Η «εποχή των τεράτων» στην Ευρώπη

Ηταν εφιάλτης και έγινε πραγματικότητα. Μετά και το αποτέλεσμα των χθεσινών πρόωρων εκλογών, η Τζόρτζια Μελόνι, η 45χρονη πολιτικός η οποία ίδρυσε και ηγείται των Αδελφών της Ιταλίας, θα είναι – πλην πολύ μεγάλης έκπληξης – η επόμενη πρωθυπουργός της τρίτης μεγαλύτερης χώρας και οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ενωσης, στη θέση του Μάριο Ντράγκι.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τα exit polls που έγιναν γνωστά τα μεσάνυχτα ώρα Ελλάδας, αμέσως μόλις έκλεισαν οι κάλπες, το κόμμα της Μελόνι αναδεικνύεται πρώτο με ποσοστό της τάξεως του 22%-26%, με δεύτερους τους Δημοκρατικούς, που φέρεται ότι συγκεντρώνουν 17%-21% και τρίτο το Κίνημα 5 Αστέρων, στο 13,5%-17,5%. Ετσι, μαζί με τη Λέγκα και τη Φόρτσα Ιτάλια, που κυμαίνονται στο 8,5%-12,5% και 6%-8% αντιστοίχως, ο συνασπισμός της Δεξιάς-Ακροδεξιάς φέρεται ότι κατακτά άνετα την απόλυτη πλειοψηφία στη Βουλή και τη Γερουσία.

Ωστόσο, τουλάχιστον σύμφωνα με τα exit polls, δύσκολα θα καταφέρει να πιάσει τον στόχο των δύο τρίτων, που αντιστοιχούν σε 267 έδρες στη Βουλή και 134 στη Γερουσία, κάτι που θα επέτρεπε στη Μελόνι να ασκήσει ανεμπόδιστη την πολιτική της, ακόμη και να προχωρήσει σε συνταγματική μεταρρύθμιση χωρίς δημοψήφισμα.

«Πλυντήριο» ο Μπερλουσκόνι…
Από τη Ρώμη και την 25η Σεπτεμβρίου 2022, λοιπόν, ανοίγει μια νέα σελίδα στην πολιτική ιστορία της Ευρώπης, που προκαλεί ανατριχίλα και θέτει δύσκολα ερωτήματα αναφορικά με την επόμενη ημέρα. Κι αυτό διότι με τη νίκη της Μελόνι μοιάζει πια να ξεκινά αμετάκλητα η «εποχή των τεράτων» για τα οποία έγραψε ο Αντόνιο Γκράμσι, πολλές δεκαετίες νωρίτερα – τα οποία, όπως είναι φανερό, περιμένουν την ευκαιρία τους για να εμφανιστούν και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Υπενθυμίζεται ότι τα Αδέλφια της Ιταλίας είναι το κόμμα το οποίο – παρά την επιχείρηση λίφτινγκ – αποτελεί τη φυσική συνέχεια των νοσταλγών του Μουσολίνι, του Ιταλικού Κοινωνικού Κινήματος (MSI) του Τζόρτζιο Αλμιράντε και της Εθνικής Συμμαχίας του Τζανφράνκο Φίνι. Του ανθρώπου ο οποίος «ξεπλύθηκε» πολιτικά από τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι, που συμμάχησε μαζί του στις εκλογές του 2013. Ηταν δε επίσης ο Μπερλουσκόνι – χθες δήλωσε ότι φιλοδοξεί να είναι «ο σκηνοθέτης της νέας κυβέρνησης» – αυτός που άνοιξε την πόρτα και στη Μελόνι για τα ανώτατα αξιώματα, δίνοντάς της πρώτος θέση υπουργού.

Ο ίδιος που τώρα, με τις ψήφους του, της προσφέρει το διαβατήριο για να διαβεί την πόρτα του Κυριναλίου και να λάβει δικαιωματικά από τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Σέρτζιο Ματαρέλα την εντολή σχηματισμού της επόμενης κυβέρνησης. Με εταίρο, εκτός φυσικά από τον Μπερλουσκόνι, τον ηγέτη της εθνικιστικής, ρατσιστικής και αντιδραστικής Λέγκας Ματέο Σαλβίνι, ο οποίος για μια ακόμη φορά θα αναγκαστεί να βρεθεί σε ρόλο «δεύτερου βιολιού», αφού οι μηχανορραφίες του δεν τον έχουν οδηγήσει εκεί που ονειρεύεται, δηλαδή στην πρωθυπουργία.

Πλέον, το βλέμμα όλων στρέφεται σε δύο βασικά μέτωπα, που αποτελούν και τα πρώτα στοιχήματα της Μελόνι. Το πρώτο είναι η διαδικασία συγκρότησης της νέας κυβέρνησης και η σύνθεσή της. Κι αυτό διότι πολλοί είναι αυτοί που προβλέπουν ότι δεν θα μακροημερεύσει, ούτε θα καταφέρει να σπάσει την πολιτική παράδοση της Ιταλίας, στην οποία μεταπολεμικά ο μέσος όρος «επιβίωσης» των κυβερνήσεων δεν ξεπερνά τους 13 μήνες.

Είναι γνωστό, άλλωστε, ότι ανάμεσα στα τρία κόμματα που ετοιμάζονται να τη στηρίξουν με την κοινοβουλευτική τους πλειοψηφία που αποκόμισαν στις χθεσινές εκλογές υπάρχουν έντονες διαφορές, οι οποίες έγιναν ορατές και προεκλογικά. Για παράδειγμα, στη δημοσιονομική πολιτική, όπου η Μελόνι εμφανίζεται ως «υπεύθυνη δύναμη», ενώ ο Σαλβίνι προβάλλει το σύνθημα «δώσ’ τα όλα». Οπως, επίσης, σε επίπεδο εξωτερικής πολιτικής, όπου ενώ η Μελόνι έχει ταχθεί χωρίς «αστερίσκους» υπέρ της Δύσης και κατά της Ρωσίας, Σαλβίνι και Μπερλουσκόνι δεν κρύβουν ότι «συμμερίζονται» τις θέσεις της Μόσχας και του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Η αναμέτρηση με την ΕΕ
Το δεύτερο μέτωπο – που, όπως εύκολα μπορεί κανείς να καταλάβει, συνδέεται άμεσα και οργανικά με το πρώτο – έχει να κάνει με τις σχέσεις της νέας κυβέρνησης με τις Βρυξέλλες. Δεν είναι μυστικό, εξάλλου, ότι από τις πρώτες κιόλας εβδομάδες (αν όχι ημέρες) μετά τη συγκρότησή της θα κληθεί να παρουσιάσει το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2023, το οποίο θα πρέπει να παρουσιαστεί στην Κομισιόν για να λάβει την έγκρισή της.

Οι τρεις εταίροι, όπως είναι γνωστό, ο καθένας με τον δικό του τρόπο, έχουν διαμηνύσει πως θα επιδιώξουν αλλαγές στο «μείγμα» που σφράγισε την κυβέρνηση Ντράγκι, με έμφαση στη διαφορετική αξιοποίηση των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης, από το οποίο η Ιταλία έχει λαμβάνειν το μεγαλύτερο ποσό – κάπου 200 δισ. ευρώ συνολικά. Μόνο που οι Βρυξέλλες (και το Βερολίνο και άλλοι…) δεν είναι ιδιαιτέρως πρόθυμες να συζητήσουν σοβαρές αναπροσαρμογές, καθώς φοβούνται ότι έτσι θα ανοίξει ο ασκός του Αιόλου και θα υπάρξουν και άλλα κράτη-μέλη που θα επιδιώξουν να μιμηθούν την Ιταλία.

Από αυτή την άποψη, η «προειδοποιητική βολή» που επέλεξε να ρίξει την Παρασκευή η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν (αναλυτικό ρεπορτάζ στις σελίδες 10-11) κάθε άλλο παρά τυχαία ήταν…