Λίγες καταγγελίες, ελάχιστες τιμωρίες

^«Εμεινα μόνη μου στην υπηρεσία, είχαν σβήσει τα φώτα. Ηρθε πολύ κοντά και μου είπε: “Θέλεις να ξεκινήσουμε κάτι;”. Εκείνη τη στιγμή φοβήθηκα μην ξεκινήσει δυσάρεστη ιστορία…». Η μαρτυρία της 49χρονης Νεφέλης δεν είναι η μοναδική που αφορά περιστατικό σεξουαλικής παρενόχλησης στο Δημόσιο.

Ανεπιθύμητα σχόλια, αδιάκριτες ερωτήσεις, ενοχλητικά βλέμματα σε σημεία του σώματος, άσεμνες χειρονομίες και παραβιαστικά αγγίγματα είναι οι πιο συχνές εκδηλώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης που καταγράφονται στους εργασιακούς χώρους του δημόσιου τομέα. Σύμφωνα με σχετική έρευνα που διεξήχθη από το Κοινωνικό Πολύκεντρο της ΑΔΕΔΥ και παραδόθηκε χθες στον υπουργό Εσωτερικών Μάκη Βορίδη από τον πρόεδρο της ΑΔΕΔΥ Δημήτρη Μπράτη, σχεδόν ένας στους δύο συμμετέχοντες στην έρευνα ήταν μάρτυρας ή είχε ακούσει για προσβλητικά ή ανάρμοστα σεξουαλικά αστεία, υπαινιγμούς, πειράγματα ή σχόλια στον χώρο εργασίας. Αξίζει να σημειωθεί πως η έρευνα διενεργήθηκε το 2021 και συμμετείχαν 697 δημόσιοι υπάλληλοι, εκ των οποίων το 70,9% ήταν γυναίκες. Οπως επεσήμανε η αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πάντειο Πανεπιστήμιο και επιστημονική υπεύθυνη της έρευνας Μαρία Στρατηγάκη, με αυτή την έρευνα καταρρίφθηκαν τέσσερις βασικοί μύθοι που αφορούν τη σεξουαλική παρενόχληση στο Δημόσιο: «Ο πρώτος μύθος είναι ότι δεν υπάρχει σεξουαλική παρενόχληση γιατί υπάρχει ασφάλεια εργασίας ή ότι η σεξουαλική παρενόχληση ασκείται αποκλειστικά από ανώτερους ιεραρχικά άνδρες σε κατώτερα ιεραρχικά γυναίκες. Παράλληλα, καταρρίφθηκε ο μύθος ότι η σεξουαλική παρενόχληση καταγγέλλεται όταν συμβαίνει ή ότι όταν καταγγέλλεται η σεξουαλική παρενόχληση ασκείται δίωξη και τιμωρούνται οι δράστες. Στην πραγματικότητα, βρήκαμε μόλις μία περίπτωση που ο θύτης τελικά τιμωρήθηκε». Ετσι, βάσει των αποτελεσμάτων, το 14,9% δήλωσε πως είχε πολύ συχνά ή αρκετά συχνά προσωπική εμπειρία ή ήταν μάρτυρας σε περιστατικό ανεπιθύμητης σωματικής επαφής στον χώρο εργασίας, ενώ το 22,2% έχει υπάρξει αποδέκτης συμπεριφορών που θεωρεί ότι συνιστούν σεξουαλική παρενόχληση. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο θύτης ήταν άνδρας άνω των 50 ετών με κάποιου είδους εξουσία. Μάλιστα, ποσοστό 5,6% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι βρέθηκε μπροστά ή άκουσε για την ηλεκτρονική διακίνηση υλικού με σεξουαλικό περιεχόμενο. «Το ότι αυνανιζόταν μπροστά σε άλλο συνάδελφο, δίπλα μου, ήταν το αποκορύφωμα, αλλά είχα συστολές. Επρεπε να τον ξεμπροστιάσω. Παγώνεις μπροστά στην ξεδιαντροπιά, δεν ξέρεις πώς να το διαχειριστείς», δήλωσε στην ερευνητική ομάδα η 45χρονη Δάφνη.

Φόβοι για αντίποινα. Οι περισσότερες συμμετέχουσες δήλωσαν ότι φοβούνταν αντίποινα μετά από παρενόχληση. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι γυναίκες στοχοποιήθηκαν. Την ίδια στιγμή, μία εργαζόμενη ανέφερε απόπειρα βιασμού εν ώρα εργασίας. Μόλις δύο περιπτώσεις κατάφεραν να καταγγείλουν το περιστατικό χωρίς να έχει αποδοθεί δικαιοσύνη μέχρι στιγμής.

Οπως τόνισε ο υπουργός Εσωτερικών, οι περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης θα πρέπει να καταγγέλλονται και καθοριστικό ρόλο σε αυτή την κατεύθυνση θα παίξει ο θεσμός του συμβούλου ακεραιότητας που εισάγεται άμεσα στο Δημόσιο. Οπως υπογράμμισε, τέλος, έχουν ήδη εκπαιδευτεί 25 σύμβουλοι.