Ερμηνευτής {LF}των «μεγάλων», {LF}είδωλο {LF}των πολλών

Μία κινηματογραφική ζωή έζησε ο Σταμάτης Κόκοτας ο οποίος άφησε την τελευταία του πνοή στο Ασκληπιείο Βούλας το Σάββατο το πρωί νικημένος από τον καρκίνο. Με την ιδιαίτερη χροιά της φωνής του άφησε το αποτύπωμά του σε τραγούδια που έχουν πάρει τον χώρο τους στο συλλογικό ασυνείδητο. Γεννήθηκε στις 23 Μαρτίου το 1937 και πριν ξεκινήσει την πορεία στη μουσική, βρέθηκε στο Παρίσι για σπουδές στην Ιατρική. Ηταν μια απόπειρα να πραγματοποιήσει τα όνειρα της οικογένειάς του και δη της μητέρας του, τραπεζικής υπαλλήλου, στην οποία είχε αδυναμία προκειμένου να ακολουθήσει το επάγγελμα του πατέρα του, τον οποίο έχασε μικρός.

Στο Παρίσι αρχίζει να ανοίγεται μπροστά του ο δρόμος του τραγουδιού κι εκείνος τον ακολούθησε μένοντας πιστός στο όραμά του. Συνεργάστηκε με τους πιο σημαντικούς δημιουργούς, όπως τον Δήμο Μούτση, τον Απόστολο Καλδάρα, τον Γιώργο Χατζηνάσιο, τον Γιάννη Σπανό, τον Γιώργο Ζαμπέτα, τον Αντώνη Κατινάρη, φυσικά τον Σταύρο Ξαρχάκο. Ο ίδιος θα πει για τον σπουδαίο συνθέτη: «Είχαμε βρεθεί όλως τυχαίως στο Παρίσι όπου είχα πάει για να σπουδάσω. Τελικά, όμως, με κέρδισε το τραγούδι, όταν πήρα το πρώτο βραβείο σε έναν διαγωνισμό ταλέντων. Χρωστάω πάρα πολλά στον Ξαρχάκο, διότι εκείνος ανακάλυψε τον Κόκοτα, εκείνος με παρουσίασε στο ελληνικό κοινό κι εγώ κατάφερα και στάθηκα».

Εκτός από τα αριστουργήματα που του έδωσαν οι μεγάλοι συνθέτες, «Πες πως μ’ αντάμωσες» (Λ. Παπαδόπουλος – Γ. Σπανός), «Ονειρο απατηλό» (Ευτ. Παπαγιαννοπούλου – Α. Καλδάρας), «Μη μου χτυπάς» (Νίκος Γκάτσος – Δήμος Μούτσης), «Στου Οθωνα τα χρόνια» (Νίκος Γκάτσος – Στ. Ξαρχάκος) το 1985 ερμηνεύει σε επιμέλεια και ενορχήστρωση του Μίκη Θεοδωράκη τον δίσκο με τον τίτλο «Τσιτσάνης – Θεοδωράκης – Κόκοτας»: πέντε ανέκδοτα μέχρι τότε τραγούδια του Τσιτσάνη, πέντε καινούργια του Μίκη Θεοδωράκη σε στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου που γράφτηκαν το 1983 και αποτελούν τον κύκλο «Το Παλιό Τελωνείο» και ένα σε στίχους Αγγελικής Ελευθερίου από τη «Φαίδρα». Τα έργα του Μίκη Θεοδωράκη – με τη δική του μάλιστα επιμέλεια – «Επιτάφιος – Επιφάνεια – Αξιον Εστί» τα ερμήνευσε, εξάλλου, για την εταιρεία «Καθρέφτης» με τον δίσκο να κυκλοφορεί στις αρχές του 2022.

Διπλή καταγωγή

Ο ιδιοκτήτης της και τραγουδοποιός Μωυσής Ασέρ, φίλος του εκλιπόντος, μας λέει ότι ο Κοκότας ήταν ένας τραγουδιστής με διπλή καλλιτεχνική καταγωγή: και από το λαϊκό και από το ελαφρό τραγούδι. «Ξεκινώντας από το Τρίο Μπραζίλ, έπαιζε κιθάρα, μπουζούκι και τραγουδούσε σε μια εποχή που οι μεγάλοι τραγουδιστές του ελαφρού τραγουδιού ήταν ο Πολυμέρης, ο Μαρούδας και ο Γούναρης». Τονίζει παράλληλα ότι αγαπούσε το κανταδόρικο λαϊκό τραγούδι, τον Τσιτσάνη, τον Παπαϊωάννου, τον Μάρκο Βαμβακάρη και ιδιαίτερα τον Απόστολο Χατζηχρήστο. Η επαφή με τον Μίκη Θεοδωράκη ξεκίνησε όταν ο συνθέτης τού είχε προτείνει να τραγουδήσει τον δίσκο «Ενας Ομηρος», συνεργασία που αναβλήθηκε για λόγους ανωτέρας βίας. Τότε ήταν που ηχογράφησε με τον σολίστα Αντώνη Κατινάρη δύο δίσκους με παλιά αυθεντικά, άγνωστα τότε παλιά ρεμπέτικα αρκετά πριν αυτά γίνουν μόδα. Η συνέχεια γνωστή. Σαν προσωπικότητα ήταν σίγουρα κάτι παραπάνω από αυτό που υποθέτει κανείς. Οπως τονίζει ο ιδιοκτήτης της δισκογραφικής εταιρείας «Καθρέφτης», «είχε μια γενικότερη παιδεία και μια γνώση πάνω στο αντικείμενο της τέχνης του. Πολύ σημαντικό είναι να υπογραμμίσουμε ότι σαν τραγουδιστής, πέρα από τα μουσικά χαρίσματά του, την εξαιρετική του άρθρωση και τη συγκρατημένη θεατρικότητα, είχε καταφέρει να έχει προσήλωση στους δημιουργούς και μια ξενοιασιά που έκανε ακούραστη την ακρόασή του».

Τα πάθη του

Η επαφή του Σταμάτη Κόκοτα με τους μεγάλους δημιουργούς και η χαρισματική κοινωνικότητα του άνοιξαν τις πόρτες για την επαφή με τους ισχυρούς της εποχής, ενώ παράλληλα ο ίδιος κάνει πάθος του τους αγώνες αυτοκινήτου και τη συλλογή αυτοκινήτων και έργων τέχνης. Συναναστράφηκε τον Αριστοτέλη Ωνάση την εποχή που είχε τη σχέση με την Κάλλας, ενώ ο κύκλος των ακροατών του ήταν από εφοπλιστές και βασιλιάδες μέχρι τον διάσημο καρδιολόγο Κρίστιαν Μπάρναρντ και τη Ρόμι Σνάιντερ (το αποδεικνύουν φωτογραφίες εποχής από τα νυχτερινά κέντρα όπου εμφανιζόταν).

Τα δύο τελευταία τραγούδια του Σταμάτη Κόκοτα κυκλοφόρησαν στις αρχές του χρόνου και ήταν συμμετοχές του σε δύο δίσκους του Παντελή Αμπαζή που κυκλοφόρησαν ταυτόχρονα. Το «Παντε-Λάκης» (σε μουσική Λάκη Παπαδόπουλου και στίχους του Αμπαζή) και το «Περι-Οπής» όπου στο τραγούδι αυτό μουσική έβαλε ο Παντελής Θαλασσινός και στίχους ο Αμπαζής. «Ηταν ένας ευτυχισμένος άνθρωπος, χορτασμένος, αγαπητός κι αξιαγάπητος, φιλόξενος προς όλους, έκανε δύο γάμους, τρία παιδιά και δύο εγγόνια και έζησε με την αγαπημένη του σύζυγο Ευαγγελία που όπως έλεγε κι ο ίδιος “είναι η καλύτερη μαγείρισσα της Αθήνας”» καταλήγει ο Μωυσής Ασέρ.