Ηλιος, θάλασσα και ρακή (μετά φόνου)

Μια πρόσκληση για ένα ελληνογερμανικό συμπόσιο, με θέμα «Το αστυνομικό μυθιστόρημα στην Ελλάδα από τη σκοπιά των γερμανών συγγραφέων», θα με ξανάφερνε στη Μεγαλόνησο, πολλά χρόνια μετά τον καιρό της θητείας μου. Ας είναι καλά ένας γερμανός συγγραφέας, που τον είχα γνωρίσει στη Φρανκφούρτη, στην Εκθεση Βιβλίου, κι από τότε κρατήσαμε την επαφή, σε αραιά διαστήματα, αλλά με πληθωρικά μέιλ. Με όλα τα έξοδα πληρωμένα, ποιος αφήνει να πάει χαμένη μια τέτοια ευκαιρία; Κατέβασα κάποια βιβλία από τη βιβλιοθήκη, πήρα μαζί μου τα χρειαζούμενα για τη διαμονή και βρέθηκα στον Πειραιά, στο καράβι για τα Χανιά. Μετά την καραβίσια μακαρονάδα, άρχισα να ετοιμάζω, στο σαλόνι, την εισήγησή μου.

Από το λιμάνι, περπάτησα λίγο και πήρα το ΚΤΕΛ· κάναμε μια στάση στο Καστέλι, κι ύστερα κατηφορίσαμε προς τα Φαλάσαρνα. Η διαδρομή είναι ειδυλλιακή, καθώς το λεωφορείο κατεβαίνει αργά τις στροφές που καταλήγουν στη θάλασσα, όπως στραφταλιάζει από ψηλά. Το ξενοδοχείο ήταν μια ελληνογερμανική επιχείρηση, ένα περιποιημένο συγκρότημα, με μικρή πισίνα μάλιστα.

Το θέμα, δεν μπορώ να ισχυριστώ, ότι με συνάρπαζε, αφού τα περισσότερα ξεχείλιζαν από ελληνικό φολκλόρ (χώρια που έβαζαν Επιθεωρητές να πρωταγωνιστούν!), διανθισμένο με τη συνήθη γερμανική αδυναμία (ανικανότητα άραγε ή απροθυμία;) να κατανοήσουν αυτή την πολύπλοκη, σαν τη γεωγραφία της, χώρα μέσα από το κλισέ Sonne, Strand und Ouzo_*, όμως η ρεσεψιονίστ μού κίνησε αμέσως το ενδιαφέρον. Η Μπριγκίτε, μία ώριμη, πληθωρική Βερολινέζα, με γοήτευσε από την πρώτη στιγμή, καθώς γινόταν πιο συμπαθητική, όπως μου μιλούσε για την πόλη της. Ηταν τα σπαστά ελληνικά της με γερμανικό αξάν; Η φωνή; Το βλέμμα; Η πληθωρική εμφάνιση; Ή, μήπως, η δική μου απραξία, στα όρια της αδιαφορίας, τον τελευταίο καιρό; Την άκουγα να μου μιλά για το Βερολίνο (πόσα χρόνια είχα να πάω;) και ήδη βρισκόμουνα μαζί της στο «Brel» της Savignyplatz, να απολαμβάνουμε τα τραγούδια του Βέλγου με γαλλικό κόκκινο κρασί. Ενα πράγμα μόνο μού χάλασε τη διάθεση, το ότι κοίταζε διαρκώς το κινητό της και κάθε τόσο πληκτρολογούσε στην οθόνη. «Συμβαίνει κάτι;», τη ρώτησα, αλλά εκείνη απάντησε με μια αόριστη κίνηση, χαμογελώντας μάλλον αμήχανα.

Η υπόλοιπη μέρα πέρασε γρήγορα ανάμεσα στον απογευματινό ύπνο και το βραδινό τραπέζι γνωριμίας. Ξερακιανές Γερμανίδες και λεπτολόγοι Γερμανοί, άλλοι φιλοπερίεργοι και άλλοι ακατάδεκτοι, όλοι λίγο – πολύ ερασιτέχνες αστυνομικοί συγγραφείς, κάποιοι συνταξιούχοι, με τις γνωστές τυπικότητες τέτοιων συναθροίσεων, που ξεκινούσαν συνήθως με τη βαρετή ερώτηση «Πού μάθατε τόσο καλά γερμανικά;» και σου ‘ρχόταν να τους απαντήσεις «Με υπνοπαιδεία στο Linguaphon!».

***

Την επόμενη μέρα θα άρχιζαν οι εργασίες, όμως εμένα το μυαλό μου ήταν στην Μπριγκίτε. Θα ‘θελα να ‘ρχόταν τη νύχτα στο δωμάτιό μου, όπως η Ντόρα Αρλιώτη_**, κι ακόμα καλύτερα να πήγαινα εγώ στο δικό της, αλλά εκείνη δεν ήρθε ούτε στα όνειρά μου. Τόσο ακατάδεχτη. Με τη ζέστη με πήρε ο ύπνος αργά, με αποτέλεσμα το πρωί να μην έχω σηκωμό.

Ούτως ή άλλως, είχα σχεδόν έτοιμη την εισήγησή μου από το καράβι. Φρόντισα να είναι αρκούντως κριτική απέναντι στους, καλοπροαίρετους έστω, «συναδέλφους», που έβλεπαν την Ελλάδα τόσο, μα τόσο στρεβλά μέσα από την αφέλειά τους και τη λογική του Lokalkrimi_*** (το μόνο που ήξεραν να γράφουν καλά), ήθελα όμως και να τους υπενθυμίσω, ευγενικά έστω, πως ό,τι δεν κατάφεραν με τον Πόλεμο, το κατόρθωσαν με τον τουρισμό, που, φυσικά με την «προθυμία» των ντόπιων, έφερε το νησί σ’ αυτά τα χάλια.

Ομως, την επόμενη μέρα, όταν έτρεξα να προλάβω στο τσακ το πρωινό, ψάχνοντας και για την Μπριγκίτε, βρέθηκα μπροστά στους ομότεχνούς μου, που ήταν όλοι αναστατωμένοι. «Εγινε φόνος!», άκουσα κάποιον να λέει, ενώ μία Γερμανίδα ρωτούσε αν ειδοποιήθηκε η αστυνομία. Η αναταραχή ήταν αυτονόητα μεγάλη. Σαν ειρωνεία της τύχης και παιχνίδι της μοίρας, σ’ ένα συμπόσιο για το Αστυνομικό η αληθινή ζωή παραμέριζε όλες τις ψεύτικες ιστορίες! Το μυαλό μου δεν ήθελε να πάει στο κακό, κι αναζήτησα την Μπριγκίτε στη ρεσεψιόν (Μάταια; Είχε μήπως ρεπό;), κάνοντας τις συνήθεις ηλίθιες ερωτήσεις «Ποιος; Πού; Πότε; Γιατί;». Σε λίγο ήρθε ένα περιπολικό της ΕΛ.ΑΣ. και ένα αυτοκίνητο. Από μέσα βγήκε ένας Αστυνόμος με πολιτικά. Στο πρόσωπό του όμως αναγνώρισα έναν συνάδελφο από τα χρόνια της θητείας, μια «παλιοσειρά», με τον οποίο είχαμε υπηρετήσει στο Καστέλλι Ηρακλείου. Στην αρχή δεν με πρόσεξε μέσα στη φασαρία, όμως λίγο μετά με αναγνώρισε, κράτησε πάντως τους τύπους μπροστά στο καθήκον της Υπηρεσίας. «Θα σε δω μετά», μου είπε κι άρχισε να δίνει οδηγίες, ώστε να ‘ρθει η Σήμανση, συγκεντρώνοντάς μας στην τραπεζαρία. Με χρησιμοποίησε, όμως, για διερμηνέα.

***

Η Μπριγκίτε είχε βρεθεί νεκρή στο δωμάτιό της, γυμνή, στραγγαλισμένη με ένα μαντίλι της. Αν είναι δυνατόν! «Αυτά συμβαίνουν μόνο στα θρίλερ του Εντγκαρ Ουάλας!», σκέφτηκα και μοιράστηκα τη σκέψη μου με τον διπλανό μου, που δεν έδειξε ενθουσιασμένος από το σχόλιό μου. Και όμως, αυτή η πληθωρική Βερολινέζα άφησε την τελευταία της πνοή στην Κρήτη, που τόσο είχε αγαπήσει κι είχε γίνει σχεδόν μόνιμος κάτοικος, όπως θα μάθαινα από κάποιες σκόρπιες συζητήσεις. Μου είχε κοπεί κάθε διάθεση, αλλά προφανώς και το συμπόσιο, εκ των πραγμάτων, είχε ακυρωθεί. Ποιος μιλά για λογοτεχνικούς φόνους σ’ έναν χώρο όπου βρέθηκε ένα πτώμα; Ο Αστυνόμος μάς έκανε αρχικά μια σύντομη ενημέρωση, μας είπε ότι, αυτονόητα, δεν μπορούμε να απομακρυνθούμε από τον τόπο του εγκλήματος, αφού η έρευνα συνεχίζεται και πως θα επέστρεφε το απόγευμα για να συζητήσει μαζί μας, αποφεύγοντας επιμελώς τη λέξη «ανάκριση».

Με χαιρέτησε βιαστικά, λέγοντάς μου «Χαίρομαι που σε ξαναβλέπω. Εμείς θα τα ξαναπούμε» κι έφυγε για τα Χανιά. Γύρισα στο δωμάτιό μου, κάνοντας την αφελή σκέψη, πως, αν είχα φροντίσει, πιο σωστά, αν είχα τολμήσει να της προτείνω να κάνουμε παρέα το βράδυ, και γιατί όχι, όλη τη νύχτα, ίσως και να μην είχε γίνει το κακό. Ποιος ξέρει; Κατέβηκα στην παραλία για μια βουτιά, αλλά απ’ το μυαλό μου δεν έλεγε να βγει η Μπριγκίτε κι ο άδικος θάνατός της. Εκτιμούσα πάντως, σχεδόν με μαθηματική ακρίβεια, πως αποκλειόταν ο δράστης να προέρχεται από την ομήγυρη. Κάτι τα πρόσωπα, κάτι οι ηλικίες, η κοινωνική τους θέση, δεν «έδεναν» με την υπόθεση κι εφόσον ερωτικό κίνητρο δύσκολα μπορούσε να προκύψει ανάμεσά τους. Μήπως, όμως, κάποιος αψίκορος Κρητικός; Ενας παλιός ή κάποιος επίδοξος εραστής; Κάποιο μυστικό φλερτ με κάποιον υπάλληλο του ξενοδοχείου; Ενας εκβιασμός, ίσως; Βάδιζα στα τυφλά, όπως κι ο Αστυνόμος, που θα ξαναρχόταν αργότερα. Ομως, κι η απογευματινή επίσκεψή του δεν απέφερε καρπούς. Ηταν τόσο αγχωμένος, που ελάχιστα μιλήσαμε, πέραν της «υπηρεσίας του τσιτσερόνε» που μου είχε αναθέσει. «Καταλαβαίνεις, τι πλήγμα είναι για τον τουρισμό μας», μου είπε, ζητώντας μου συγγνώμη που δεν είχε περισσότερο χρόνο να διαθέσει μαζί μου. Με ρώτησε πάντως, αν υπέπεσε κάτι περίεργο στην αντίληψή μου. Απάντησα αρνητικά, όμως πρόλαβα να του πω, να ρίξει μια ματιά στο κινητό της, από το οποίο όσο διάστημα κράτησε η κουβέντα μας η Μπριγκίτε δεν είχε ξεκολλήσει.

Οι Γερμανοί ήταν όλοι τους αναστατωμένοι και αφού απάντησαν στις ερωτήσεις του Αστυνόμου, έδωσαν τα στοιχεία τους κι άρχισαν να ετοιμάζουν τις αποσκευές τους για την επιστροφή. «Ηρθαν για μαλλί και έφυγαν κουρεμένοι» σκέφτηκα χαιρέκακα, βλέποντάς τους να επιστρέφουν αγχωμένοι, αλλά και απογοητευμένοι στα δωμάτιά τους. Τελικά, προτίμησα κι εγώ να γυρίσω στην Αθήνα. Ετσι κι αλλιώς και τα δικά μου στοιχεία ήταν στη διάθεση της Αστυνομίας.

***

Ο καιρός πέρασε στην αυγουστιάτικη Αθήνα, στη γνωστή ανία και ζέστη της πόλης, αλλά η εικόνα της Μπριγκίτε δεν είχε ακόμα ξεθωριάσει. Τέτοιος άδικος θάνατος μιας τόσο ελκυστικής γυναίκας! Ποιος αχρείος άραγε να έκοψε το νήμα της ζωής της;

Εναν μήνα σχεδόν μετά τα γεγονότα της Φαλάσαρνας, είδα τυχαία πρωτοσέλιδα στην «Bild» ένα έντονο μονόστηλο με τίτλο «Εξιχνιάστηκε έγκλημα στην Κρήτη». Για πρώτη φορά την αγόρασα και διάβαζα με αδημονία στον δρόμο το θέμα, που τελικά συνεχιζόταν σε άλλη σελίδα. Ο δολοφόνος της Μπριγκίτε είχε συλληφθεί στη Γερμανία. Εντοπίστηκε από τις συνδιαλέξεις του κινητού της νεκρής και με τις σύντονες ενέργειες της Ελληνικής Αστυνομίας, σε συνεργασία με την Αστυνομία του Βερολίνου, είχαν ξεκινήσει κιόλας οι αναγκαίες διαδικασίες για την έκδοσή του. Το, συνήθως βρώμικο, κουτσομπολιό της φυλλάδας δεν παρέλειπε πάντως να αναφέρει πως το θύμα δούλευε παλιά σε κακόφημα μπαρ, αλλά τα τελευταία χρόνια είχε εγκατασταθεί στην Κρήτη, εργαζόμενη στον τουρισμό και προσφέροντας ενίοτε συντροφιά σε μοναχικά άτομα. Η άτυχη Μπριγκίτε είχε πέσει θύμα κάποιου διεστραμμένου, από αυτούς που κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο, αναζητώντας εφήμερες ερωτικές περιπέτειες.

Η γοητεία της έσβησε μέσα στην απογοήτευσή μου. Στενοχωρήθηκα όμως διπλά, γιατί τελικά δεν πρόλαβα να γευτώ τους χυμούς της, κυρίως όμως για τον άδικο χαμό της. Πράγματι, δεν της άξιζε τέτοιο τέλος. Περισσότερο θα της ταίριαζε να γίνει ηρωίδα σε αστυνομικό διήγημα. Ισως, θα πρέπει να το ξανασκεφτώ.

_* Ηλιος, παραλία και ούζο (γερμ.). Από τα κλασικά στερεότυπα των Γερμανών για τον τουρισμό στην Ελλάδα

_** Πρωταγωνίστρια στο μυθιστόρημα του Γιάννη Μαρή «Περιπέτεια στο Αγιον Ορος»

_*** Lokalkrimi (γερμ.), «τοπικό αστυνομικό», που συνήθως εκτυλίσσεται στη γερμανική επαρχία

Ο Κώστας Θ. Καλφόπουλος είναι συγγραφέας, δημοσιογράφος και αρχισυντάκτης του περιοδικού «πολάρ». Από τις εκδόσεις Νεφέλη κυκλοφόρησε το «Μικρό εγκώμιο του Αστυνομικού» (2021)