50 χρόνια {LF}από τη σφαγή {LF}του Μονάχου

«Εχω ακόμη πολλά αναπάντητα ερωτήματα», λέει η Οσρατ Ρομάνο Καντέλ στην εφημερίδα του Βερολίνου «Ταγκεσπίγκελ». Πριν από 50 χρόνια ο πατέρας της δολοφονήθηκε από τους παλαιστίνιους τρομοκράτες του «Μαύρου Σεπτέμβρη» στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Μονάχου το 1972. Ολα τα χρόνια μάχεται μαζί με άλλους συγγενείς θυμάτων να διαλευκανθούν πλήρως οι συνθήκες της τραγωδίας, να απαντηθούν όλα τα ανοιχτά ερωτήματα. Εις μάτην.

«Μαύρος Σεπτέμβρης» ονομάζονταν η ομάδα παλαιστίνιων τρομοκρατών, ανήκαν στη Φατάχ στρατιωτικό βραχίονα της PLO. Η ονομασία παρέπεμπε στον «Μαύρο Σεπτέμβρη» των Παλαιστινίων με την εκδίωξη από την Ιορδανία το 1970 μετά την αποτυχημένη απόπειρα δολοφονίας του βασιλιά Χουσεΐν. Οι τρομοκράτες έβαψαν στο αίμα τους Αγώνες του Μονάχου, στις 5 και 6 Σεπτεμβρίου 1972. Ο απολογισμός: νεκροί έντεκα αθλητές και μέλη της αποστολής του Ισραήλ και ένας γερμανός αστυνομικός. Το πρώτο θύμα ήταν ο Γιόζεφ Ρομάνο, πατέρας της εξάχρονης τότε Οσρατ. Οταν προσπάθησε να αποσπάσει το όπλο από έναν τρομοκράτη, τον πυροβόλησαν εφτά φορές, οι τρομοκράτες δεν επέτρεψαν ιατρική βοήθεια, πέθανε από αιμορραγία.

Οι παλαιστίνιοι τρομοκράτες κρατούσαν αρχικά ομήρους τους Ισραηλινούς στο Ολυμπιακό Χωριό του Μονάχου. Ο τότε υπουργός Εσωτερικών, Χανς-Ντίτριχ Γκένσερ, προσφέρθηκε ως όμηρος για ανταλλαγή, οι τρομοκράτες το απέρριψαν. Δύο ισραηλινοί, μέλη της ολυμπιακής ομάδας δολοφονήθηκαν στο Ολυμπιακό Χωριό του Μονάχου, οι υπόλοιποι σκοτώθηκαν στη διάρκεια αποτυχημένης επιχείρησης απελευθέρωσης στο κοντινό αεροδρόμιο του Φίρστενφελντμπρουκ.

ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟΙ. Οι δράστες δεν ήταν Γερμανοί, ήταν Παλαιστίνιοι. Αλλά η τρομοκρατική επίθεση έγινε σε γερμανικό έδαφος. Και όπως αποδείχτηκε αργότερα, οι γερμανικές αρχές είχαν αγνοήσει τις προειδοποιήσεις για επικείμενη τρομοκρατική ενέργεια, ήταν παντελώς απροετοίμαστες για την αντιμετώπιση μιας τρομοκρατικής επίθεσης. Επίσης έγιναν τραγικά λάθη στην επιχείρηση διάσωσης με μοιραίες συνέπειες για τους ομήρους. Είναι ενδεικτικό ότι, υπό το βάρος της τραγικής εμπειρίας του Μονάχου, ιδρύθηκε αργότερα η αντιτρομοκρατική μονάδα «GSG9» της Γερμανικής Ομοσπονδιακής Αστυνομίας.

Σκιά στη 50ή επέτειο έριξε το προηγούμενο διάστημα η διαμάχη για τις αποζημιώσεις των οικογενειών των θυμάτων. Απειλούσαν ότι δεν θα παραστούν στις εκδηλώσεις μνήμης στο Μόναχο, αν η Γερμανία δεν ζητήσει συγγνώμη για τις τότε παραλείψεις και δεν καταβάλλει σημαντικές αποζημιώσεις στους συγγενείς των θυμάτων. Χαρακτήριζαν τις προηγούμενες γερμανικές προσφορές «προσβλητικά φιλοδωρήματα». Απειλήθηκε μάλιστα να ακυρωθεί και η επίσκεψη του προέδρου του Ισραήλ, Γιτζάκ Χέρτσοκ, στη Γερμανία και η παρουσία του στην τελετή του Μονάχου, μολονότι αυτός δεν συμμερίστηκε τις απαιτήσεις των οικογενειών των θυμάτων.

28 ΕΚΑΤ. ΕΥΡΩ. Κυριολεκτικά την τελευταία στιγμή. Λίγες μόλις ημέρες πριν συμπληρωθεί η στρογγυλή 50χρονη επέτειος του «Μαύρου Σεπτέμβρη» βρέθηκε λύση που δίνει πλέον τη δυνατότητα να παραστούν στις σημερινές εκδηλώσεις μνήμης και οι οικογένειες των ισραηλινών θυμάτων. Τον δρόμο για την άρση του αδιεξόδου άνοιξε η απόφαση της γερμανικής κυβέρνησης να υποσχεθεί αποζημιώσεις συνολικού ύψους 28 εκατομμυρίων ευρώ. Σ΄αυτές θα συμπεριληφθούν και προηγούμενες γερμανικές αποζημιώσεις περίπου 4,5 εκατομμυρίων ευρώ. Η νέα γερμανική προσφορά έγινε δεκτή από τις οικογένειες των θυμάτων που απειλούσαν ότι θα μποϊκοτάρουν τις επετειακές εκδηλώσεις στο Μόναχο την ερχόμενη Δευτέρα.

«Η συμφωνία δεν μπορεί να γιατρέψει όλες τις πληγές. Αλλά ανοίγει μια πόρτα ο ένας στον άλλο», αναφέρουν σε κοινή δήλωσή τους οι δύο πρόεδροι της Γερμανίας, Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ και του Ισραήλ, Γιτζάκ Χέρτσοκ. Το γερμανικό κράτος αναγνωρίζει την ευθύνη του και αναγνωρίζει «τα τρομερά δεινά των δολοφονηθέντων και των συγγενών τους, τα οποία θέλουμε να τιμήσουμε τη μνήμη μας».

Στη σημερινή εκδήλωση μνήμης στο Μόναχο, ο πρόεδρος Σταϊνμάγερ αναμένεται να ζητήσει επισήμως συγγνώμη για λογαριασμό της Γερμανίας. Επιπλέον, η γερμανική πλευρά συμφώνησε να συσταθεί κοινή επιτροπή γερμανών και ισραηλινών ιστορικών, που θα διερευνήσει την αποτυχημένη επιχείρηση απελευθέρωσης.