Ενα προδιαγεγραμμένο τέλος;

Δύο σκηνές. Για την πρώτη υπάρχει και φωτογραφία: ο ιταλός πρωθυπουργός Μάριο Ντράγκι, ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο γερμανός καγκελάριος Ολαφ Σολτς, μέσα σε ένα τρένο με προορισμό την πρωτεύουσα της Ουκρανίας. Είναι 16 Ιουνίου. Στη φωτογραφία οι τρεις ηγέτες φαίνονται γελαστοί, θα δεχθούν κριτική για αυτό, σημασία έχει όμως το μήνυμα ενότητας και αλληλεγγύης που κομίζουν στο Κίεβο, μαζί με την ενταξιακή προοπτική του. Τη δεύτερη σκηνή πρέπει να τη φανταστούμε, υπάρχουν μόνο περιγραφές. Εκτυλίχθηκε την Τρίτη σε μία πολυτελή βίλα πάνω στην Αππία Οδό, στα περίχωρα της Ρώμης. Στο τραπέζι, υπάρχουν πιάτα με ξιφία και σαλάτα, κάνει πολύ ζέστη. Η βίλα ανήκει στον Σίλβιο Μπερλουσκόνι, τον ηγέτη της κεντροδεξιάς Φόρτσα Ιτάλια, πλάι του κάθεται ο Ματέο Σαλβίνι, ο ηγέτης της ακροδεξιάς Λέγκας, στο τηλέφωνο βρίσκεται συνεχώς η Τζόρτζια Μελόνι, η επικεφαλής του μεταφασιστικού Αδέλφια της Ιταλίας, του μεγαλύτερου κόμματος στην Ιταλία σήμερα, του μόνου που δεν συμμετείχε στην κυβέρνηση ευρείας πλειοψηφίας – και αυτή η μαραθώνια συνάντηση ήταν που σφράγισε τη μοίρα του Μάριο Ντράγκι βάζοντας την Ιταλία στον δρόμο των πρόωρων εκλογών και την Ευρώπη σε ακόμα μεγαλύτερες περιπέτειες.

Την κρίση την είχε ξεκινήσει βέβαια το «αντισυστημικό» Κίνημα Πέντε Αστέρων (Μ5S), αρνούμενο να δώσει ψήφο εμπιστοσύνης πέντε ημέρες νωρίτερα στον Μάριο Ντράγκι. Ο ιταλός πρωθυπουργός υπέβαλε παραίτηση, αλλά ο ιταλός πρόεδρος την αρνήθηκε, καλώντας τον να επανέλθει στη Γερουσία αναζητώντας μια νέα συναίνεση. Στα τελεσίγραφα των Πεντάστερων, όμως, που απαιτούσαν να προσαρμόσει ο Ντράγκι την κυβερνητική πολιτική στις δικές τους προτεραιότητες, ήρθαν να προστεθούν έπειτα από εκείνο το γεύμα που ολοκληρώθηκε με παγωτό γιαούρτι στη Βίλα Γκράντε ανάλογα τελεσίγραφα από το (ακρο)δεξιό μπλοκ, συν την απαίτηση να αποκλειστούν οι Πεντάστεροι από τον κυβερνητικό συνασπισμό, άρα να κλίνει αυτός σαφώς δεξιότερα. Ο Ντράγκι εκτίμησε πως δεν είχε την πολυτέλεια να συμβιβαστεί, ούτε τη λαϊκή εντολή να εμπλακεί σε παζάρια. Το τέλος ήταν προδιαγεγραμμένο πριν καν ανεβεί στο βήμα της Γερουσίας την Τετάρτη: η αποχή Πεντάστερων, Λέγκας και Φόρτσα Ιτάλια από την ψηφοφορία για την παροχή εμπιστοσύνης που ακολούθησε απλώς το επισφράγισε. Ο Μάριο Ντράγκι υπέβαλε για δεύτερη φορά την παραίτησή του στον Σέρτζιο Ματαρέλα, ο ιταλός πρόεδρος τον κάλεσε αυτή τη φορά να παραμείνει στη θέση του ως υπηρεσιακός πρωθυπουργός, η χώρα οδεύει προς νέες εκλογές στις 25 Σεπτεμβρίου: «Ανάμεσα στον πόλεμο στην Ουκρανία, τον πόλεμο του αερίου που κάνει στην Ευρώπη η Μόσχα, την εκτόξευση των τιμών, τον κίνδυνο ύφεσης και εκείνον της επιστροφής της Covid-19, μόνο αυτό έλειπε!», μετέφερε χθες η «Monde» το κλίμα από τις Βρυξέλλες.

Ο Μάριο Ντράγκι ήταν ένας από τους βασικούς συντελεστές της ευρωπαϊκής ενότητας απέναντι στη Μόσχα – παρά τις αντιδράσεις πολλών ιταλών εργοδοτών, παρά την αντίθεση Λέγκας και Πεντάστερων στον εξοπλισμό του Κιέβου, παρά τον «θαυμασμό» που έτρεφαν ανοιχτά προπολεμικά Σαλβίνι και Μπερλουσκόνι για τον ρώσο πρόεδρο. Οπως λέει χαρακτηριστικά ο Σεμπαστιάν Μαγιάρ, διευθυντής του Ινστιτούτου Ζακ Ντελόρ, «για όλους τους φιλοπουτινικούς, η αποχώρηση του είναι ένα καλό νέο». Ο Ντράγκι έπεσε, ο Μακρόν έχασε την απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, ο Σολτς ψάχνει ακόμα τον δρόμο του – και ο Πούτιν τρίβει ικανοποιημένος τα χέρια.