Αρχαίο δράμα με πανό και αγανάκτηση

Η ανάγνωση του κειμένου που συνέταξε το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών εναντίον της αποφυλάκισης του Δημήτρη Λιγνάδη κυριάρχησε ως έκφραση διαμαρτυρίας το προηγούμενο τριήμερο. Σε ορισμένες περιπτώσεις μάλιστα τα γιουχαΐσματα του κοίλου στο άκουσμα του ονόματος της προέδρου του Μεικτού Ορκωτού Δικαστηρίου επανέφεραν αναμνήσεις από την περίοδο των Αγανακτισμένων, γεγονός που καταγγέλλει η Ενωση Δικαστών και Εισαγγελέων. Και ενώ οι εντυπώσεις διαχέονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αναπαράγοντας ένα κλίμα τοξικότητας, κανείς δεν γωνρίζει πραγματικά τη διάθεση της «σιωπηρής πλειοψηφίας».

Η επιστολή του ΣΕΗ διαβάστηκε το βράδυ του Σαββάτου, στο δεύτερο ανέβασμα των «Περσών» του Αισχύλου, στην αρχαία Επίδαυρο, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά, αφού προηγουμένως είχε αναρτηθεί πανό στις κερκίδες με τη φράση «Βιαστής είναι» (σύμφωνα με πληροφορίες, όχι από θεατές, αλλά από άτομα που αποχώρησαν, αρχικά προς το άνω διάζωμα). Επίσης, διαβάστηκε στη Μικρή Επίδαυρο («Ρίζες από βαμβάκι» της Κάλλιας Παπαδάκη), στην Τίρυνθα, μετά το τέλος της παράστασης «Ανατολή», σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου (15/7), στο Θέατρο Δάσους της Θεσσαλονίκης («Ελένη» του Ευριπίδη), στο αρχαίο θέατρο του Δίου («Προμηθέας δεσμώτης»), στο θέατρο Ερωφίλη του Ρεθύμνου («Φιλοκτήτης») και από τη Μαρία Κίτσου στην «Ηλέκτρα».

«Ή βγαίνω με πανό  Ή ΑΚΥΡΩΝΕΤΑΙ». Από την πρώτη στιγμή που αναρτήθηκε στα social media η φωτογραφία του ελληνοκύπριου χορευτή Πάνου Μαλακτού, μετά το τέλος της παράστασης «Triptych» των Peeping Tom στο Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, το μήνυμα ήταν συγκεκριμένο: η διαμαρτυρία για την αποφυλάκιση του Δ. Λιγνάδη προέρχεται από τη βελγική ομάδα χορού, τη «διεθνούς φήμης», όπως έγραφαν μέχρι χθες στα tweets «δημοσιογράφοι» που αίφνης ανακάλυψαν την τέχνη της Τερψιχόρης. Το πανό, ωστόσο, που έγραφε «Οι βιαστές πρέπει να βρίσκονται στη φυλακή» το κρατούσε ένα άτομο, όχι η κολεκτίβα. Ο υπεύθυνος Επικοινωνίας της βελγικής ομάδας Sebastien Parizel, τον οποίο συναντήσαμε στην Καλαμάτα, εξηγεί γιατί: «Η ενέργεια ήταν προσωπική πρωτοβουλία του χορευτή μας Πάνου Μαλακτού. Ως διεθνής ομάδα που δεν έχουμε απευθείας επαφές με τον ελληνικό πολιτισμικό χώρο, προφανώς δεν γνωρίζαμε τις λεπτομέρειες που αφορούσαν τη δικαστική απόφαση και όλη την υπόθεση. Ωστόσο, καθώς η εξέλιξη ήταν τόσο πρόσφατη, ο Πάνος – ένας καλλιτέχνης με έντονη κοινωνική δραστηριοποίηση – θέλησε να περάσει αυτό το μήνυμα. Εμείς, ως ομάδα, τον στηρίξαμε πλήρως παρέχοντας την “πλατφόρμα” για να ακουστεί το μήνυμά του, όταν μας εξήγησε την κατάσταση με λεπτομέρειες. Μίλησε, εξάλλου, και με τους καλλιτεχνικούς διευθυντές μας (που δυστυχώς δεν μπορούσαν να βρίσκονται στην Καλαμάτα φέτος) και εκείνοι τον στήριξαν επίσης. Ως χορευτική ομάδα αποκηρύσσουμε οποιαδήποτε μορφή κακοποίησης και στηρίζουμε τους καλλιτέχνες μας όταν θέλουν να ακουστεί η φωνή τους».

Ο χορευτής, με τον οποίο επίσης μιλήσαμε, αναδεικνύει το στοιχείο για το οποίο προχώρησε στη συγκεκριμένη αντίδραση: «Το σκέφτηκα μόλις έμαθα ότι μέσα στο κοινό θα είναι o άνθρωπος που λέγεται Mενδώνη. Εννοείται ότι ξέρω πως από εκεί προέρχονται τα λεφτά για το φεστιβάλ, αλλά ήμουν σε φάση ότι δεν υπάρχει περίπτωση να χορέψω για αυτή, εκτός αν κάνουμε κάτι. Προσπάθησα να το κρατήσω κρυφό γιατί εννοείται ότι ήξερα ότι θα προσπαθήσει ο θεσμός να το σταματήσει γιατί ίσως φοβόντουσαν να μην τους κάνει κακό. Είχα πει στην ομάδα “ή δεν θα βγω να κάνω την παράσταση και θα ακυρωθεί ή θα το κάνω”. Εννοείται ότι ήταν λίγο τρομοκρατημένοι κι αυτοί με τις επιπτώσεις. Τους είπα “εάν δεν θέλετε, δεν θα το κάνω, εάν νομίζετε ότι θα επηρεάσει εσάς”. Και μου λένε “κάνε αυτό που νιώθεις”. Δεν με νοιάζει από πού προέρχονται τα λεφτά… Δεν δουλεύω στην Ελλάδα. Δεν σήκωσα το πλακάτ στη δεύτερη παράσταση. Θεώρησα ότι ο λόγος που το έκανα την πρώτη ημέρα ήταν γιατί ήξερα ότι θα ήταν κάτω οι πολιτικοί και οι δημοσιογράφοι».

Οι «ακομμάτιστες» αντιδράσεις. Επίσης στα social media η αντίληψη που περνούσε ήταν ότι οι αντιδράσεις «δεν έχουν χρώμα» και το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών δεν εμπλέκεται σε (μικρο)κομματικά παιχνίδια. Ηταν αρκετή, ωστόσο, η ανακοίνωση του υπουργείου για την απουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη και του υφυπουργού Σύγχρονου Πολιτισμού Νικόλα Γιατρομανωλάκη από την πρεμιέρα για να προκαλέσει μια «ομολογία». Στην ανακοίνωση αναφερόταν: «Η απόφαση της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού να μην παραστεί στην πρεμιέρα…ήταν απολύτως συνειδητή επιλογή, προκειμένου να μη νομιμοποιήσει με την παρουσία της την εργαλειοποίηση του πολιτισμού. Ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί να μετατρέψει τις θεατρικές σκηνές σε λαϊκά δικαστήρια. Σε αυτόν τον κατήφορο δεν πρόκειται να τους ακολουθήσουμε». Ακολούθησε η ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ: «Η δίκαιη αντίδραση των ανθρώπων του πολιτισμού για τον βιαστή Λιγνάδη χαρακτηρίζεται εργαλειοποίηση του πολιτισμού από την κυρία Μενδώνη… Βλέπει παντού το φάντασμα του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία». Το φάντασμα δεν άργησε να εκδικηθεί μέσω μιας επιθετικής ανάρτησης του γενικού γραμματέα του ΣΕΗ Αρη Λάσκου στο Facebook ως απάντηση στην απουσία Μενδώνη: «Ετσι, και ποτέ ξανά σε χώρο πολιτισμού (όχι ότι πριν πατούσατε και ποτέ). Σε περίπτωση που δεν το ξέρατε, είμαστε όλοι ΣΥΡΙΖΑ. Δεν θα τσαντιστώ και γι’ αυτό…». Σημειώνεται ότι ο Α. Λάσκος ήταν παρών στην πρεμιέρα του Φεστιβάλ, γεγονός που προκάλεσε απορία σε όσους το παρακολουθούν όλα τα προηγούμενα χρόνια.

«Μόνο για τον Λιγνάδη»; Στο κείμενο με το οποίο το ΣΕΗ καλούσε σε συγκέντρωση στο Σύνταγμα, την περασμένη Πέμπτη, δεν καταγγελλόταν μόνο η απόφαση αναστολής για την έκτιση ποινής του Δ. Λιγνάδη. Αναπαράγονταν πολλές από τις αντισυστημικές θεωρίες που πρωτακούστηκαν την περίοδο της Αγανάκτησης: «Είμαστε ζώντες (sic) και παρόντες σε ένα έγκλημα. Σε ένα έγκλημα που αποδεικνύει ότι η εξουσία, το χρήμα, οι δημόσιες σχέσεις και οι ισχυροί φίλοι είναι πάνω από τη Δικαιοσύνη. Η Δικαιοσύνη είναι επιλεκτική, προκατειλημμένη και προστατεύει τους δυνατούς αυτής της γης…». Υποδεικνυόταν ονομαστικά η πρόεδρος του Μεικτού Ορκωτού Δικαστηρίου. Συγκρινόταν η υπόθεση Λιγνάδη με την υπόθεση του απεργού πείνας Γιώργου Μιχαηλίδη: «Είναι η απόδειξη της εκδίκησης της σάπιας αστικής εξουσίας που εκπροσωπεί η κυβέρνηση απέναντι σε όποιον τολμάει να καταγγείλει τα εγκλήματα των δικών της παιδιών. Την ίδια ώρα που αφήνει τον Γιάννη Μιχαηλίδη να αργοπεθαίνει έπειτα από 52 ημέρες απεργίας πείνας για τους ίδιους ακριβώς εκδικητικούς λόγους, διαχωρίζοντας καταφανώς τους πολίτες σε α’ και β’ κατηγορίας».