Κάλπες βλέπουν το φθινόπωρο οι Ιταλοί

Η ιταλική οικονομία βρέθηκε σε οριακό σημείο μετά την πανδημία και η κυβέρνηση Ντράγκι θεωρήθηκε η μόνη λύση. Με την κυβερνητική κρίση που προκλήθηκε την Πέμπτη δημιουργούνται πολλοί κίνδυνοι, όχι μόνο για την Ιταλία αλλά και για την ΕΕ, λόγω του τεράστιου χρέους της Ρώμης ύψους 2,5 τρισ. ευρώ. Οι επόμενες τέσσερις ημέρες θεωρούνται εξαιρετικά κρίσιμες, με το σενάριο των εκλογών το φθινόπωρο να είναι ανοιχτό και την απειλή της ακροδεξιάς Τζόρτζια Μελόνι, που προηγείται στις δημοσκοπήσεις, να είναι πιο ορατή. Πώς φτάσαμε ως εδώ, όμως;

1. Γιατί προέκυψε η κυβερνητική κρίση;

Η κρίση της κυβέρνησης Ντράγκι πηγάζει από την απόφαση του Κινήματος των Πέντε Αστέρων να μην πάρει μέρος στην ψήφο εμπιστοσύνη προς την κυβέρνηση, η οποία διεξήχθη στη Γερουσία και περιλάμβανε μέτρα ύψους πολλών δισ. για οικογένειες και επιχειρήσεις.  Ο Μάριο Ντράγκι είχε τονίσει τις τελευταίες ημέρες: «Για μένα δεν υπάρχει κυβέρνηση χωρίς το κίνημα των Πέντε Αστέρων». Ομως ήδη από τα μέσα Ιουνίου είχαν αρχίσει οι διαφωνίες από μέλη του κινήματος για την αποστολή όπλων στην Ουκρανία, που κορυφώθηκε τότε με τη διάσπαση και την αποχώρηση ομάδας βουλευτών του με επικεφαλής τον υπουργό Εξωτερικών Λουίτζι ντι Μάιο.

2. Γιατί τα Πέντε Αστέρια αντιτίθενται στο πακέτο αυτών των μέτρων;

Στο πακέτο είχε ενταχθεί μια διάταξη που δίνει στον δήμαρχο της Ρώμης ειδικές εξουσίες ώστε να ξεκινήσει την κατασκευή μονάδας παραγωγής ενέργειας από απόβλητα – ένα έργο στο οποίο ανέκαθεν ήταν αντίθετο το κίνημα. Το διάταγμα που περιέχει τα μέτρα έπρεπε να περάσει και από τα δύο σώματα του Κοινοβουλίου έως τις 16 Ιουλίου, διαφορετικά θα έληγε. Η ψήφος εμπιστοσύνης ήταν ένας τρόπος για να επιταχυνθεί η διαδικασία.

3. Γιατί τα Πέντε Αστέρια ψήφισαν για τα μέτρα αυτά στη Βουλή και όχι στη Γερουσία;

Το κίνημα πριν από λίγες ημέρες πήρε μέρος στην ψήφο εμπιστοσύνης προς την κυβέρνηση στη Βουλή. Την Πέμπτη, απείχε από την ίδια ψηφοφορία στη Γερουσία. Σύμφωνα με τον κανονισμό Montecitorio, είναι δυνατό να διαχωριστεί η ψήφος εμπιστοσύνης από το διάταγμα που περιλαμβάνει το πακέτο μέτρων. Αυτό δεν ισχύει για τη Γερουσία. Για τον λόγο αυτό, τα μέλη των Πέντε Αστέρων αποφάσισαν να αποχωρήσουν από την αίθουσα του Palazzo Madama την ώρα της ψήφου εμπιστοσύνης, την Πέμπτη.

4. Πώς εγκρίθηκε η ψήφος εμπιστοσύνης χωρίς τις ψήφους των Πέντε Αστέρων;

Η αποχώρηση των Πέντε Αστέρων από τη Γερουσία δεν έβαλε σε κίνδυνο την έγκριση για τη βοήθεια επειδή το διάταγμα εγκρίθηκε από 172 γερουσιαστές, δηλαδή με 12 ψήφους περισσότερες από την απόλυτη πλειοψηφία.

5. Γιατί ο Ντράγκι επέλεξε να παραιτηθεί παρότι κέρδισε την ψήφο εμπιστοσύνης;  

Η κυβέρνηση Ντράγκι, που δημιουργήθηκε τον Φεβρουάριο του 2021, ήταν κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Η πεντακομματική συμφωνία προέβλεπε ότι η κυβέρνηση θα διαρκέσει  μέχρι τις εκλογές του 2023. Η εκφρασμένη έλλειψη εμπιστοσύνης από μέρους των βουλευτών του κινήματος των Πέντε Αστέρων ώθησε τον Ντράγκι να ανακοινώσει την παραίτησή του, καθώς θεώρησε ότι δεν ίσχυε πια η αρχική συμφωνία.

6. Γιατί ο πρόεδρος Ματαρέλα απέρριψε την παραίτηση του πρωθυπουργού;

Ο πρόεδρος Σέρτζιο Ματαρέλα δεν έκανε δεκτή την παραίτηση του Μάριο Ντράγκι. Κάλεσε τον πρωθυπουργό να «επιλύσει κοινοβουλευτικά» την κρίση και «να γίνει αξιολόγηση της κατάστασης που έχει προκύψει». Ο Ντράγκι θα μιλήσει στη Βουλή την ερχόμενη Τετάρτη. Μέχρι τότε, τα κόμματα που είναι αποφασισμένα να προχωρήσουν με τον σημερινό πρωθυπουργό θα προσπαθήσουν να δημιουργήσουν τις προϋποθέσεις ώστε να διαμορφωθεί μια νέα πλειοψηφία που τον στηρίζει.