«Ιερή σύσταση» κατά των αμβλώσεων

Ούτε το πρόσφατο παγκόσμιο σοκ που προκάλεσε η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, με την οποία μπήκε τέλος στην προστασία των αμβλώσεων, δεν στάθηκε δυνατό να κάνει την Εκκλησία της Ελλάδος να αλλάξει τις δικές της υπερσυντηρητικές απόψεις για τις εκτρώσεις. Είναι χαρακτηριστικό ότι χθες η Ιερά Σύνοδος αποφάσισε να σταλεί εγκύκλιος – που θα διαβαστεί στους ναούς την ημέρα της γιορτής του Γενεθλίου της Θεoτόκου στις 8 Σεπτεμβρίου – περί προστασίας της ανθρώπινης ζωής και αποφυγής των αμβλώσεων.

Θα μπορούσε να ισχυριστεί κανείς ότι αυτή είναι η πάγια θέση της Εκκλησίας και της Ιεράς Συνόδου. Μόλις προ δύο ετών (4/2/2020) η Ιερά Σύνοδος είχε ανακοινώσει με μια ιδιαίτερα σκληρή διατύπωση πως «θεωρεί την εκούσια έκτρωση ως φόνο και δεν την αποδέχεται». Είχε… δικαιολογήσει μάλιστα αυτή την απόφασή της αναφέροντας ότι βασίζεται στην Αγία Γραφή και την Ιερά Παράδοση της Ορθοδόξου Εκκλησίας. Είναι όμως να απορεί κανείς πώς μετά την απόφαση στις ΗΠΑ που βάζει σε κίνδυνο την υγεία των γυναικών, πώς, μολονότι βρισκόμαστε στο 2022 και ενώ στην Ιεραρχία υπάρχουν πλέον αρκετοί νέοι ιεράρχες με προοδευτικές ιδέες, η Σύνοδος εξακολουθεί να επιμένει σ’ αυτή την άποψη για τις αμβλώσεις. Οπως είναι εύκολα αντιληπτό, οι πιο προωθημένες απόψεις κάποιων μητροπολιτών – που αφουγκράζονται την κοινωνία – είναι ακόμη μειονότητα μέσα στην Ιεραρχία. Αντίθετα, κυριαρχούν, για πολλά θέματα, θέσεις συντηρητικές και ενίοτε ακραίες. Και αυτό δεν έχει αλλάξει ούτε επί Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου, ο οποίος δείχνει υπέρμετρο σεβασμό στη λεγόμενη συνοδικότητα, δηλαδή στην τήρηση της πλειοψηφίας για ένα ζήτημα.

Αμφιλεγόμενες οργανώσεις. Εύλογες απορίες προκαλεί επίσης και το γεγονός ότι η Ιερά Σύνοδος υιοθετεί σχετικά εύκολα απόψεις και προτάσεις αμφιλεγόμενων οργανώσεων και συλλόγων. Για παράδειγμα, το 2019, μετά από επιστολή της οργάνωσης «Αφήστε με να ζήσω» που ήταν εναντίον των αμβλώσεων, η Ιερά Σύνοδος προχώρησε στην καθιέρωση Ημέρας Προστασίας του Αγέννητου Παιδιού κάθε πρώτη Κυριακή μετά τα Χριστούγεννα, προκαλώντας βέβαια θύελλα αντιδράσεων.

Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί πως ύστερα από 2.000 και πλέον χρόνια ύπαρξής της η Ορθόδοξη Εκκλησία δεν έχει κάνει το παραμικρό βηματάκι για να σταματήσει να συμβάλλει με τη στάση της στις έμφυλες διακρίσεις. Ιερείς και μητροπολίτες γίνονται μόνο οι άνδρες, εξακολουθούν να υπάρχουν άβατα σε ιερά και… μοναστικές πολιτείες. Και όλα αυτά χωρίς να υπάρχει καμία διάθεση να ανοίξει η συζήτηση για μεγαλύτερη ή ισότιμη συμμετοχή της γυναίκας στην Εκκλησία. Οπως έχουν επισημάνει εξάλλου και προοδευτικοί ιεράρχες, ακόμη και αν αποφασιζόταν να υπάρξουν τέτοιες αλλαγές, αυτό θα απαιτούσε μακρά διαδικασία και Οικουμενική Σύνοδο. Είναι όμως προφανές ότι δεν υπάρχει προθυμία για τέτοιου είδους μεταβολές στο εκκλησιαστικό γίγνεσθαι. Και την ίδια στιγμή συνεχίζονται οι πολύ σκληρές απόψεις της Εκκλησίας κατά των αμβλώσεων.

Θεσμικό δικαίωμα. Ακόμη, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι το ζήτημα των αμβλώσεων στη χώρα μας είναι λυμένο θεσμικά. Από το 1986 οι γυναίκες στην Ελλάδα έχουν το δικαίωμα να κάνουν άμβλωση για οποιονδήποτε λόγο αν δεν έχουν φτάσει στη 12η εβδομάδα εγκυμοσύνης. Μπορούν και αργότερα, αν υπάρχουν ενδείξεις σοβαρών προβλημάτων του εμβρύου. Το θέμα έχει λυθεί δηλαδή από την Πολιτεία  εδώ και 36 χρόνια. Ομως ένας άλλος ισχυρός θεσμός στην Ελλάδα, η Εκκλησία, επιμένει στη δική του άποψη πηγαίνοντας κόντρα σε μια απόφαση της Πολιτείας.

Θα περίμενε κανείς πως τα αλλεπάλληλα περιστατικά βίας κατά γυναικών στη χώρα μας θα είχαν ευαισθητοποιήσει τους ιεράρχες. Ακόμη δηλαδή κι αν η Ιεραρχία δεν αλλάζει τις απόψεις για τις αμβλώσεις, θα μπορούσε να μην τις επαναφέρει στο προσκήνιο. Ομως κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει.