Σύντομα σε κλινική πράξη {LF}ο ασύρματος βιοδιασπώμενος βηματοδότης

Eχουν περάσει 10 χρόνια από τότε που ο πρώτος άνθρωπος που πάτησε στο φεγγάρι, Νιλ Aρμστρονγκ, πέθανε από αιμορραγία έπειτα από την αφαίρεση του προσωρινού βηματοδότη που είχε προφυλακτικά τοποθετηθεί ως ρουτίνα στην επέμβαση by pass που έκανε 5-6 ημέρες πριν. Οι ασθενείς που υποβάλλονται σε χειρουργείο καρδιάς συχνά φέρουν προσωρινό επικαρδιακό βηματοδότη για τη μετεγχειρητική παρακολούθηση του καρδιακού τους ρυθμού. Τα καλώδια του βηματοδότη τοποθετούνται από το δέρμα στην επιφάνεια της καρδιάς και συνδέονται με εξωτερική γεννήτρια. Η αφαίρεση των καλωδίων των συσκευών αυτών μπορεί ενίοτε να προκαλέσει σοβαρή βλάβη στον καρδιακό ιστό, οδηγώντας σε εσωτερική αιμορραγία, που όπως στην περίπτωση του Αρμστρονγκ, μπορεί να είναι θανατηφόρα αν δεν γίνει αντιληπτή εγκαίρως.

Πριν από έναν χρόνο, ερευνητές στο Πανεπιστήμιο Northwestern στο Σικάγο ανέπτυξαν έναν πολύ λεπτό και ελαφρύ εμφυτεύσιμο βηματοδότη που λειτουργεί χωρίς καλώδια και μπαταρία και ο οποίος απορροφάται από το σώμα σε διάστημα λίγων εβδομάδων. Η μικροσκοπική αυτή συσκευή μπορεί να εμφυτευθεί σε ασθενείς που χρήζουν προσωρινής βηματοδότησης, συνήθως έπειτα από χειρουργείο καρδιάς, ύστερα από έμφραγμα ή είναι σε αναμονή για εμφύτευση μόνιμου βηματοδότη. Οταν ο βηματοδότης δεν είναι πια απαραίτητος, διαλύεται «ακίνδυνα» μέσα στο σώμα, απελευθερώνοντας μια ουσία με αντιφλεγμονώδη δράση ώστε ο οργανισμός να μην «απορρίψει» το ξένο σώμα. Η συσκευή συνδέεται ασύρματα με τέσσερις μαλακούς αισθητήρες και μια μονάδα ελέγχου που τοποθετούνται στο πάνω μέρος του σώματος – στο στήθος, στο μέτωπο, στον λαιμό και στο χέρι. Οι αισθητήρες «επικοινωνούν» μεταξύ τους, παρακολουθώντας συνεχώς τη θερμοκρασία του σώματος, τα επίπεδα οξυγόνου, την αναπνοή, τον μυϊκό τόνο, τη φυσική δραστηριότητα και την ηλεκτρική δραστηριότητα της καρδιάς. Οι πληροφορίες αυτές μεταδίδονται μέσω έξυπνης συσκευής στον θεράποντα ιατρό, επιτρέποντας την εξ αποστάσεως παρακολούθηση του ασθενούς. Σε περίπτωση εξάντλησης της μπαταρίας ή δυσλειτουργίας του βηματοδότη, ο ασθενής ειδοποιείται προκειμένου να προσέλθει άμεσα στο νοσοκομείο.

Ο πρωτοποριακός αυτός ασύρματος βηματοδότης δεν έχει τους κινδύνους των εμφυτεύσιμων συσκευών, όπως τη μετακίνηση των καλωδίων και τις λοιμώξεις, καθώς πρόκειται για «κλειστό κύκλωμα» που δεν απαιτεί καλώδια και μπαταρία για τη χρήση του. Μέχρι τώρα έχει δοκιμαστεί σε πειραματικά μοντέλα και αναμένεται η χρήση του στην κλινική πράξη που θα λύσει αρκετά δυνητικά επικίνδυνα προβλήματα των ασθενών με διαταραχές στον καρδιακό ρυθμό τους.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών