Ο θυμός εντός σπιτιού εξωτερικεύεται στην κοινωνία

Συμβιώνουμε, δυστυχώς, σε μια κοινωνία θυμού όπου καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες πολύ δυσάρεστων γεγονότων, με κύριο χαρακτηριστικό την προσπάθεια επιβολής με βία του «δυνατότερου» στον θεωρητικά πιο «αδύναμο». Ο εγκλεισμός, εξαιτίας του κορωνοϊού, έδρασε ως επιταχυντής αυτού του φαινομένου και η οικονομική δυσκολία που έρχεται επιπρόσθετα, μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, δημιουργεί συνθήκες δύσκολα διαχειρίσιμες για σημαντικό μέρος της κοινωνίας. Ο θυμός και η απογοήτευση εντός του σπιτιού, αρκετές φορές, εξωτερικεύεται στην κοινωνία δημιουργώντας μια τοξική ατμόσφαιρα. Ως αποτέλεσμα των παραπάνω, τελευταία παρατηρείται μια ανησυχητική αύξηση του σωματικού και λεκτικού εκφοβισμού μεταξύ ανηλίκων, είτε αυτός είναι ενδοσχολικός, είτε αυτός εκδηλώνεται εκτός του σχολικού πλαισίου.

Αναφέρομαι και στον λεκτικό εκφοβισμό (κυρίως μέσω social media) διότι δεν είναι μόνο η σωματική βία που αφήνει πληγές. Οι λέξεις πονάνε το ίδιο κι αυτός ο πόνος αρκετές φορές παραμένει για χρόνια.

Ο ρόλος των γονέων στη διαχείριση αυτής της κατάστασης είναι κομβικής σημασίας. Ορισμένες συμβουλές που θα μπορούσαν να φανούν χρήσιμες στα οικογενειακά συμβούλια είναι οι εξής: πρώτον, οι γονείς θα πρέπει να επενδύσουν στην ποιοτική επικοινωνία με τα παιδιά τους, καθώς είναι εξαιρετικά σημαντικό τα παιδιά που έχουν υποστεί εκφοβισμό να τους μεταφέρουν άμεσα και χωρίς φόβο το περιστατικό βίας. Δεύτερον, οι γονείς θα πρέπει να διαχειριστούν με ψυχραιμία και όχι με πανικό την πληροφορία που τους δίνεται, ώστε να νιώσει το παιδί ασφάλεια. Τρίτον, οι γονείς θα πρέπει να εξηγήσουν στο παιδί ποιες συμπεριφορές είναι αποδεκτές και να του μάθουν να θέτει όρια. Η οριοθέτηση θα το βοηθήσει να αποκτήσει αυτοπεποίθηση και να ελέγξει τοξικές συμπεριφορές. Τέταρτον, θα πρέπει να έχουν υπόψη πως η βία φέρνει βία, οπότε, απαντήσεις εκ μέρους τους για αντίδραση με αντίστοιχη συμπεριφορά είναι εντελώς λανθασμένες. Οσον αφορά γονείς των οποίων τα παιδιά κάνουν εκφοβισμό, θεωρώ πως είναι πιο ωφέλιμο να αποδεχθούν χωρίς ένταση το γεγονός και να προάγουν, μέσω συζήτησης, πως η λεκτική/σωματική βία είναι αυτή που δημιουργεί τα προβλήματα και πως μόνο ο διάλογος τα λύνει. Επιπλέον, είναι ουσιώδες να επικοινωνηθεί στα παιδιά πως το προφίλ του νταή ποτέ δεν ήταν αποδεκτό. Αποτελεί αναγκαιότητα για τη συγκεκριμένη κατηγορία γονέων να έρθουν πιο κοντά στο παιδί. Σημειώνεται ότι τέτοιες συμπεριφορές, συνήθως, έχουν παρατηρηθεί σε οικογένειες που τα παιδιά δεν επικοινωνούν ουσιαστικά με τους γονείς τους και υπάρχουν ήδη εντός σπιτιού σκηνές βίας.

Αναφορικά με τον ρόλο της Πολιτείας, είναι σημαντικό τα παιδιά, από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, να γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους και να σέβονται τα δικαιώματα των άλλων. Πιστεύω πως το μάθημα της ενσυναίσθησης για αυτές τις ηλικίες είναι εξόχως σημαντικό για τη διαμόρφωση μιας καλύτερης κοινωνίας και ευελπιστώ το υπουργείο Παιδείας να εξετάσει αυτήν την πρόταση.

Ο Δημήτρης Πετρούνιας είναι κλινικός ψυχολόγος με ειδίκευση
στην Παιδοψυχολογία