Πνίγουν στο αίμα την εξέγερση του χιτζάμπ

«Οι Ιρανές προετοιμάζονται για μία νέα νύχτα στους δρόμους. Ο αγώνας συνεχίζεται»: με αυτό το σύντομο σχόλιο είχε συνοδεύσει ο Γαλλο-ιρανός Φαρίντ Βαχίντ, διευθυντής στο Παρατηρητήριο της Βόρειας Αφρικής και της Μέσης Ανατολής του Ιδρύματος Ζαν Ζορές, το βιντεάκι που είχε ανεβάσει το βράδυ του Σαββάτου στο Τwitter. Εδειχνε μία νεαρή κοπέλα με μακριά ξανθά μαλλιά να τα δένει κότσο, πριν ενωθεί με τις υπόλοιπες διαδηλώτριες και τους διαδηλωτές, στο κέντρο της πόλης Καράτζ, δυτικά της Τεχεράνης. To ίδιο εκείνο βράδυ, η 20χρονη θα έπεφτε νεκρή, έχοντας δεχθεί, σύμφωνα με τις πληροφορίες, συνολικά έξι σφαίρες – στο πρόσωπο, τον λαιμό και το στήθος. Το όνομα της Χαντίς Νατζαφί, προστέθηκε στον κατάλογο των δεκάδων Ιρανών που έχουν χάσει τη ζωή τους από την κρατική καταστολή τις τελευταίες 12 ημέρες, το πρόσωπό της έγινε ένα νέο σύμβολο της επονομαζόμενης «εξέγερσης του χιτζάμπ», που ξέσπασε στις 16 Σεπτεμβρίου με αφορμή τον θάνατο της 22χρονης Μαχσά Αμινί στα χέρια της αστυνομίας των ηθών.

Η καταστολή μοιάζει να γίνεται όλο και πιο βίαιη. Λίγες ώρες αφότου ο υπερσυντηρητικός ιρανός πρόεδρος, Εμπραχίμ Ραϊσί, κάλεσε τις δυνάμεις της τάξης να αντιμετωπίσουν «αποφασιστικά» όσους «θέτουν σε κίνδυνο την ασφάλεια και την ειρήνη της χώρας και του λαού», ο επικεφαλής της δικαστικής εξουσίας στο Ιράν, Γολαμχοσεΐν Μοχσενί Εζεΐ, απείλησε ότι δεν θα επιδείξει «καμία επιείκεια» έναντι των υποκινητών των «ταραχών». Από την πλευρά του, το πρακτορείο ειδήσεων Tasnim δημοσίευσε χθες, με εντολή των δυνάμεων ασφαλείας, φωτογραφίες διαδηλωτών στους δρόμους της ιερής για τους σιίτες πόλης Κομ καλώντας τους πολίτες «να τους ταυτοποιήσουν και να ενημερώσουν τις Αρχές». Οπως έγινε γνωστό, οι ιρανικές αρχές έχουν ήδη συλλάβει περισσότερους από 1.200 ανθρώπους, ιδίως στο βόρειο τμήμα της χώρας. Αλλά το σύνθημα «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία», εξακολουθεί να αντηχεί στους δρόμους του Ιράν.

Οπως επισημαίνει άλλωστε ο ιρανο-αμερικανός αναλυτής Καρίμ Σατζαντπούρ, από το Carnegie Endowment for International Peace, οι τρεις αυτές λέξεις εκφράζουν την απόλυτη αντίθεση σε ένα καθεστώς το οποίο στερεί τις γυναίκες από τα περισσότερα θεμελιώδη δικαιώματά τους, χτίστηκε πάνω στη λατρεία του «μάρτυρα», του μαρτυρικού θανάτου, και ρίχνει στη φυλακή όλες τις συνιστώσες της κοινωνίας των πολιτών – πολιτικούς ακτιβιστές, συνδικαλιστές, εκπαιδευτικούς, οικολόγους, σκηνοθέτες, δημοσιογράφους, δικηγόρους… Ακόμα και η προέλευση του συνθήματος είναι συμβολική: πρόκειται για ένα κουρδικό σύνθημα, από το ιρανικό Κουρδιστάν καταγόταν η Μαχσά Αμινί, από εκεί κατάγονται και οι μισοί πολιτικοί κρατούμενοι στο Ιράν. Αλλά το κύμα της οργής έχει εξαπλωθεί σε όλη τη χώρα: σε απεργία είχε καλέσει για χθες, όπως και για αύριο, δασκάλους και μαθητές μία μεγάλη ένωση διδασκόντων.

Η Γερμανία κάλεσε χθες τον ιρανό πρεσβευτή στο Βερολίνο για μία «συζήτηση» σχετικά με την καταστολή των διαδηλώσεων στο Ιράν. Ερωτηθείς αν θα επιβληθούν περαιτέρω κυρώσεις σε βάρος της Τεχεράνης ως απάντηση, ο εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών δήλωσε πως «θα εξετάσουμε όλες τις επιλογές», από κοινού με τις υπόλοιπες χώρες μέλη της ΕΕ. «Η Ευρωπαϊκή Ενωση θα συνεχίσει να εξετάζει όλες τις επιλογές που έχει στη διάθεσή της πριν από το επόμενο Συμβούλιο Εξωτερικών Υποθέσεων, ώστε να αντιμετωπίσει τη δολοφονία της Μαχσά Αμινί και τον τρόπο με τον οποίο οι ιρανικές δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν στις διαδηλώσεις που ακολούθησαν», είχε προειδοποιήσει προχθές ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Ζοζέπ Μπορέλ. Την περασμένη εβδομάδα, οι ΗΠΑ επέβαλαν κυρώσεις στην ιρανική αστυνομία των ηθών, αυτή που συνέλαβε στις 13 Σεπτεμβρίου την Μαχσά Αμινί για ένα «χαλαρό» χιτζάμπ. Εκτοτε, δεν περνάει μέρα που να μην κατηγορήσει η Τεχεράνη την Ουάσιγκτον για προσπάθειες αποσταθεροποίησης της χώρας, και να μην απειλήσει πως οι προσπάθειες αυτές δεν θα μείνουν αναπάντητες.