Μυστήριο {LF}με το φορτίο {LF}του Antonov

Στα μαύρα κουτιά του ουκρανικού εμπορικού αεροσκάφους Antonov-12, που μετέφερε πυρομαχικά από τη Σερβία με τελικό προορισμό το Μπανγκλαντές και συνετρίβη το βράδυ του Σαββάτου σε αγροτική περιοχή έξω από την Καβάλα με αποτέλεσμα τον θάνατο και των 8 μελών του πληρώματος, θα αναζητήσουν οι εμπειρογνώμονες τα ακριβή αίτια του αεροπορικού δυστυχήματος.

Την ίδια στιγμή, μυστήριο φαίνεται να καλύπτει το φορτίο του αεροσκάφους, παρά τις επίσημες ανακοινώσεις των Σέρβων ότι επρόκειτο για πτήση cargo και τη μεταφορά εκπαιδευτικών βλημάτων όλμων (60 mm M62 και 82 mm M62), καθώς και φωτιστικών βλημάτων όλμων 82 mm M67.

Πηγές της ελληνικής Πολιτικής Αεροπορίας ανέφεραν στα «ΝΕΑ», ότι στο σχέδιο πτήσης του Antonov-12 αναγραφόταν ως αιτιολογία το «Ferry Flight» (απλή πτήση από αεροδρόμιο σε αεροδρόμιο), αντί του «Cargo Flight» (εμπορική πτήση). Η αποφυγή προσδιορισμού του φορτίου, αναφέρουν οι ίδιες πηγές, παραπέμπει σε πρακτικές παράνομης διακίνησης χημικών (ή και ραδιενεργών) όπλων.

Στην προκειμένη περίπτωση, τονίζουν οι ίδιες πηγές, θα έπρεπε να δηλωθεί και η «επικινδυνότητα του φορτίου» και να ληφθεί ειδική άδεια υπέρπτησης από την αρμόδια διεύθυνση (Α1) της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ) ή από το Γενικό Επιτελείο Αεροπορίας (γραφείο Α7). Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν συνέβη, προσθέτουν.

Ειδικότερα, σε ό,τι αφορά την πτώση του Antonov-12 στην αγροτική περιοχή μεταξύ των χωριών Παλαιοχώρι και Αντιφίλιπποι, 25 μίλια δυτικά του αεροδρομίου της Καβάλας, τα μέλη της ελληνικής Επιτροπής Διερεύνησης Ατυχημάτων και Ασφάλειας Πτήσεων, πέραν όλων των άλλων στοιχείων, θα ελέγξουν κυρίως τα δύο μαύρα κουτιά του αεροσκάφους: Το ένα καταγράφει τα στοιχεία πτήσης (flight recorder) και το δεύτερο τις συνομιλίες των πιλότων του (κυβερνήτη και συγκυβερνήτη) με τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας (voice recorder). Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη διαθέτουν δύο καταγραφείς, οι οποίοι εκτιμάται ότι θα δώσουν χρήσιμα στοιχεία.

Το χρονολόγιο του θανάτου

Το έμφορτο με πυρομαχικά τετρακινητήριο εμπορικό αεροσκάφος Antonov-12, με 8μελές πλήρωμα, που εκτελούσε την πτήση ΜΕΜ3032 από το αεροδρόμιο «Μέγας Κωνσταντίνος» της πόλης Νις της Σερβίας, με πρώτο σταθμό το Αμμάν της Ιορδανίας και τελικό προορισμό την Ντάκα του Μπανγκλαντές, ξεκίνησε το δρομολόγιό του στις 21:36 ώρα Ελλάδας.

Στον ελληνικό εναέριο χώρο εισήλθε στις 22:09 του Σαββάτου. Στις 22:37 ενημέρωσε το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας (ΚΕΠΑΘΜ) ότι λόγω προβλήματος (operation reasons) δεν θα συνεχίσει για τον τελικό του προορισμό και πως θα επιστρέψει στο αεροδρόμιο αναχώρησης. Το αεροσκάφος κάνει στροφή 180 μοιρών και κινείται βορειοδυτικά. Ομως, στις 22:42, πετώντας ανατολικά του όρους Αθως, ενημέρωσε τους ελεγκτές της Θεσσαλονίκης ότι έχει πρόβλημα στον κινητήρα 4 (τέρμα δεξιά) αναφέροντας: «Μay day φωτιά στον κινητήρα τέσσερα». Η ΥΠΑ κήρυξε αμέσως κατάσταση κινδύνου, ενεργοποιώντας τις σχετικές διαδικασίες. Στις 22:45 ο κυβερνήτης είχε συνομιλία με τον πύργο ελέγχου της Καβάλας, ενημερώνοντας ότι κατευθύνεται για προσγείωση ανάγκης.

Ομως, στις 22:47 το στίγμα του αεροσκάφους χάθηκε από τα ραντάρ της εναέριας κυκλοφορίας. Το αεροσκάφος τελικά κατέπεσε φλεγόμενο κοντά στο χωριό Παλαιοχώρι. Αμέσως η ΥΠΑ κινητοποίησε το Εθνικό Κέντρο Ερευνας Συντονισμού και Διάσωσης.

Ειδικοί με τους οποίους μίλησαν «ΤΑ ΝΕΑ» αναφέρουν ότι εάν ο κυβερνήτης κατευθυνόταν αμέσως προς την Καβάλα, επιλέγοντας τη γρηγορότερη διαδρομή πάνω από τη θάλασσα, η οποία υπολογίζεται σε περίπου 8 λεπτά και όχι μέσω των ορεινών όγκων του Παγγαίου όρους, πιθανόν να είχε προλάβει να προσγειωθεί.

Από τα αναλυτικά δεδομένα του ADS-B (Αυτόματη Εξαρτημένη Μετάδοση-Επιτήρηση – ADS-B) σχετικά με την πτήση MEM3032 προκύπτει ότι περίπου στις 22:40, ενώ διασχίζει τις ακτές ανοικτά του όρους Αθως, η ταχύτητα κίνησης του αεροσκάφους αρχίζει να αυξομειώνεται και ο κατακόρυφος ρυθμός που αναφέρεται από τον αναμεταδότη του αρχίζει να αυξάνεται. Η μεγαλύτερη κατακόρυφη ταχύτητα που καταγράφηκε ήταν μια βουτιά 5.780 ποδιών το λεπτό, φτάνοντας μόλις στα 525 πόδια από την επιφάνεια της θάλασσας!

Σημειώνεται, ότι από το σημείο που εξέπεμψε SOS ο κυβερνήτης του Antonov-12, το αεροδρόμιο της Λήμνου απείχε 90 χιλιόμετρα, της Καβάλας 100 χιλιόμετρα και της Θεσσαλονίκης 120 χιλιόμετρα.

Το αεροσκάφος ήταν 51 ετών

Το αεροσκάφος Antonov-12 ανήκε στην ουκρανική εταιρία αερομεταφορών Meridian Air Cargo μόλις από τον περασμένο Φεβρουάριο. Προηγουμένως, ανήκε σε εταιρεία της Λευκορωσίας. Η νέα ιδιοκτήτρια εταιρεία του αεροσκάφους, σύμφωνα με την ιστοσελίδα της, συνεργάζεται στενά με ΝΑΤΟ – ΟΗΕ για μεταφορές στρατιωτικού και μη στρατιωτικού υλικού.

Το Antonov-12 είχε ηλικία 51 ετών! Η πρώτη του πτήση πραγματοποιήθηκε στις 15 Φλεβάρη 1971 την χρονική περίοδο που ανήκε στην Aeroflot. Από τότε μέχρι και σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Flightradar24, «άλλαξε» συνολικά εννέα ιδιοκτήτες, συμπεριλαμβανομένης της ουκρανικής Meridian Aviation.

Το Antonov An-12 είναι ένα τετρακινητήριο μεταφορικό αεροσκάφος στροβιλοκινητήρα κατασκευασμένο στην πρώην Σοβιετική Ενωση. Συνολικά έχουν κατασκευαστεί 1.248 τέτοια αεροσκάφη.

Το μήκος της ατράκτου του Antonov-12 είναι 33 μέτρα, το ύψος του φτάνει τα 10 μέτρα, ενώ το άνοιγμα των φτερών του είναι 38,5 μέτρα! Στον αέρα αναπτύσσει ταχύτητα έως 550 χιλιομέτρων την ώρα. Με φορτίο 20 τόνων η μέγιστη αυτονομία του σε καύσιμα είναι 3.600 χιλιόμετρα. Για τις απο-προσγειώσεις του συγκεκριμένου αεροσκάφους απαιτείται διάδρομος 2.200 μέτρων.

Στις 12 Ιανουαρίου 2009, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα εξέδωσαν προσωρινή απαγόρευση πτήσεων των Antonov-12 πάνω από τον εναέριο χώρο τους ενώ και η General Civil Aviation Authority (GCAA) συνέστησε στους αερομεταφορείς να σταματήσουν να χρησιμοποιούν το αεροσκάφος. Η απαγόρευση έγινε μόνιμη τον Φεβρουάριο του 2010.