέχνης. Το τουίντ έχει κάνει το δικό του ταξίδι σε αυτό το διάστημα, με τη δημιουργία και την εξέλιξή του να ενημερώνεται από τις κοινωνικές και πολιτιστικές αλλαγές και από την υιοθέτηση των νέων τεχνολογιών. Ο οίκος Chanel από το 1989 που τον ανέλαβε ο Καρλ Λάγκερφελντ επαναπροσδιόρισε το τουίντ ανοίγοντας περισσότερο τις σχεδιαστικές δυνατότητές του χάρη στις νέες τεχνολογίες υφασμάτων και δίνοντάς του τα χαρακτηριστικά ταυτότητας που το καθιστούν μέρος της κληρονομιάς του παρισινού οίκου.

Η ΚΟΚΟ ΚΑΙ ΤΟ ΤΟΥΙΝΤ. Η ιστορία τού πώς η Κοκό ανακάλυψε το τουίντ ξεχωρίζει από την αντισυμβατική πηγή έμπνευσής της. Η Ζιστίν Πικαρντί στη βιογραφία της «Coco Chanel: The Legend and the Life» (2010) εξηγεί ότι η αγάπη της Κοκό για το τουίντ προήλθε από το γεγονός ότι φορούσε τα ρούχα του εραστή της εκείνη την εποχή, του δεύτερου δούκα του Ουέστμινστερ, γνωστού στους φίλους του ως Bendor. Η Κοκό έβρισκε τα ανδρικά ρούχα πιο άνετα και απολάμβανε την αντιπαράθεση των αρρενωπών ρούχων του με τα θηλυκά χαρακτηριστικά της. Ιδιαίτερα εκείνων από ύφασμα τουίντ. Σύντομα άρχισε να προμηθεύεται τα δικά της από ένα σκωτσέζικο κλωστοϋφαντουργικό εργοστάσιο που ύφαινε τουίντ και να δημιουργεί με αυτά μαλακότερα, πιο θηλυκά σακάκια και κοστούμια. Με αυτά τα κομμάτια η Κοκό πέρασε σε αυτό που η ίδια αποκαλούσε «αγγλικό λουκ».

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60 η Σανέλ επανέρχεται στο αγαπημένο της ύφασμα καθώς έχει ανακαλύψει έναν καλλιτέχνη στη Σκωτία, τον Μπέρνατ Κλάιν, ο οποίος πειραματίζεται με χρώματα βάφοντας τουίντ από νήμα μοχέρ. Για την ανοιξιάτικη συλλογή της του 1963 η Σανέλ δείχνει το μοχέρ τουίντ του Μπέρνατ Κλάιν και μετά την παρουσίαση η αγγλική εφημερίδα «Evening Standard» ενημερώνει το αναγνωστικό της κοινό: «Μερικά από τα πιο όμορφα, εύκαμπτα και κολακευτικά (τουίντ) που παρουσιάστηκαν στη γαλλική συλλογή φέτος αποδείχτηκε ότι ήταν σκωτσέζικα. Ακόμη και οι Γάλλοι αναφώνησαν γι’ αυτά. Ηταν τα πυκνά, απαλά, ασύγκριτα ελαφριά τουίντ, βαμμένα στις φυσικές αποχρώσεις του καρότου, του μαρουλιού και της κρέμας, που η Σανέλ χρησιμοποίησε ξανά και ξανά στη συλλογή της».

Φαίνεται ότι η συλλογή εκείνης της χρονιάς εντυπωσίασε και την πρώτη κυρία των ΗΠΑ, η οποία παρήγγειλε το δικό της τουίντ σύνολο. Στο μεταξύ, το 2063, εκατό χρόνια μετά το τραγικό γεγονός στο Ντάλας, το ταγέρ που φυλάσσεται στα εθνικά αμερικανικά αρχεία μπορεί να εκτεθεί στο κοινό.