Ο Ερντογάν ξεπερνά τα όρια

Σε τροχιά ευθείας σύγκρουσης με την Ελλάδα προσανατολίζει πλέον τη ρητορική του ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, κλιμακώνοντας επικίνδυνα την ένταση και απειλώντας ουσιαστικά και με ενδεχόμενη αναμέτρηση επί του πεδίου. Προειδοποίησε δε ότι η Αγκυρα δεν προτίθεται σε καμία υποχώρηση, αλλά θα χρησιμοποιήσει «όλα τα μέσα που έχει στη διάθεσή της» προκειμένου να υπερασπιστεί τα «δικαιώματα και τα συμφέροντά της έναντι της Ελλάδας».

Σε έναν πύρινο λόγο που είχε στόχο να συσπειρώσει το εσωτερικό του ακροατήριο, αφού στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ θέλησε – ανεπιτυχώς – να επενδύσει στο «συναίσθημα» της διεθνούς κοινότητας, καταγγέλλοντας την Ελλάδα ως υπεύθυνη για «εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας» με αιχμή το Προσφυγικό, ο τούρκος πρόεδρος επιτέθηκε για μία ακόμα φορά στην Αθήνα. Επί της ουσίας διεμήνυσε στην Ελλάδα ότι δεν είναι σε θέση να αντιπαρατεθεί με την Τουρκία, σε κανένα επίπεδο, επαναλαμβάνοντας ότι η Αθήνα δεν μπορεί να είναι συνομιλητής της Αγκυρας, αφού δεν είναι ισότιμή της ούτε στρατιωτικά ούτε πολιτικά ούτε οικονομικά…

Το ζήτημα των τουρκικών προκλήσεων και της άκρως επικίνδυνης κλιμάκωσης την οποία επιλέγει ο Ερντογάν, φτάνοντας στα άκρα το εμπρηστικό κλίμα που οικοδομείται εδώ και μήνες, αναμένεται να συζητηθεί και στο πλαίσιο του σημερινού Υπουργικού Συμβουλίου. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, σύμφωνα με πληροφορίες, έχει την πρόθεση να μεταφέρει τόσο τον κίνδυνο που προκύπτει από τις δηλώσεις του τούρκου προέδρου όσο και τον απόηχο των όσων έλαβαν χώρα στη Νέα Υόρκη.

Αντίστοιχα μηνύματα απέναντι στις πολεμικές ιαχές του τούρκου προέδρου αναμένεται να στείλει ο Πρωθυπουργός και κατά την αποψινή του ομιλία στην Κρήτη, στη Χερσόνησο, όπου ξεκινά η Σύνοδος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΕΛΚ, με συμμετοχή προσωπικοτήτων από την πολιτική οικογένεια της Ευρωπαϊκής Κεντροδεξιάς.

Εμπειροι διπλωμάτες «διαβάζοντας» και επιχειρώντας να αποκωδικοποιήσουν τη χθεσινή ομιλία Ερντογάν τόνιζαν ότι ο τούρκος πρόεδρος επιμένει όλο και περισσότερο σε έναν αδιέξοδο δρόμο, σχεδόν χωρίς επιστροφή. Δήλωναν ότι οι απειλές του πλέον δεν μπορούν να αποδίδονται μόνο στην προσπάθεια δημιουργίας ενός κλίματος ενόψει εκλογών, καθώς δείχνει να επιδιώκει ακόμα και ένα «επεισόδιο» στο πεδίο. Ενα «επεισόδιο» που ούτε ο ίδιος έχει αποφασίσει με ποια αφορμή, σε ποιο χρόνο θα πυροδοτηθεί, αλλά προετοιμάζει το ακροατήριό του για αυτό και χτίζει το αφήγημά του, προκειμένου να αξιοποιήσει τη στιγμή που θα θεωρήσει «κατάλληλη» για την έκρηξη της έντασης.

ΣΦΡΑΓΙΣΜΕΝΟΙ ΔΙΑΥΛΟΙ. Διπλωματικές και κυβερνητικές πηγές υπογράμμιζαν ότι η κατάσταση γίνεται ακόμα πιο επικίνδυνη καθώς ο Ερντογάν σφραγίζει όλους τους διαύλους επικοινωνίας Αθήνας – Αγκυρας και δεν αφήνει κανένα περιθώριο για την απαραίτητη επικοινωνία που θα μπορούσε να προλάβει δυσάρεστες καταστάσεις και να συμβάλει στην εκτόνωση του κλίματος. Σημειώνουν δε ότι και ο ίδιος αυτοεγκλωβίζεται από τη ρητορική του, οδηγώντας τις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας σε επικίνδυνες ατραπούς, χωρίς να αφήνει δυνατότητες για λύση στον ορίζοντα. Εκτιμούσαν δε ότι η κλιμάκωση μπορεί να είναι και αποτέλεσμα της αποτυχίας Ερντογάν να καταδικάσει την Ελλάδα στα μάτια της διεθνούς κοινότητας στον ΟΗΕ, παρά την εκστρατεία εντυπωσιασμού που επεδίωξε.

Σε αυτό το πλαίσιο φαντάζει σχεδόν αδύνατο να πραγματοποιηθεί μία συνάντηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην Πράγα, τον Οκτώβριο, αφού ο τούρκος πρόεδρος «ανατινάζει» τις όποιες γέφυρες προσπαθεί να ρίξει η Αθήνα. Σύμφωνα με πληροφορίες από κυβερνητικές και διπλωματικές πηγές, το κλίμα μέχρι στιγμής δεν επιτρέπει καν την έναρξη προετοιμασίας από την πλευρά της Αθήνας για το ραντεβού της Πράγας, ακόμα και αν ο εκπρόσωπος του Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν, θέλησε να αφήσει ανοιχτό το παράθυρο πραγματοποίησής του τις προηγούμενες μέρες.

ΣΤΟΧΟΣ ΤΑ ΝΗΣΙΑ. Ο τούρκος πρόεδρος στην ομιλία του άφησε σαφείς αιχμές τόσο για την ελληνοαμερικανική συνεργασία όσο και για τις συμμαχίες που χτίζει η Αθήνα, αφού μίλησε για «συγκέντρωση στρατιωτικών δυνάμεων» στην ελληνική επικράτεια και για δυνάμεις που υποκινούν τους έλληνες πολιτικούς σε κινήσεις απέναντι στην Αγκυρα, με στόχο να εμποδίσουν το πρόγραμμα για μια ισχυρή Τουρκία. «Οι έλληνες πολιτικοί, οι οποίοι οδήγησαν τη χώρα τους σε οικονομική, πολιτική και στρατιωτική κατοχή για τα μικροσυμφέροντά τους, θα λογοδοτήσουν πρώτα στον δικό τους λαό», όπως είπε, ενώ σημείωσε ότι τα «στηρίγματα», στρατιωτικά, πολιτικά ή οικονομικά, που παίρνει η Ελλάδα δεν είναι αρκετά για να τη φέρουν στο επίπεδο της Τουρκίας, αλλά είναι ικανά να σύρουν τη χώρα στον βούρκο.

ΣΤΟ ΚΑΔΡΟ ΚΑΙ ΟΙ ΗΠΑ. Το ζήτημα των ελληνοτουρκικών και της ανάγκης αντιμετώπισης των «προκλήσεων της Αθήνας» μπήκε στην ατζέντα του Υπουργικού, με αιχμή και τα ενορχηστρωμένα δημοσιεύματα στον τουρκικό Τύπο ήδη από την Κυριακή, που επικαλούμενος φωτογραφίες από τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη στοχοποιούσε τη Λέσβο και τη Σάμο, υποστηρίζοντας ότι εξοπλίζονται με «αμερικανικά άρματα μάχης από την Αλεξανδρούπολη», επιχειρώντας τη στοχοποίηση και των ΗΠΑ. Με το τουρκικό ΥΠΕΞ να βάζει στο κάδρο και την Ουάσιγκτον και να προχωρά σε διάβημα και απέναντι στις ΗΠΑ για τη στρατιωτικοποίηση των νησιών.

ΚΑΛΕΣΑΝ ΤΟΝ ΠΡΕΣΒΕΥΤΗ. Προκειμένου να στηθεί δε το κατάλληλο σκηνικό που θα δικαιολογεί την «έκρηξη», στον απόηχο των δημοσιευμάτων, κλήθηκε στο τουρκικό ΥΠΕΞ ο έλληνας πρεσβευτής στην Αγκυρα Χριστόδουλος Λάζαρης, από τον οποίο ζητήθηκε «να μπει τέλος στις παραβιάσεις στα νησιά και να αποκατασταθεί το μη στρατιωτικοποιημένο καθεστώς».

Διπλωματικές πηγές σημείωναν ότι η ελληνική πλευρά απέρριψε εν τω συνόλω τις τουρκικές αιτιάσεις ως «παντελώς αβάσιμες», τονίζοντας ότι δεν συνάδουν με το διεθνές δίκαιο. Ο έλληνας πρεσβευτής υπογράμμισε ότι οι ελληνικές θέσεις έχουν αναπτυχθεί ενδελεχώς στις δύο επιστολές που εστάλησαν στον ΟΗΕ, ότι η Αθήνα σέβεται τη Συνθήκη της Λωζάννης και επεσήμανε ότι δεν είναι η Ελλάδα η χώρα η οποία απειλεί με πόλεμο τη γείτονά της (casus belli), ούτε έχει συγκεντρώσει τον μεγαλύτερο αποβατικό στόλο στα παράλιά της, όπως έχει κάνει η Τουρκία. Σημείωσε δε το γεγονός της παραβίασης της ελληνικής κυριαρχίας μέσω των υπερπτήσεων και παραβιάσεων.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ. Στο ίδιο πνεύμα, και πηγές του Πενταγώνου τόνιζαν ότι η Ελλάδα επιμένει στις ψύχραιμες αντιδράσεις, που είναι σύμφωνες με το γράμμα και το πνεύμα του διεθνούς δικαίου, σημειώνοντας ότι την ίδια στιγμή παραμένει απόλυτα προετοιμασμένη να υπερασπιστεί την εθνική και εδαφική της κυριαρχία. «Ο,τι απειλείται δεν αποστρατιωτικοποιείται», είναι η σταθερή ελληνική απάντηση σε διπλωματικό και στρατιωτικό επίπεδο.

Την ετοιμότητα της Ελλάδας να αντιμετωπίσει κάθε πρόκληση αποτελεσματικά και ουσιαστικά επ’ ωφελεία των εθνικών μας συμφερόντων και των εθνικών μας δικαίων υπογράμμισε χθες και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γιάννης Οικονόμου. Τόνισε δε ότι η Αθήνα δεν ερμηνεύει τους λόγους για τους οποίους κλιμακώνεται η προκλητικότητα της Τουρκίας, «μας ενδιαφέρει να αποδομούμε την επιχειρηματολογία της Τουρκίας, βασιζόμενοι στο διεθνές δίκαιο, να ενισχύουμε την αποτρεπτική μας ισχύ για να είμαστε έτοιμοι αποτελεσματικά να απαντήσουμε σε κάθε πρόκληση». Ενώ την ίδια στιγμή, όπως επεσήμανε, η ελληνική πλευρά προβάλλει παντού την ανάγκη να επικρατήσει ένα κλίμα σταθερότητας και συνεννόησης και αναδεικνύει «το πόσο αδιέξοδη είναι αυτή η παρατεταμένη προκλητική τακτική της Τουρκίας».

Ο Ερντογάν επανέλαβε τις κατηγορίες εναντίον της Αθήνας και για το Προσφυγικό, λέγοντας ότι θα λογοδοτήσει, ενώ υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι αυτή που επιδιώκει την ένταση και προκαλεί, για να υποστηρίξει ότι στον αντίποδα η Αγκυρα επιδιώκει να παίξει ρόλο «ειρηνοποιού» στις παγκόσμιες διενέξεις.