Οι φοιτητές κραυγάζουν {LF}στους δρόμους {LF}της Τεχεράνης

Oι ιρανοί φοιτητές ξεκίνησαν το Σάββατο διαδηλώσεις, δίνοντας νέα ώθηση στις διαμαρτυρίες κατά του καθεστώτος της Τεχεράνης, που συνεχίζονται εδώ και δύο εβδομάδες παρά την προσπάθεια βίαιης καταστολής από την αστυνομία. Καθώς ξεκίνησε επίσημα το νέο ακαδημαϊκό έτος, οι φοιτητές στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης και άλλοι διαδηλωτές στους γύρω δρόμους φώναζαν συνθήματα, ενώ η αστυνομία και οι ειδικές δυνάμεις περιπολούσαν με μοτοσικλέτες, ρίχνοντας δακρυγόνα και προτρέποντας το πλήθος να διαλυθεί, δήλωσαν αυτόπτες μάρτυρες. Πανεπιστήμια σε άλλες μεγάλες πόλεις, όπως στο Μασχάντ στα βορειοανατολικά, στο Ταμπρίζ στα βορειοδυτικά, στο Κέρμαν στα νότια και στο Γιαζντ, καθώς και στο Ισφαχάν στο κεντρικό Ιράν, πραγματοποίησαν επίσης διαδηλώσεις.

«Κάτω ο κλήρος»

«Ο κλήρος πρέπει να εξαφανιστεί» φώναζαν οι διαδηλωτές στο κέντρο της Τεχεράνης. «Δεν θέλουμε την ισλαμική δημοκρατία» φώναζαν οι φοιτητές μέσα στο Πανεπιστήμιο της Τεχεράνης. «Οι φοιτητές στα πανεπιστήμια δίνουν σίγουρα νέα ενέργεια στις διαδηλώσεις, καθώς η νεολαία μπορεί να μαζέψει γύρω της πολίτες, όταν ενώνεται» δήλωσε ο Σαΐντ Λαϊλάζ, ένας μεταρρυθμιστής αναλυτής. «Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι οι διαδηλώσεις θα συνεχιστούν προς το παρόν».

Το κύμα των διαδηλώσεων ξεκίνησε στα μέσα Σεπτεμβρίου μετά τον θάνατο της 22χρονης Κούρδισσας Μαχσά Αμινί, ενώ βρισκόταν υπό κράτηση από την αστυνομία ηθών. Είχε συλληφθεί σε ένα πάρκο στην Τεχεράνη επειδή κάποιες τούφες μαλλιών είχαν ξεφύγει από τη μαντίλα της. Ο θάνατός της συγκλόνισε το Ιράν, προκαλώντας τις μεγαλύτερες διαδηλώσεις κατά του καθεστώτος από το 2019, όταν η αύξηση των τιμών των καυσίμων είχε οδηγήσει τους πολίτες στους δρόμους.

Νέα κλιμάκωση

Οι αξιωματούχοι προσπάθησαν να πείσουν τους Ιρανούς ότι ο θάνατος της κοπέλας προκλήθηκε πιθανότατα από υποκείμενες ασθένειες και όχι από βασανισμούς. Η κλιμάκωση του Σαββάτου ήρθε έπειτα από κάποιες ημέρες κάμψης των διαμαρτυριών. Οι διαδηλώσεις επεκτάθηκαν το βράδυ σε διάφορες γειτονιές της Τεχεράνης και άλλων πόλεων. Οι διαδηλωτές κάλεσαν επίσης τις επιχειρήσεις και τα καταστήματα να κλείσουν και να βοηθήσουν στη διοργάνωση γενικής απεργίας σε ολόκληρη τη χώρα. Οι καταστηματάρχες στο Βαχντάν-ε Εσλάμι,  στη Νότια Τεχεράνη, αναγκάστηκαν από τους διαδηλωτές να κλείσουν νωρίς τα μαγαζιά τους. Ορισμένες γυναίκες διαδηλώτριες στην Τεχεράνη περπάτησαν γύρω από το πανεπιστήμιο χωρίς μαντίλες, περνώντας μπροστά από τους αστυνομικούς και χωρίς να δείχνουν φόβο.

Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Fars – το οποίο πρόσκειται στους Φρουρούς της Επανάστασης – ανέφερε ότι μερικοί διαδηλωτές στην Τεχεράνη συνελήφθησαν. Πολλοί από τους διαδηλωτές είναι νέοι και προέρχονται από την αστική μεσαία τάξη της χώρας. Το κύριο σύνθημά τους είναι  «Γυναίκα, ζωή, ελευθερία». Νεαρές γυναίκες έχουν κάψει τις μαντίλες τους σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την υποχρεωτικότητα του χιτζάμπ. Η ημερήσια εφημερίδα «Javan» ανέφερε ότι το 93% των διαδηλωτών ήταν ηλικίας έως 25 ετών, «γεγονός που δείχνει ότι μια νέα γενιά εξεγερμένων στη χώρα βρίσκεται στα σκαριά». Μια γυναίκα διαδηλώτρια δήλωσε ότι διαμαρτύρεται για ένα καθεστώς που «θέλει να πηγαίνουμε στα τζαμιά αλλά στέλνει τα δικά του παιδιά στον Καναδά για να απολαύσουν τη ζωή».

Οι νεκροί

Η ιρανική κρατική τηλεόραση ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ότι 41 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων. Η Διεθνής Αμνηστία έκανε λόγο την Παρασκευή για 52 θανάτους, ενώ η μη κυβερνητική οργάνωση Iran Human Rights ανέφερε χθες 92 θανάτους – 41 εκ των οποίων στην πόλη Ζαχεντάν, την Παρασκευή, όταν οι δυνάμεις ασφαλείας «έπνιξαν στο αίμα» διαδήλωση που πραγματοποιήθηκε μετά την προσευχή. Η διαδήλωση ξέσπασε μετά τις πληροφορίες ότι ο επικεφαλής της αστυνομίας της πόλης Σαμπαχάρ, στην ίδια επαρχία, βίασε μια 15χρονη έφηβη που ανήκε στη σουνιτική μειονότητα των Βαλούχων. Εκατοντάδες άτομα έχουν τραυματιστεί και εκατοντάδες έχουν συλληφθεί, συμπεριλαμβανομένων εννέα ξένων υπηκόων των οποίων οι ταυτότητες δεν έχουν αποκαλυφθεί. Η Φαεζέχ Χασεμί, κόρη του εκλιπόντος πρώην προέδρου Ακμπάρ Χασεμί Ραφσαντζανί, συνελήφθη επίσης την περασμένη εβδομάδα.

Ο ηγέτης της ιρανικής αντιπολίτευσης Μιρ-Χοσεΐν Μουσαβί, ο οποίος βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό από το 2011, ανέφερε σε μήνυμά του το Σάββατο ότι ο θάνατος της Αμινί «γυρίζει σελίδα στην Ιστορία». Προέτρεψε τις ένοπλες δυνάμεις «να σταθούν στο πλευρό του έθνους» και «να υπερασπιστούν τον λαό, όχι να τον καταπιέσουν».