Ενας απόπλους σε τεντωμένο σχοινί

Το ταξίδι του στα νερά της Ανατολικής Μεσογείου αναμένεται να ξεκινήσει σήμερα το «Αμπντούλ Χαμίντ Χαν», όπως ανακοίνωσε ο ίδιος ο τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ενα ταξίδι στα νερά της προπαγάνδας και της επιθετικότητας αναζητώντας νέες εντάσεις. Οι ισορροπίες χαρακτηρίζονται εξαιρετικά λεπτές και οι αναλυτές σημειώνουν ότι η επιλογή του τούρκου προέδρου στον χάρτη, όπου και να είναι αυτή, θα έχει στόχο να ανεβάσει το θερμόμετρο στην περιοχή, αλλά και να συνεχίσει το διπλωματικό παζάρι που ξεκίνησε ο Ερντογάν πριν ακόμα τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ.

Τα «στοιχήματα» ποντάρουν στα σενάρια χαμηλότερης έντασης, θεωρώντας πιο πιθανό το ενδεχόμενο ο τούρκος πρόεδρος να επιλέξει ως προορισμό του γεωτρύπανου την Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της Κυπριακής Δημοκρατίας και όχι μία επανάληψη της πορείας του «Ορούτς Ρέις», το 2020. Το γεγονός ότι το 2022 δεν είναι 2020 παραδέχονται αναλυτές και διπλωμάτες τόσο στην Αγκυρα όσο και στην Αθήνα, κρατώντας πάντα μία επιφύλαξη, καθώς τις τελικές αποφάσεις θα λάβει ο Ερντογάν και κανείς άλλος. Σημειώνουν ωστόσο ότι η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έχει δημιουργήσει νέα δεδομένα στην παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή.  

Εκτιμούν δε και σημειώνουν με νόημα ότι στην παρούσα συγκυρία η «εισβολή» σε περιοχές δικαιοδοσίας μίας χώρας – μέλους του ΝΑΤΟ, θα υποχρεώσουν τη Συμμαχία να αναλάβει συγκεκριμένες πρωτοβουλίες απέναντι στην Τουρκία. Πρωτοβουλίες που θα δείχνουν ξεκάθαρα ότι οι κινήσεις της Αγκυρας δεν είναι ανεκτές και αποδεκτές, ειδικά στο παρόν πλαίσιο. Σε διαφορετική περίπτωση, όπως επισημαίνουν αναλυτές, η σιωπή των συμμάχων και εταίρων της Ελλάδας θα μπορούσε να χαρακτηριστεί ακόμα και επικίνδυνη, απέναντι στους σχεδιασμούς ενός Ερντογάν που ανοίγει διάπλατα την πόρτα της πολιτικής του αναθεωρητισμού, με ανυπολόγιστες συνέπειες.

Ακόμα και αν το «Αμπντούλ Χαμίντ Χαν» δεν επαναλάβει την πορεία του «Ορούτς Ρέις» και κινηθεί εντός της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, το να μείνει η διεθνής κοινότητα σιωπηλή για μία ακόμα φορά δεν θα είναι τόσο «ανώδυνο» όσο τις προηγούμενες φορές. Η ανοχή στις προκλήσεις σε αυτή την ιστορική στιγμή, που ένας νέος Ψυχρός Πόλεμος ξεκινάει δεν μπορεί να χαρακτηριστεί αποδεκτή, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη ο πόλεμος στην Ουκρανία.  

Σε αυτό το πλαίσιο ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Δένδιας έχει ξεκαθαρίσει κατά την πρόσφατη επίσκεψή του στην Λευκωσία, στο τέλος Ιουλίου, ότι «πρέπει να θυμίζουμε ότι η εισβολή και η παράνομη κατοχή εδαφών στην Ουκρανία δεν είναι το μοναδικό παράδειγμα εισβολής στην Ευρώπη». Διαμηνύοντας πως «ο αναθεωρητισμός έχει πάψει να αποτελεί αποδεκτή πρακτική και επίσης έστω και παθητικά δεν είναι δυνατόν να το αποδεχθεί η διεθνής κοινότητα».

Οι περιοχές. Ο Ερντογάν χθες επανέλαβε ότι η Τουρκία μέχρι σήμερα δεν έχει επιτρέψει «εργασίες στους χώρους δικαιοδοσίας μας χωρίς τη συμμετοχή μας, και δεν θα το κάνουμε στο μέλλον» ενώ ο Μεβλούτ Τσαβούσογλου σημείωσε ότι το γεωτρύπανο θα ξεκινήσει σήμερα για τις εργασίες του στην Ανατολική Μεσόγειο. Ισχυρίστηκε δε για μία ακόμα φορά ότι η Τουρκία στο Αιγαίο θέλει «μια σταθερή ειρήνη και επίλυση των προβλημάτων με ειρηνικούς τρόπους, αλλά βλέπουμε ότι στην Ελλάδα δεν υπάρχει πολιτική βούληση».

Υπενθυμίζεται ότι η Τουρκία έχει καταθέσει μονομερώς στην κατάθεση συντεταγμένων στον ΟΗΕ, υποστηρίζοντας ότι η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ της εκτείνονται στα όρια του αφηγήματος της «Γαλάζιας Πατρίδας». Περιοχές που φτάνουν μέχρι και τα έξι μίλια από τις ακτές της Κρήτης, της Ρόδου, της Καρπάθου, ενώ επικαλύπτουν και περιοχές της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.  

Δεδομένων αυτών οι αποφάσεις Ερντογάν έχουν στόχο και θα μετρήσουν τελικά την ανοχή των «συμμάχων» και της Δύσης απέναντι στο «μεγάλο παζάρι» που έχει ξεκινήσει στη σκιά της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία. Με τον τούρκο πρόεδρο να δοκιμάζει μέχρι πού μπορεί να τεντώσει το σχοινί της προκλητικότητας και αν οι συμμαχίες Ελλάδας και Κύπρου φτάνουν σε σημείο που να απειλούν να το σπάσουν. Με τα ίδια ερωτήματα να ισχύουν και για την Αθήνα και τη Λευκωσία, ίσως ακόμα πιο επιτακτικά.