«Δεν μπορούμε {LF}να μένουμε αμέτοχοι»

Το 1991, δύο χρόνια μετά την αιματηρή καταστολή των φιλοκυβερνητικών διαδηλώσεων στην πλατεία Τιενανμέν, τέσσερα χρόνια αφότου πρωτοεξελέγη στη Βουλή των Αντιπροσώπων, η Νάνσι Πελόζι, μαζί με δύο ακόμα αμερικανούς βουλευτές, ξεδίπλωσε στην ίδια αυτή πλατεία του Πεκίνου ένα πανό που έγραφε: «Για εκείνους που πέθαναν για τη δημοκρατία στην Κίνα». Τρεις δεκαετίες αργότερα, η πρόεδρος της αμερικανικής Βουλής εξόργισε χθες πολλαπλάσια την Κίνα επισκεπτόμενη την Ταϊβάν, παρά τις επανειλημμένες κινεζικές προειδοποιήσεις αλλά και τις επιφυλάξεις που είχε δημόσια εκφράσει ο Λευκός Οίκος. Η 82χρονη Πελόζι παραμένει στην πραγματικότητα πιστή στην πολυετή της στάση ως επικρίτρια του Πεκίνου, ιδιαίτερα όσον αφορά θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Και η αλήθεια είναι πως το Κογκρέσο τείνει να υιοθετεί σταθερά σκληρότερη στάση, αναφορικά με την Ταϊβάν, σε σύγκριση με τον Λευκό Οίκο, ανεξάρτητα αν βρίσκεται εντός του Δημοκρατικός ή Ρεπουμπλικανός πρόεδρος. Ακόμα και η «Washington Post», ωστόσο, αναρωτιόταν χθες τι κέρδος μπορεί να αποκομίσουν οι ΗΠΑ από την επίσκεψη της Πελόζι στη νήσο που το Πεκίνο θεωρεί κομμάτι της κινεζικής επικράτειας το οποίο πρέπει να επανενωθεί μαζί της, με τη βία αν χρειαστεί.

Τα γεωπολιτικά νερά της Ασίας ήταν ήδη ταραγμένα: πλέον επικρατεί σφοδρή θαλασσοταραχή. Κινεζικά μαχητικά αεροσκάφη είχαν ήδη πετάξει κοντά στη νοητή γραμμή στο μέσον του στενού της Ταϊβάν προτού καν προσγειωθεί στην Ταϊπέι το αεροσκάφος που μετέφερε εκεί τη Νάνσι Πελόζι και ακόμα έξι αμερικανούς βουλευτές. Τουλάχιστον 20 κινεζικά μαχητικά εισήλθαν στη λεγόμενη Ζώνη Αναγνώρισης Αεροπορικής Αμυνας (ADIZ) μετά την άφιξή τους. Με το που επιβεβαιώθηκε η επίσκεψη της Πελόζι, το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών εξέδωσε αυστηρή ανακοίνωση όπου έκανε λόγο για «σοβαρές επιπτώσεις στα πολιτικά θεμέλια των σινοαμερικανικών σχέσεων», ενώ το κινεζικό υπουργείο Αμυνας προανήγγειλε «στοχευμένες στρατιωτικές επιχειρήσεις» ως απάντηση. Το πρακτορείο Νέα Κίνα έκανε λόγο για στρατιωτικά γυμνάσια και ασκήσεις με πραγματικά πυρά πέριξ της Ταϊβάν από αύριο και έως τις 7 Αυγούστου (δηλαδή μετά την αναχώρηση της Πελόζι, αργότερα σήμερα), στη συνέχεια ωστόσο η Διοίκηση του Ανατολικού Διοικητικού Θυλάκου του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού γνωστοποίησε την πρόθεσή του να πραγματοποιήσει κοινές αεροπορικές και ναυτικές ασκήσεις, καθώς και δοκιμές συμβατικών πυραύλων, κοντά στην Ταϊβάν, ήδη από χθες το βράδυ.

Οι ΗΠΑ «δεν πρόκειται να εκφοβιστούν» από τις απειλές και την πολεμοχαρή ρητορική της Κίνας, διαμήνυσε ο εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Τζον Κίρμπι, διαβεβαιώνοντας ωστόσο παράλληλα για πολλοστή φορά το Πεκίνο πως η επίσκεψη της Πελόζι δεν παραβιάζει τη μακροχρόνια αμερικανική «πολιτική της μίας Κίνας». Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου, και ο ίδιος ο Τζο Μπάιντεν, είχαν αρχικά αφήσει να εννοηθεί πως θα προτιμούσαν να μη συμπεριλάβει την Ταϊβάν η Πελόζι στους σταθμούς της περιοδείας της στην Ασία. Κατόπιν, από τη Δευτέρα και εξής, ο Λευκός Οίκος επαναλαμβάνει σταθερά πως «δεν υπάρχει λόγος να πυροδοτήσει αυτή η επίσκεψη την οποιαδήποτε κρίση ή διαμάχη».

«Η επίσκεψη της αντιπροσωπείας του Κογκρέσου μας τιμά την ακλόνητη δέσμευση της Αμερικής να υποστηρίξει τη ζωντανή δημοκρατία της Ταϊβάν. Η αλληλεγγύη της Αμερικής προς τους 23 εκατομμύρια ανθρώπους της Ταϊβάν είναι πιο σημαντική σήμερα από ποτέ, καθώς ο κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με μία επιλογή μεταξύ απολυταρχίας και δημοκρατίας», επιχειρηματολόγησε η ίδια η Πελόζι σε ανακοίνωσή της λίγο μετά την άφιξή της στην Ταϊπέι, όπου έτυχε θερμότατης υποδοχής. «Δεν μπορούμε να μένουμε αμέτοχοι καθώς το ΚΚΚ συνεχίζει να απειλεί την Ταϊβάν – και την ίδια τη δημοκρατία», επεσήμανε η ίδια σε άρθρο της στην «Washington Post» που δημοσιοποιήθηκε παράλληλα. Είναι η πρώτη πρόεδρος της αμερικανικής Βουλής που επισκέπτεται την Ταϊβάν από το 1997.

Οι ΗΠΑ δεν έχουν επίσημες διπλωματικές σχέσεις με την Ταϊβάν, δεσμεύονται ωστόσο από την αμερικανική νομοθεσία να παρέχουν στη νήσο μέσα αυτοάμυνας – και, σύμφωνα με την «Washington Post», απομακρύνονται στην πραγματικότητα όλο και περισσότερο από την επίσημη πολιτική της «στρατηγικής αμφισημίας» για το κατά πόσο θα έσπευδαν να συνδράμουν την Ταϊβάν σε περίπτωση που δεχόταν επίθεση. Τέσσερα αμερικανικά πολεμικά πλοία, συμπεριλαμβανομένου του αεροπλανοφόρου «USS Ronald Reagan», είχαν πάρει χθες προληπτικά θέσεις ανατολικά της Ταϊβάν. Με την ένταση στα ύψη, η Πελόζι επρόκειτο να έχει σήμερα το πρωί, τοπική ώρα, συνάντηση και στη συνέχεια γεύμα με την πρόεδρο της νήσου Τσάι Ινγκ Γουέν. Πληροφορίες την ήθελαν να συναντά επίσης το απόγευμα ομάδα ακτιβιστών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, σφοδρών επικριτών του Πεκίνου.