Αντέχει οριακά η Μαγκνταλένα Αντερσον

Σε θρίλερ εξελίχθηκαν οι χθεσινές εκλογές στη Σουηδία, με τον συνασπισμό των κεντροαριστερών κομμάτων να κερδίζει με πολύ μικρή διαφορά την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο. Το exit poll έδωσε 49,8% στον κεντροαριστερό συνασπισμό που βρίσκεται στην εξουσία, έναντι 49,2% για τη συμμαχία των κεντροδεξιών κομμάτων, τα οποία βρίσκονται οκτώ χρόνια στην αντιπολίτευση. Το ακροδεξιό κόμμα των Σουηδών Δημοκρατών φέρεται να συγκεντρώνει 21,3% των ψήφων έναντι 17,5% στις εκλογές του 2018 και για πρώτη φορά στην ιστορία του αναδείχτηκε δεύτερο κόμμα. Βάσει αυτών των αποτελεσμάτων ο κυβερνών συνασπισμός της πρωθυπουργού Αντερσον κερδίζει 176 έδρες, μία παραπάνω από τις 175 που χρειάζεται για την πλειοψηφία. Η Δεξιά κερδίζει 173 έδρες.

Οι κάλπες επιβεβαιώνουν τις δημοσκοπήσεις που έδειχναν μια αμφίρροπη μάχη – οι ουρές έξω από τα εκλογικά κέντρα ήταν μεγάλες σε πολλά μέρη. Στη διάρκεια της προεκλογικής εκστρατείας τα κόμματα δεσμεύτηκαν για την αντιμετώπιση της εγκληματικότητας, έπειτα από μια σταθερή αύξηση των φόνων και των επιθέσεων με όπλα, που έχει προκαλέσει οργή στους ψηφοφόρους, ενώ ο αυξανόμενος πληθωρισμός και η ενεργειακή κρίση μετά την εισβολή στην Ουκρανία βρέθηκαν στο επίκεντρο των προεκλογικών συζητήσεων.

Ο παιδίατρος Ερικ Τζορτζ, 52 ετών, δήλωσε ότι πιστεύει πως η προεκλογική εκστρατεία χαρακτηρίστηκε από άνοδο του λαϊκισμού. «Νομίζω ότι οι καιροί είναι πραγματικά ταραχώδεις και οι άνθρωποι δυσκολεύονται να καταλάβουν τι συμβαίνει», τόνισε. Για άλλους, ο κύριος στόχος ήταν η αλλαγή. «Ψήφισα υπέρ μιας αλλαγής στην εξουσία», είπε ο 47χρονος Γιόργκεν Χέλστρομ, ιδιοκτήτης μικρής επιχείρησης, καθώς ψήφιζε κοντά στο κοινοβούλιο. «Οι φόροι πρέπει να μειωθούν αρκετά και χρειάζεται να αντιμετωπίσουμε την εγκληματικότητα. Τα τελευταία οκτώ χρόνια πάμε σε λάθος κατεύθυνση».

Ενώ ο νόμος και η τάξη ήταν το βασικό θέμα για τον δεξιό συνασπισμό, τα οικονομικά σύννεφα που συγκεντρώθηκαν καθώς νοικοκυριά και εταιρείες αντιμετωπίζουν υψηλές τιμές ρεύματος αποδεικνύεται ότι τόνωσαν τη Σοσιαλδημοκράτισσα πρωθυπουργό Μαγκνταλένα Αντερσον, που θεωρείται ασφαλής επιλογή και είναι πιο δημοφιλής από το κόμμα της. «Ψήφισα για μια Σουηδία όπου συνεχίζουμε να ενισχύουμε τα δυνατά μας σημεία. Η ικανότητά μας να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα της κοινωνίας μαζί, να διαμορφώσουμε μια αίσθηση κοινότητας και να σεβόμαστε ο ένας τον άλλο», δήλωσε αφότου έριξε την ψήφο της η Αντερσον, η οποία ήταν υπουργός Οικονομικών για πολλά χρόνια πριν γίνει η πρώτη γυναίκα πρωθυπουργός της Σουηδίας εδώ και έναν χρόνο.

Ο κύριος αντίπαλός της ήταν ο ηγέτης των μετριοπαθών Ουλφ Κρίστερσον, ο οποίος έβλεπε τον εαυτό του ως τον μόνο που μπορεί να ενώσει τη Δεξιά και να ανατρέψει την πρωθυπουργό. Ο Κρίστερσον έχει περάσει χρόνια συσφίγγοντας τους δεσμούς με τους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες, ένα κόμμα κατά της μετανάστευσης, με οπαδούς της θεωρίας της λευκής ανωτερότητας μεταξύ των ιδρυτών του. Οι Σουηδοί Δημοκράτες που αρχικά απέφευγαν τη συνεργασία με άλλα κόμματα αποτελούν πλέον όλο και περισσότερο μέρος της κύριας επίσημης Δεξιάς. «Αυτές οι εκλογές αφορούν τον τρόπο με τον οποίο καταπολεμούμε το έγκλημα», είχε δηλώσει ο Κρίστερσον σε μία από τις τελευταίες προεκλογικές συγκεντρώσεις του. «Εάν οι άνθρωποι ψηφίσουν για αλλαγή, θα φέρουμε αλλαγές».

Για πολλούς κεντροαριστερούς ψηφοφόρους – ακόμη και ορισμένους στα δεξιά – η προοπτική οι Σουηδοί Δημοκράτες, με επικεφαλής τον Τζίμι Ακεσον, να έχουν λόγο για την κυβερνητική πολιτική ή να ενταχθούν στο υπουργικό συμβούλιο παραμένει βαθιά ανησυχητική. Ο Κρίστερσον θα ήθελε να σχηματίσει κυβέρνηση με το μικρό κόμμα των Χριστιανοδημοκρατών και, πιθανώς, τους Φιλελεύθερους και να βασίζεται μόνο στην υποστήριξη των Σουηδών Δημοκρατών στο κοινοβούλιο. Αλλά αυτές είναι διαβεβαιώσεις που η Κεντροαριστερά αμφισβήτησε έντονα.

Η αβεβαιότητα ήταν μεγάλη για τις εκλογές, με τον νικητήριο συνασπισμό να αντιμετωπίζει μακρές και σκληρές διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό της κυβέρνησης σε ένα πολωμένο και συναισθηματικά φορτισμένο πολιτικό τοπίο. Η Αντερσον θα λάβει υποστήριξη από το κόμμα του Κέντρου και την Αριστερά, που είναι ιδεολογικά αντίθετα μεταξύ τους, και πιθανότατα και από το κόμμα των Πρασίνων, εάν θέλει μια δεύτερη θητεία ως πρωθυπουργός.

«Εχω ελάχιστες κόκκινες γραμμές», είπε πρόσφατα η Αν Λουφ από το κόμμα του Κέντρου, το οποίο αποχώρισε από τον κεντροδεξιό συνασπισμό, λόγω του εναγκαλισμού του Κρίστερσον με τους ακροδεξιούς Σουηδούς Δημοκράτες. «Μια κόκκινη γραμμή που έχω είναι ότι δεν θα αφήσω ποτέ να περάσει μια κυβέρνηση η οποία έχει επιρροή στους Σουηδούς Δημοκράτες».