Αγωνία για την αποκατάσταση

Κάτι περισσότερο από μία εβδομάδα μετά την πυρκαγιά που κατέστρεψε ολοσχερώς τον δεύτερο όροφο του γηροκομείου του Μπαλουκλί, ενός παραρτήματος του ιστορικού ρωμαίικου νοσοκομείου της Κωνσταντινούπολης, ασθενείς, τρόφιμοι και εργαζόμενοι εξακολουθούν να παλεύουν για την ανάκτηση μιας αίσθησης κανονικότητας. Οπως εξήγησε στα «ΝΕΑ» ο Κώστας Ιωαννίδης, πρόεδρος του Ιδρύματος του Νοσοκομείου Μπαλουκλί, οι σημαντικότερες λεπτομέρειες της πορείας προς την αποκατάσταση των ζημιών παραμένουν άγνωστες – επομένως, το ίδιο ισχύει και για το χρονοδιάγραμμα της ολοκλήρωσής της.

Μέχρι το γηροκομείο να είναι και πάλι σε θέση να τους δεχθεί, οι περίπου 100 ηλικιωμένοι που ζούσαν στο κατεστραμμένο κτίριο είναι αναγκασμένοι να αντιμετωπίζουν μια πραγματικότητα εξαιρετικά σκληρή για τον οποιονδήποτε, πολύ περισσότερο για ανθρώπους που βρίσκονται στη δύση της ζωής τους. «Αρχικά οι τρόφιμοι είχαν μεταφερθεί σε άλλο νοσοκομείο, όμως πλέον το 80% έχει επιστρέψει και έχει τοποθετηθεί σε νοσοκομειακές κλίνες» περιγράφει ο Ιωαννίδης. «Οπου υπήρχε άδειο κρεβάτι, τους βάλαμε. Αλλοι είναι στην παθολογική ή στη χειρουργική κλινική… δεν είναι ιδανική λύση. Οι περισσότεροι ζούσαν σε ιδιωτικές κάμαρες. Ηταν το σπίτι τους, ο τελευταίος σταθμός τους. Και οπωσδήποτε αυτό μειώνει και τη δυναμική του νοσοκομείου. Αν έρθουν άρρωστοι, θα έχουμε πρόβλημα. Ομως, το πιθανότερο είναι μέχρι το τέλος των εργασιών να παραμείνουν εκεί που βρίσκονται».

Παρά τις εκτιμήσεις για το πότε περίπου το γηροκομείο θα μπορέσει να φιλοξενήσει εκ νέου τους κατοίκους του – ο Ιωαννίδης το τοποθετεί στους τρεις έως τέσσερις μήνες -, προς το παρόν τίποτα δεν είναι σαφές. Εξάλλου, εκτός των προφανών δυσκολιών που συνοδεύουν την αποκατάσταση ενός κτιρίου που παραδόθηκε στις φλόγες, το Μπαλουκλί είναι υποχρεωμένο να υπερπηδήσει και εμπόδια που προκύπτουν από την ίδια την ιστορική του σημασία.

Το κτιριακό συγκρότημα του νοσοκομείου χρονολογείται στα 1794, όταν και οικοδομήθηκε ως αποτέλεσμα μιας άλλης πυρκαγιάς που είχε κατακάψει τις παλαιότερες εγκαταστάσεις του. Εκείνη την εποχή, το Μπαλουκλί, που ιδρύθηκε το 1753 από την Ενωση Ελλήνων Παντοπωλών για την αντιμετώπιση μιας επιδημίας πανώλης, μετρούσε ήδη τέσσερις δεκαετίες ζωής.

Προβλήματα. Σήμερα, το νοσοκομείο δεν έχει να αντιμετωπίσει την προοπτική μιας νέας μετακίνησης. Ωστόσο, κάθε εργασία για την αποκατάσταση των ζημιών που προκλήθηκαν από την πυρκαγιά θα πρέπει να συμμορφώνεται με την τουρκική νομοθεσία για τα διατηρητέα κτίρια, αλλά και την αρχιτεκτονική ενός κτίσματος που είναι κομμάτι του κωνσταντινουπολίτικου αστικού τοπίου εδώ και δύο αιώνες. Κανόνες εύλογοι, που εν τούτοις δημιουργούν επιπλέον δυσκολίες και προϋποθέτουν μια σειρά από πρόσθετες άδειες και διαδικασίες.

Ταυτόχρονα, μέχρι και τη στιγμή που γράφονταν αυτές οι γραμμές, άλλο ένα ζήτημα, ακόμα πιο φλέγον, παρέμενε αναπάντητο: εκείνο του φορέα που θα επωμιστεί το διόλου ευκαταφρόνητο κόστος της αποπεράτωσης του έργου.

Οπως υπογράμμισε ο πρόεδρος του Ιδρύματος του Νοσοκομείου Μπαλουκλί, «όλοι μιλούν και τάζουν, αλλά μέχρι τώρα αποτέλεσμα δεν έχει υπάρξει, τίποτα δεν είναι τετελεσμένο». Αυτό αφορά τόσο τις τουρκικές αρχές, οι οποίες είχαν προγραμματίσει συνάντηση με τον πρόεδρο του Ιδρύματος για το απόγευμα της Πέμπτης χωρίς να έχουν προχωρήσει μέχρι τότε σε συγκεκριμένες δεσμεύσεις, όσο και την ελληνική πλευρά, η οποία, όπως παρατήρησε με πικρία ο Ιωαννίδης, μέχρι στιγμής έχει εκφράσει μόνο κατ’ επίφαση το ενδιαφέρον της. Αντιθέτως, ευαισθητοποιημένοι άνθρωποι και ιδρύματα από όλον τον κόσμο ήδη σπεύδουν σε δωρεές μέσω του Οικουμενικού Πατριαρχείου αλλά και της Αρχιεπισκοπής Αμερικής, με την τελευταία να έχει ανακοινώσει ότι κατάφερε να συγκεντρώσει 350.000 δολάρια.

Ωστόσο, όπως συμβαίνει με κάθε μεγάλη καταστροφή, αυτού του είδους η κινητοποίηση πολύ σύντομα θα ελαχιστοποιηθεί, σε ευθεία αναλογία με τη μείωση των αναφορών στο Μπαλουκλί σε πρωτοσέλιδα και ιστοσελίδες. Οπως τόνισε ο Ιωαννίδης με ευδιάκριτη την απογοήτευση στη φωνή του, «όσο το γεγονός είναι φρέσκο πρέπει να αποφασιστεί το τι θα γίνει, γιατί μετά υπάρχει κίνδυνος να ξεχαστεί».

Και αν ξεχαστεί, οι υπέργηροι τρόφιμοί του κινδυνεύουν να συνεχίσουν να αποκαλούν «σπίτι» τους μια κλίνη που έτυχε να έχει μείνει κενή, σε κάποιον θάλαμο της παθολογικής κλινικής, βυθισμένοι στον ανθρώπινο πόνο που γεμίζει τους διαδρόμους κάθε νοσοκομείου, ανεξάρτητα από την ιστορικότητα ή την τοποθεσία του.