Επιστροφή {CR}μες στην αρμύρα

«Δεν γίνεται να συνεχίσουμε να ζούμε έτσι», είπε ο τότε 54χρονος Μιχαήλ Γκορμπατσόφ (1) στη σύζυγό του Ραΐσα, το βράδυ πριν οριστεί γ.γ. του ΚΚΣΕ. Και τα άλλαξε. Ολα. Ηταν από τους πιο επιδραστικούς ανθρώπους της εποχής του. Με υποστηρικτές και επικριτές που ακόμα ερίζουν. Διαχειρίστηκε, όσο μπορούσε, το τέλος του κόσμου που ξέραμε. «Μας έδωσε την ελευθερία αλλά δεν ξέρουμε τι να την κάνουμε», είπε ρώσος οικονομολόγος. «Τι θέλετε να γράψουν στον τάφο σας;» τον ρώτησε ο μεγάλος ντοκιμαντερίστας Βέρνερ Χέρτζογκ. «Προσπαθήσαμε».

Δεν έχει σπουδάσει υποκριτική, αλλά Πολιτικές Επιστήμες στο Κέιμπριτζ. Κι όμως, θεωρείται μία από τις ηθοποιούς με τη μεγαλύτερη υποκριτική γκάμα. Η νέα ταινία της «Τρεις χιλιάδες χρόνια προσμονής» είναι  μια ταινία φαντασίας, βασισμένη στις Χίλιες και Μία Νύχτες. Μετά, θα πρωταγωνιστήσει στην πρώτη ταινία μεγάλου μήκους του ντοκιμαντερίστα Τζόσουα Οπενχάιμερ. Η Τίλντα Σουίντον (2), λένε οι κριτικοί, «έχει τεράστιο ταλέντο. Αλλά μπορεί και να εξαφανίζεται μπροστά στα μάτια σου, σαν την Γκρέτα Γκάρμπο».

Η αρχή είχε γίνει το 2019 με ένα ιδιωτικό ψυχιατρείο – ήταν το πρώτο που λειτούργησε χωρίς καθόλου φάρμακα για τους ασθενείς. Τώρα, η υπουργός Υγείας της Νορβηγίας Ινγκβιλντ Τζέρκολ (3) δοκιμάζει να επεκτείνει αυτή τη θεραπευτική προσέγγιση σε τέσσερα δημόσια ψυχιατρεία.  Οι ειδικοί επενδύουν στη σωματική δραστηριότητα, στην καλλιτεχνική ενασχόληση και κυρίως στον διάλογο και στην επανένταξη στην καθημερινή ζωή. Ενα πολύ ενδιαφέρον πείραμα.

Σε ηλικία 7 ετών, η Λιζ Τρας (4) έπαιξε τον ρόλο της Μάργκαρετ Θάτσερ στην προσομοίωση εκλογών που έκανε το σχολείο της. Αντίθετα όμως με τη «σιδηρά κυρία» που κέρδισε τις εκλογές το 1983, η Λιζ δεν πήρε ούτε μία ψήφο – ούτε καν τη δική της. Τριάντα εννέα χρόνια αργότερα όλα δείχνουν ότι σε λίγες ημέρες θα αναλάβει την πρωθυπουργία του Ηνωμένου Βασιλείου. Δεν έχει πολλές διεθνείς συμπάθειες, έχει κάνει αρκετές γκάφες ως υπουργός Εξωτερικών του Τζόνσον και ήδη η μουρμούρα έχει ξεκινήσει στο εσωτερικό των Τόρις. Μια, όχι πολύ καλή, αρχή.

Επαναπατρίζονται ελληνικές αρχαιότητες που βρίσκονταν στην κατοχή του αμερικανού μεγιστάνα Λέοναρντ Στερν (5). Μέσω του Metropolitan Museum, τα μοναδικά δείγματα του Κυκλαδικού Πολιτισμού έρχονται στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης. Δεν ξέρουμε πώς έφτασαν στα χέρια του 84χρονου Στερν, γνωρίζουμε όμως πώς έγινε η τεράστια περιουσία του: ο πατέρας του εγκατέλειψε τη Γερμανία το 1926 για τις ΗΠΑ με 5.000 καναρίνια, που του είχαν δώσει για αποπληρωμή κάποιου χρέους. Τα πούλησε, επεκτάθηκε και σε άλλα είδη και ουσιαστικά άλλαξε την αγορά κατοικίδιων ζώων στην Αμερική.

Τέτοιες ημέρες πριν από 100 χρόνια η Σμύρνη (6) καιγόταν. Κυνηγημένοι, έφθασαν στην Ελλάδα σταδιακά περίπου 1.300 πρόσφυγες, περίπου το 20% του πληθυσμού της χώρας. Ηταν η μεγαλύτερη μέχρι τότε οργανωμένη μετακίνηση πληθυσμού στην ιστορία. Ελληνες των μικρασιατικών παραλίων που μπόλιασαν τη χώρα με τον οικονομικό, κοινωνικό και πολιτιστικό τους δυναμισμό: από τον Σεφέρη και τον Κόντογλου έως τον Ωνάση, τον Κουν και τον Καλομοίρη. Εφεραν μνήμες, μυρωδιές, γεύσεις, συνήθειες που άλλαξαν αυτόν τον τόπο. Η πληγή έγινε λίπασμα για μια καλύτερη πατρίδα.