Η μυστική συνταγή του Ρέμπραντ στη «Νυχτερινή περίπολο»

Τα μυστικά της τεχνικής που χρησιμοποίησε ο Ρέμπραντ στη ζωγραφική του πίνακά του «Νυχτερινή περίπολος» παρέμειναν στο σκοτάδι για περίπου τέσσερις αιώνες. Φαίνεται, ωστόσο, πως πλέον οι ειδικοί είναι σε θέση να λύσουν τον συγκεκριμένο γρίφο, αναλύοντας κάποια από τα στοιχεία που φαίνεται να περιελάμβανε η τέλεια συνταγή χρωμάτων του ζωγράφου.

Επιστήμονες της AkzoNobel, του ολλανδικού τμήματος της εταιρείας χρωμάτων Dulux που εργάζονται από το 2019 με συντηρητές στο Rijksmuseum του Αμστερνταμ για την αποκατάσταση του αριστουργήματος του Ρέμπραντ, είναι σε θέση πλέον να έχουν μια καλύτερη εικόνα για το πώς εργαζόταν ο ίδιος τον 17ο αιώνα. Βασική επιδίωξη για τον Γκέραρντ βαν Εβικ, διευθυντή Ερευνας και Ανάπτυξης της εταιρείας, ήταν να αποκαλύψει τη συνταγή που χρησιμοποιούσε ο ζωγράφος για την τεχνική του impasto, όπου το χρώμα μπαίνει αρκετά παχύ ώστε να ξεχωρίζει από τον καμβά.

Παρατηρώντας τα καλά σχεδιασμένα ρούχα του υπολοχαγού Βίλεμ φαν Ρόιτενμπουρχ που φαίνεται στον πίνακα, αντιλαμβάνεται κανείς ότι ο Ρέμπραντ πέτυχε στην εποχή του ένα τόσο καινοτόμο εφέ, σχεδόν 3D.

Οπως αναφέρει η Κατρίεν Κέουν, επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας του μουσείου, μιλώντας στον «Guardian», οι προηγούμενες μελέτες για ένα «μικροσκοπικό τετράγωνο χρώματος, μικρότερο από ένα τρίμμα μπογιάς», είχαν αποκαλύψει την ύπαρξη αβγού στο impasto.

O κρόκος πιστεύεται ότι είχε αναμειχθεί με βρασμένο λινέλαιο και οξείδιο του μολύβδου για να δημιουργήσει αυτό που ο Βαν Εβικ χαρακτηρίζει «είδος μαγιονέζας». Υστερα από εντατική εργασία στα εργαστήρια του μουσείου αλλά και στις εγκαταστάσεις της εταιρείας στα περίχωρα της ολλανδικής πρωτεύουσας, ο ίδιος κατέληξε τελικά πως δεν υπήρχε καμία ανάγκη για τον κρόκο του αβγού ώστε να δημιουργηθεί το συγκεκριμένο αποτέλεσμα.

Μια αναλογία 30:70 ακατέργαστου λινέλαιου και λευκού μολύβδου δημιουργεί την τέλεια βαφή impasto, δημιουργώντας απολύτως λογική εναλλακτική συνταγή σε σχέση με αυτήν που υποτίθεται ότι είχε χρησιμοποιηθεί προηγουμένως. «Αμφισβητήσαμε ακόμα και αν η προηγούμενη ανάλυση ήταν σωστή αλλά πιστεύουμε ότι το αβγό ήταν σίγουρα εκεί» επισημαίνει ο ειδικός μιλώντας στη βρετανική εφημερίδα. «Υπάρχουν πολλές συνταγές που θα μπορούσε να είχε χρησιμοποιήσει. Νομίζω ότι ένα από τα αποτελέσματα είναι πως δεν χρειάζεσαι πραγματικά το αβγό, επομένως είναι ακόμη μυστήριο γιατί είναι εκεί» συνέχισε.

Ο κύριος σκοπός αυτής της εκτεταμένης έρευνας στη «Νυχτερινή περίπολο» ήταν για να προετοιμαστεί σωστά η πρώτη αποκατάσταση του πίνακα ύστερα από 40 χρόνια αλλά και συνολικά τέσσερις αιώνες κατά τους οποίους το έργο ήταν κρυμμένο σε ένα καταφύγιο με παράκτιους αμμόλοφους, όπως στην αρχή του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.