Η Κίνα γυρνά τώρα την πλάτη στις επενδύσεις στη Ρωσία

Διττή προσέγγιση φέρεται ότι αποτελεί τη βασική στρατηγική του Πεκίνου σε ό,τι αφορά τις οικονομικές σχέσεις με τη Μόσχα καθώς, παρά τις ποσότητες ρεκόρ στις ενεργειακές εισαγωγές, η Κίνα γυρνά την πλάτη στις επενδύσεις φοβούμενη τις κυρώσεις που έχουν επιβληθεί στη Ρωσία εξαιτίας του πολέμου στην Ουκρανία.

Αυτή η καχυποψία προς τη ρωσική οικονομία αποτυπώνεται στις επενδύσεις με «όχημα» τον νέο «Δρόμο του Μεταξιού» (Belt and Road Initiative – BRI), οι οποίες έπεσαν στο μηδέν για πρώτη φορά εδώ και εννέα χρόνια, σηματοδοτώντας την απροθυμία της κυβέρνησης του Σι Τζινπίνγκ να απολέσει σημαντικό αριθμό γουάν.

Συγκεκριμένα, έκθεση του Green Finance & Development Center στο Πανεπιστήμιο Fudan της Σαγκάης, που δημοσιεύουν οι «Financial Times», αναφέρει πως το Πεκίνο δεν προχώρησε στην υπογραφή νέων συμφωνιών με ρωσικές οντότητες στο πλαίσιο του προγράμματος BRI το πρώτο εξάμηνο του 2022. Την ίδια ώρα, μηδενίστηκαν οι κινεζικές επενδύσεις σε Αίγυπτο και Σρι Λάνκα, με την πρώτη να έχει κάνει ξεκάθαρη στροφή προς τη Δύση και την ασιατική χώρα να πλήττεται από έντονες εσωτερικές διαταραχές.

Σύμφωνα με τον διευθυντή του κέντρου GFDC, Nedopil Wang, η απειλή των κυρώσεων υπό την ηγεσία της Δύσης αποτρέπει την Κίνα από το να επενδύσει στη Ρωσία και η χώρα εμβαθύνει τις σχέσεις της με τη Μέση Ανατολή. Βέβαια, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «η απομάκρυνση αυτή ίσως να είναι μόνο προσωρινή, καθώς υπάρχει ισχυρή δέσμευση μεταξύ Ρωσίας και Κίνας και οι εισαγωγές ρωσικών καυσίμων έχουν αυξηθεί παρά τον πόλεμο».

Αξίζει να σημειωθεί πως η Ρωσία ήταν μεταξύ των βασικών αρωγών στον νέο «Δρόμο του Μεταξιού», που θεωρήθηκε ως το μεγαλύτερο αναπτυξιακό πρόγραμμα στον κόσμο και έχει ως στόχο την αξιοποίηση των δυνάμεων της Κίνας και το «χτίσιμο» μια ευρείας κοινότητας κοινών συμφερόντων σε ολόκληρη την Ασία, την Αφρική και τη Λατινική Αμερική. Το πρόγραμμα αυτό έχει δεχτεί επικρίσεις και τα τελευταία χρόνια οι ΗΠΑ έχουν κατηγορήσει την Κίνα ότι χρησιμοποιεί τη «διπλωματία του χρέους» για να καταστήσει τα αναπτυσσόμενα έθνη περισσότερο εξαρτημένα από το Πεκίνο. Από το 2013, μάλιστα, έχουν επενδυθεί 932 δισεκατομμύρια δολάρια, συμπεριλαμβανομένων 561 δισ. σε κατασκευαστικά συμβόλαια και 371 δισ. σε επενδύσεις.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης, η αποχώρηση της Κίνας από τη Ρωσία σηματοδοτεί το πρώτο εξάμηνο χωρίς συμφωνία (μέσω του BRI) Πεκίνου – Μόσχας, την ώρα που το 2021 οι δύο χώρες είχαν υπογράψει deals αξίας περίπου 2 δισ. δολαρίων.

Στο μεταξύ, η Κίνα εξακολουθεί να εξαρτάται από τις ρωσικές προμήθειες ενέργειας, εισάγοντας περίπου το 15% του πετρελαίου και το 8% του φυσικού αερίου, με το Πεκίνο να εκμεταλλεύεται τις «γενναίες» εκπτώσεις του Βλαντίμιρ Πούτιν. Νέες ενεργειακές συμφωνίες είχαν υπογραφεί στις αρχές Φεβρουαρίου, λίγες ημέρες πριν δοθεί εντολή στα ρωσικά στρατεύματα να εισβάλουν στην Ουκρανία, με την κινεζική κυβέρνηση να επικρίνει τις διεθνείς κυρώσεις στη Ρωσία, αν και πολλές από τις εταιρείες της χώρας προσέχουν να μην τις παραβιάζουν.

Πλέον, ένας από τους μεγαλύτερους ωφελούμενους του BRI έχει γίνει η Σαουδική Αραβία, καθώς – σύμφωνα με τα στοιχεία του Πανεπιστημίου Fudan – η Κίνα ενισχύει τους δεσμούς της με τα κράτη της Μέσης Ανατολής.