Στο κανναβάτσο η βρετανίδα πρωθυπουργός

Οτιδήποτε άλλο παρά καλοί είναι οι οιωνοί για τη Λιζ Τρας, σχεδόν έναν μήνα μετά την ανάληψη των καθηκόντων της και λίγες ημέρες μετά την ταπεινωτική κωλοτούμπα στην οποία υποχρεώθηκε, ακυρώνοντας την κατάργηση του ανώτατου φορολογικού συντελεστή που είχε εξαγγείλει. Η πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου αναμφίβολα το συνειδητοποίησε χθες, τόσο με το κλίμα που συνάντησε εντός του ετήσιου συνεδρίου των Συντηρητικών που διεξάγεται στην πόλη του Μπέρμιγχαμ, όσο και από τα άρθρα και σχόλια στα ΜΜΕ – ακόμη και εκείνα που θεωρούνται εκ παραδόσεως φιλικά προσκείμενα προς το κυβερνών κόμμα.

Σφάζει με το γάντι

«Βρισκόμαστε σε ένα σημείο στο οποίο οι πολιτικοί συντάκτες ενδέχεται να προτιμήσουν ένα δείπνο με την αντιπολίτευση παρά με την κυβέρνηση», έγραψε χθες στους «Times» ο Ντάνι Φίλκενσταϊν, σύμβουλος αρκετών προηγούμενων κυβερνήσεων των Τόρις, «σφάζοντας με το γάντι» τη Λιζ Τρας. «Ερχεται μία στιγμή στην οποία οι κυβερνήσεις ξεμένουν από καύσιμα και υπάρχει έντονη αίσθηση στο Μπέρμιγχαμ ότι οι Συντηρητικοί πλησιάζουν αυτή τη στιγμή ή την έχουν ήδη ξεπεράσει», τόνισε από την πλευρά του ο βετεράνος αρθρογράφος της «Daily Telegraph», Φίλιπ Τζόνστον.

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Politico και άλλων Μέσων, όπως της ισπανικής «Εl Pais», υπάρχουν φήμες ότι σύντομα ενδέχεται να εκδηλωθεί εσωκομματικό «πραξικόπημα» εις βάρος της Τρας, με σκοπό την αντικατάστασή της. «Δεν πιστεύω ότι τα μέλη του κοινοβουλίου – αναφέρομαι στους Συντηρητικούς – εφόσον δουν ότι οι δημοσκοπήσεις συνεχίσουν ως έχουν, θα καθίσουν με σταυρωμένα χέρια. Θα βρεθεί ένας τρόπος για να γίνει η αλλαγή», τόνισε χαρακτηριστικά ο πρώην υπουργός, Γραντ Σαπς, ο οποίος στήριξε τον Ρίσι Σούνακ, αντίπαλό της στις εσωκομματικές εκλογές για τη διαδοχή του Μπόρις Τζόνσον. «Εάν βρεθούμε μπροστά στο δίλημμα είτε να εξαφανιστούμε είτε να αλλάξουμε, τότε το κόμμα θα διαλέξει την αλλαγή», είπε και ένας άλλος γνωστός βουλευτής των Τόρις, ο οποίος έκανε λόγο για «καταστροφική αρχή» της νέας κυβέρνησης.

Η ίδια η Τρας, βεβαίως, επιχείρησε να εμφανιστεί γεμάτη αυτοπεποίθηση απέναντι στην έντονη κριτική και αμφισβήτηση, ζητώντας από τους συνέδρους να της δείξουν εμπιστοσύνη. Επικαλέστηκε δε τις μεγάλες προκλήσεις της εποχής, που απαιτούν ιδιαίτερες και τολμηρές απαντήσεις. «Ο βαθμός της πρόκλησης είναι τεράστιος. Πόλεμος στην Ευρώπη για πρώτη φορά εδώ και μια γενιά. Ενας πιο αβέβαιος κόσμος την επαύριο της Covid. Και μια παγκόσμια οικονομική κρίση», είπε στην ομιλία της – την οποία διέκοψαν προσωρινά παρευρισκόμενοι, ανοίγοντας ένα πανό της Greenpeace με το ερώτημα «Ποιος ψήφισε γι’ αυτό;». Η Τρας υπογράμμισε, επίσης, ότι ακριβώς για τους παραπάνω λόγους, τα πράγματα πρέπει να γίνουν σήμερα διαφορετικά, ενώ υποσχέθηκε ότι «αν και δεν θα συμφωνήσουν όλοι, όλοι θα επωφεληθούν από το αποτέλεσμα».

Αυτό που διαφαίνεται, ωστόσο, είναι το ακριβώς αντίθετο – κάτι που, εκτός των άλλων, είχε ως συνέπεια τη νέα υποχώρηση της στερλίνας μετά την ομιλία της πρωθυπουργού. Με άλλα λόγια, αυτό που συνεπάγεται η πολιτική της είναι ένα κύμα λιτότητας και περικοπής των δημόσιων επενδύσεων και των κοινωνικών δαπανών, προκειμένου να χρηματοδοτηθεί το σχέδιο φοροαπαλλαγών που έχει ανακοινώσει η Τρας. Με θύματα, μάλιστα, τα πιο αδύναμα κοινωνικά στρώματα, που πλέον μοιάζουν να στρέφονται στη συντριπτική τους πλειοψηφία προς τους Εργατικούς, χαρίζοντάς τους ένα τεράστιο προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις.

Το πρόβλημα για τη βρετανή πρωθυπουργό είναι ότι δεν έχει τη συναίνεση μεγάλου μέρους του κόμματός της. Ηδη, άλλωστε, αρκετά στελέχη που τη στήριξαν έχουν αρχίσει να παίρνουν δημοσίως αποστάσεις – όπως η ιδιαίτερα δημοφιλής πρόεδρος της Βουλής, Πένι Μορντάν, η οποία υπεραμύνθηκε του «διχτυού ασφαλείας» για τους πολίτες. Ή ακόμη ο Ιαν Ντάνκαν Σμιθ, ο οποίος αποτελεί το σημείο αναφοράς της θατσερικής παράδοσης στους Τόρις και στήριξε την Τρας στην εσωκομματική αναμέτρηση – «δεν μπήκα στην πολιτική για να κάνω τους φτωχούς ανθρώπους ακόμη φτωχότερους», είπε, αφήνοντας σαφείς αιχμές για την πολιτική που προωθείται.

Πόσο θα αντέξει, άραγε, η Λιζ Τρας;