Νερό στον μύλο

Η πρόσφατη συζήτηση στη Βουλή για το ζήτημα των υποκλοπών δεν θα μπορούσε να μας κάνει  σοφότερους. Ας ελπίσουμε πως θα διαλευκάνει την ιστορία, στο μέτρο του δυνατού, η εξεταστική επιτροπή – αν και δεν έχω μεγάλες ελπίδες. Ομολογώ ότι από όλα όσα ακούστηκαν πιο μεγάλο ενδιαφέρον μου έχει προκαλέσει η θέση του εκτός Βουλής Ευάγγελου Βενιζέλου σε ό,τι έχει να κάνει με το ζήτημα της παρακολούθησης των πολιτικών.

Ο Βενιζέλος, τον οποίο σέβομαι απεριόριστα και ως καθηγητή, υποστηρίζει από την αρχή αυτής της ιστορίας ότι οι πολιτικοί πρέπει να τυγχάνουν ένα είδος διαφορετικής αντιμετώπισης από τις μυστικές υπηρεσίες – μιλάει για «ασφαλιστικές δικλίδες» που στην περίπτωσή τους πρέπει να υπάρχουν και να λειτουργούν. Ομολογώ ότι κατανοώ ότι είναι διαφορετικό να δίνεται άδεια παρακολούθησης για έναν εγκληματία και διαφορετικό για έναν πολιτικό, ωστόσο δυσκολεύομαι να καταλάβω πώς μπορεί να υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι παρακολούθησης ή διαφορετικές αξιολογήσεις, πόσο μάλλον όταν στην πρόσφατη ιστορία έχουμε καταδικασμένους πολιτικούς (από τη δικαιοσύνη, όχι από πρωτοσέλιδα) για εγκληματικές πράξεις. Δεν έχω καταλάβει πώς ο καταδικασμένος για εγκληματικές πράξεις εκλεγμένος βουλευτής της Χρυσής Αυγής π.χ. μπορεί να τυγχάνει καλύτερης αντιμετώπισης από τον εγκληματία που κλέβει τράπεζες – όμως το πράγμα είναι δυστυχώς ακόμα πιο σύνθετο.

Αν αλλάξουμε τον όρο «βουλευτής» με τον όρο «πολιτικός» (πράγμα πιο δόκιμο διότι ο ίδιος ο Βενιζέλος π.χ. είναι ένας σπουδαίος πολιτικός χωρίς να είναι βουλευτής…) τότε, υποθέτω, πως αυτές οι ασφαλιστικές δικλίδες (δηλαδή η διαφορετική αντιμετώπιση που ο Βενιζέλος ισχυρίζεται πως πρέπει να υπάρχει) πρέπει να ισχύουν για τον καθένα που πολιτεύεται – ή έστω για τον κάθε αρχηγό κόμματος. Θυμίζω πως τέτοιος ήταν κι ο Γιώργος Τράγκας π.χ. τον θησαυρό του οποίου αναζητάνε καμιά δεκαριά υπηρεσίες του Δημοσίου, που κατά τα άλλα τον ψάχνανε (κακώς άραγε;) κι όσο ήταν εν ζωή.

Μολονότι καταλαβαίνω το σκεπτικό του Βενιζέλου λέω ότι αυτό έχει ένα πρόβλημα: ένα πολιτικό πρόβλημα. Η θέση ότι είναι αναγκαία η διαφορετική αντιμετώπιση πολιτικών (βουλευτών, υπουργών, πρωθυπουργών, αρχηγών κομμάτων, πολιτευτών κ.λπ.) δυστυχώς δεν είναι παρά νερό στον μύλο του αντισυστημισμού και μάλιστα άφθονο! Μέχρι τώρα είχαμε «τον νόμο περί ευθύνης υπουργών» που κάνει κάθε έρευνα υπουργικών πεπραγμένων πραγματικό λαβύρινθο. Είχαμε την περίφημη «βουλευτική ασυλία» που επιτρέπει σε βουλευτές να βρίζουν ανενόχλητοι τους πάντες. Είχαμε έσχες χωρίς πόθεν. Μάθαμε πρόσφατα ότι ένας βουλευτής μπορεί να οδηγεί χωρίς άδεια και δίπλωμα οδήγησης και η Τροχαία πρέπει αυτό να το σέβεται. Συγγνώμη, αλλά όλα αυτά εδραιώνουν την αντίληψη πως ο πολιτικός κόσμος απαιτεί να ζει σε ένα είδος θερμοκηπίου – και είναι αυτή ακριβώς η αντίληψη που κάνει τον κόσμο να θεωρεί τους πολιτικούς ένα είδος «ελίτ» και να στρέφεται σε κάθε αγύρτη που παριστάνοντας τον άνθρωπο του λαού έρχεται να μετατρέψει τη δημοκρατία σε τσιφλίκι του. Οχι στην Ελλάδα. Στη Δύση ολόκληρη.

Η υπόθεση των υποκλοπών είναι ζόρικη: μαρτυρά πως ακόμα κάτι δεν πάει καλά στη σχέση ΕΥΠ – κυβερνήσεων. Αλλά δεν γίνεται να υπάρχει παράλληλα μια συζήτηση περί νέων προνομίων του πολιτικού μας κόσμου: σε τελική ανάλυση «καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται» κι αν ο Νίκος Ανδρουλάκης έφερε το θέμα στο κέντρο της πολιτικής αντζέντας είναι γιατί από όλα όσα κατέγραψαν οι κοριοί δεν τον φοβίζει τίποτα.

Το θέμα δεν είναι τόσο οι υποκλοπές: είναι οι ίδιες οι μυστικές υπηρεσίες. Η ιστορία μου θυμίζει την αγαπημένη μου σκηνή στο Kill Bill 2 του Ταραντίνο. Η νύφη βρίσκει τον Μπιλ και τον ρωτά γιατί έστειλε πιστολάδες στον γάμο της κι αυτός απαντά πως είναι γκάγκστερ κι έχει στη δούλεψή του καθάρματα: αν ήταν ανθοπώλης θα της έστελνε λουλούδια, λέει. Αυτό είναι δυστυχώς το πρόβλημα με την ΕΥΠ. Αν την έχεις κάνει παρακολουθήσεις. Μπορείς προφανώς να την καταργήσεις. Αλλά όσο υπάρχει δεν γίνεται να ζητάς να κάνει εξαιρέσεις.