«Ο,τι κι αν γίνει, εγώ θα είμαι εδώ…»

Πώς είναι άραγε να κατοικείς στην ακριτική Ελλάδα, σε μέρη αποκομμένα τον χειμώνα, χωρίς πρόσβαση σε γιατρό, ψυχαγωγία, επιμορφωτικές δραστηριότητες, με τουρκικά μαχητικά πάνω από το κεφάλι και ευθείες απειλές από τον αρχηγό του γειτονικού κράτους για την περιουσία, το σπίτι, το χωράφι σου; Κάποιοι ίσως να σκέφτονταν ότι το να επιλέγεις ως τόπο μόνιμης διαμονής ένα νησί δύο εκατοντάδων κατοίκων που δεν διαθέτει τις σταθερές στις οποίες η πλειοψηφία έχει μάθει να ποντάρει εμπεριέχει μια μικρή η μεγάλη δόση «τρέλας». Τελικά, όμως, τι ισχύει; Είναι τρελοί αυτοί οι ακρίτες ή μήπως η επιμονή τους, κόντρα σε κάθε δυσκολία, να κατοικούν τους τόπους των προγόνων τους, θυσιάζοντας τα βασικά, δείχνει ανθρώπους βαθιά συνειδητοποιημένους που αγαπούν πολύ την πατρίδα τους για να την αφήσουν να ερημώσει;

Στο πλαίσιο της επίσκεψης της Προέδρου της Δημοκρατίας στα Δωδεκάνησα, «ΤΑ ΝΕΑ» συνάντησαν σε Χάλκη και Καστελλόριζο ακρίτες, στις ιστορίες των οποίων κρύβονται οι απαντήσεις σε όλα τα παραπάνω ερωτήματα. Οσο για τις απειλές που, ιδιαίτερα αυτή την περίοδο, εκτοξεύονται με μεγάλη ένταση και συχνότητα από τα απέναντι παράλια (την ώρα που το 64% των Τούρκων δηλώνει ότι δεν θεωρεί τους Ελληνες εχθρούς), το καθάριο βλέμμα τους και τα πηγαία χαμόγελα, όπως αυτά που αποτυπώθηκαν στα φωτογραφικά στιγμιότυπα, απαντούν σε αυτές με τον πιο άμεσο τρόπο.

«Η αίσθηση του αποκλεισμού είναι έντονη»
Η Αγγελική Βογιατζόγλου γεννήθηκε στον Πειραιά, η μαμά της όμως κατάγεται από τη Χάλκη, κι έτσι ένας παιδικός φίλος από το νησί έγινε πριν από 10 χρόνια ο σημερινός της σύζυγος και η Χάλκη ο τόπος κατοικίας τους. Ταχυδρόμος εκείνος, αντιδήμαρχος Τεχνικών Υπηρεσιών, Περιβάλλοντος και Καθημερινότητας εκείνη. «Η ζωή εδώ είναι πιο ποιοτική αλλά δεν παύει να έχει και δυσκολίες. Τον χειμώνα όλα κλείνουν. Η αίσθηση του αποκλεισμού είναι έντονη. Το ενθαρρυντικό είναι ότι άνθρωποι επενδύουν εδώ, για παράδειγμα ήρθε φαρμακοποιός ενώ άνοιξε και κομμωτήριο που δεν είχαμε. Θα ήθελα το παιδί μας να μάθει κάποια στιγμή τι θα πει χορός, σινεμά, αθλητικές δραστηριότητες, ξένες γλώσσες» αναφέρει η Αγγελική συμπληρώνοντας: «Εμείς δεν ερχόμαστε σε τόσο άμεση επαφή με την τουρκική προκλητικότητα όπως άλλα νησιά. Ο,τι φόβος μάς δημιουργείται είναι από τις… ειδήσεις».

«…με τις ακταιωρούς έχουμε προβλήματα»
Αν υπάρχει ένας άνθρωπος που έχει ζήσει από πρώτο χέρι τους «τσαμπουκάδες», όπως ο ίδιος αποκαλεί τις επιθετικές κινήσεις των τουρκικών ακταιωρών στο Αιγαίο, αυτός είναι ο 55χρονος ψαράς Μιχάλης Μάτσος. «Με τους τούρκους ψαράδες είμαστε φίλοι, με τις ακταιωρούς έχουμε προβλήματα. Κόβουν σημαδούρες, έρχονται κοντά και μας παρενοχλούν, μας διώχνουν από τα ελληνικά νερά. Σαν να έχεις σπίτι με αυλή και να έρχεται ο άλλος και κάθεται στην αυλή σου, να κάνει σιγά σιγά την καρέκλα του πιο δω για να μπει τελικά μέσα στο σπίτι σου. Ούτε στην αυλή σου να μην μπορείς να μπεις. Εμένα δύο φορές με τράκαραν αλλά δεν τους φοβάμαι. Είμαι απόλυτα ψύχραιμος, έχω το κινητό μου, έχω τον ασύρματο, καλώ το Λιμεναρχείο, τους λέω “παιδιά, ένα λεπτό, περιμένετε, έρχεται η Greek Police, wait”. Και βλέπεις ότι σηκώνονται και φεύγουν» περιγράφει ο ίδιος με ένα μόνιμο χαμόγελο στα χείλη και στο βλέμμα.
«Ολο απειλές, απειλές. Λέγαμε σε κάτι βουλευτές ότι εμείς εδώ κοιμόμαστε με ένα μάτι. Πότε ξεκουράζουμε το ένα, πότε το άλλο. Αισθανόμαστε ότι έχουμε απέναντι τον εχθρό αλλά είμαστε έτοιμοι, αποφασισμένοι. Δεν θέλω κανένας να πατήσει το πόδι του στην αυλή μου. Εχω την ελληνική σημαία και έξω και μέσα στο σπίτι. Εμείς δεν πήγαμε από εκεί να κάνουμε φασαρίες, αυτοί ήρθαν εδώ και βάψαν τις σημαίες στα βράχια. Στείλανε τη νύχτα drone, βάλανε τους ύμνους της Τουρκίας και ρίξαν κάτι μπάλες κι έγινε η ελληνική σημαία κόκκινη. Τι είναι αυτό, τσαμπουκάς είναι, μαγκιά είναι;» αναρωτιέται ο Μιχάλης, την ώρα που πλησιάζει η σύζυγός του Ειρήνη. «Είμαι από την Αλβανία, 10 χρόνια είμαι εδώ και ακόμα, κάθε μέρα που ξυπνάω και βλέπω το νησί, δεν χορταίνω, είναι σαν να το βλέπω πρώτη φορά. Ο άντρας μου λέει “είναι επειδή αγαπάς εμένα”. Δεν ξέρω, το αγαπάω τόσο πολύ» εξηγεί και δάκρυα συγκίνησης τρέχουν από τα μάτια της. «Με τίποτα δεν φοβάμαι» προσθέτει. «Ο,τι κι αν γίνει, εγώ θα είμαι εδώ…».

«Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει!»
Η Μαρία Παπαστατικού το γένος Κουγκρά, για τους ντόπιους «Μερόπη», γεννημένη το ‘34 στο Καστελλόριζο, είναι παιδί του πολέμου. Με την οικογένειά της χρειάστηκε να ταξιδέψει ως την Τουρκία που τους φιλοξένησαν για λίγο – «πηγαίναμε συχνά», λέει, «είχαμε φιλίες» – από κει Κύπρο και μετά Γάζα. Ομως, το καράβι της επιστροφής, μετά τον πόλεμο, έπιασε φωτιά. «Εγινε το ναυάγιο. Εκεί έχασα δύο αδελφούλες. Είναι γραμμένες στο μνημείο. Και μετά γυρίσαμε και στήσαμε τη ζωή από την αρχή. Με τους Τούρκους είμαστε φίλοι. Αυτό στην τηλεόραση είναι μάχη για εντυπώσεις. Είναι πολύ δύσκολο να γίνει πόλεμος, άμα γίνει, πάει να πει πως τέλειωσε η ανθρωπότητα» σημειώνει προσθέτοντας με χαμόγελο: «Η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει!».

«Ο Τούρκος ο απλός δεν θέλει τον πόλεμο»
Μέσα από τη βάρκα του με την οποία εκτελεί μεταφορές και κοντινές εκδρομές, ο 65χρονος Αντώνης Πατινιώτης, γιος φαροφύλακα στη Στρογγύλη, διηγείται τη σύγχρονη ιστορία της καθημερινότητας του Καστελλόριζου. «Οι πρόγονοί μας πέρασαν δύσκολα, πολέμους, Κατοχή, ναυάγια, σεισμούς, φωτιές, βομβαρδισμούς. Και τόσα χρόνια μετά, οι κάτοικοι, οι ξένοι, οι Ευρωπαίοι και οι Καστελλοριζιοί, δείτε τι ωραία – με πολύ αγώνα – κάναν κάτι. Πρέπει η πολιτεία να σκύψει εδώ, τα τελευταία δύο χρόνια κάτι πάει να γίνει. Μας ήρθαν όμως και αναποδιές. Είχαμε την απειλή των Τούρκων που ήταν 12 φρεγάτες έξω από το νησί, αερομαχίες και 300 άτομα φύγαν σε ένα πρωινό και μείναμε μόνοι» λέει ο κυρ Αντώνης κρατώντας τη γαλανόλευκη που κυματίζει πάνω στη βάρκα του. Κι έπειτα συνοψίζει: «Ο Τούρκος ο απλός δεν θέλει τον πόλεμο. Ερχονται οι άνθρωποι, πίνουν, τρώνε, διασκεδάζουν, φεύγουν με μάτια βουρκωμένα. Γι’ αυτό, τι λέμε; Ψυχραιμία. Κι εσείς ως δημοσιογράφοι μη λέτε συνέχεια “αερομαχίες στο Καστελλόριζο”. Βοηθήστε να δουλέψουμε όπως, δόξα τω Θεώ, αυτόν τον χρόνο δουλέψαμε όλοι».