Εγιναν τα παθήματα μαθήματα;

Την εβδομάδα που έρχεται ξεκινάνε οι υποχρεώσεις των ελληνικών ομάδων στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις. Οι απουσίες των Ρώσων και των Ουκρανών επιτρέπουν στις ελληνικές ομάδες όνειρα ανόδου στη βαθμολογία της UEFA: αν τα πάνε καλά μπορεί να επιστρέψουν οι εποχές που στο Τσάμπιονς Λιγκ είχαμε δυο εκπροσώπους και το Γιουράπα Λιγκ μας έμοιαζε παρηγοριά. Οι πρώτοι που μπαίνουν στον χορό είναι ο Ολυμπιακός που θα αγωνιστεί σε προκριματικό του Τσάμπιονς Λιγκ κι ο ΠΑΟΚ και ο Αρης που θα δώσουν προκριματικούς στο UEFA Conference League – σε προκριματικούς της ίδιας διοργάνωσης θα βρεθεί κι ο Παναθηναϊκός που ως κυπελλούχος γλίτωσε ένα γύρο. Ο Ολυμπιακός ξεκινά τις υποχρεώσεις του την Τετάρτη στη Χάιφα με αντίπαλο τη Μακάμπι, ο ΠΑΟΚ την Πέμπτη παίζει στη Σόφια με τη Λέφσκι και ο Αρης είναι ο πιο τυχερός από τους τρεις: θα αγωνιστεί με την Γκόλεμ από την Λευκορωσία δυο φορές στο «Κλεάνθης Βικελίδης» – την Πέμπτη με κόσμο και μετά από έξι μέρες σε άδειο γήπεδο, αλλά ταξίδι δεν θα κάνει γιατί η UEFA έκρινε ότι δεν είναι καιροί για παιχνίδια στη Λευκορωσία. Από τα ονόματα των αντιπάλων των ελληνικών ομάδων οφείλει κάποιος να πει ότι επιβάλλεται όλες να προκριθούν. Ισως έτσι συμβεί, αλλά το πράγμα δεν θα είναι απλό.

Πουθενά

Εδώ και μερικά χρόνια οι ελληνικές ομάδες έχουν καταλάβει πως τα χρήματα που έρχονται από τις ευρωπαϊκές διοργανώσεις δεν θα τα βρουν πουθενά αλλού. Δεν είναι ότι δεν θέλουν να περάσουν τους ευρωπαϊκούς προκριματικούς και φυσικά δεν τους σνομπάρουν. Γιατί δεν τα καταφέρνουν; Για πολλούς λόγους. Ο πιο σημαντικός κατά τη γνώμη μου είναι ότι δεν καταφέρνουν πάντα να αξιολογήσουν όσο και όπως πρέπει τη δυσκολία που έχουν μπροστά τους.

Δυνατός

Την τελευταία φορά που ο Ολυμπιακός πέρασε τρεις γύρους σε προκριματικά του Τσάμπιονς Λιγκ ήταν καλοκαίρι του 2019. Ο Ολυμπιακός δεν ήταν καν πρωταθλητής, αλλά στους ομίλους έφτασε και μάλιστα από το δύσκολο μονοπάτι: απέκλεισε τρεις ομάδες που σε ομίλους ευρωπαϊκών διοργανώσεων αγωνίζονται κάθε χρόνο – τη Βιτόρια Πλζέν, την Μπασακσεχίρ και την Κράσνονταρ. Γιατί τα κατάφερε τότε ο Ολυμπιακός; Τυχερός δεν ήταν. Ο Κώστας Φορτούνης είχε πάθει παραμονές του ματς με την Πλζεν ρήξη χιαστών. Στη διάρκεια εκείνων των έξι ευρωπαϊκών αγώνων του ο Πέδρο Μαρτίνς έχασε από τραυματισμούς τον Αβραάμ Παπαδόπουλο, τον Γκερέρο, που δεν ξεκίνησε στο ματς με την Κράσνονταρ και τον Σεμέδο, που αποχώρησε κι αυτός κουτσαίνοντας όταν το ματς άρχισε. Λίγοι θυμούνται ότι ο Μαρτίνς δεν είχε τότε στην προετοιμασία τρεις χρήσιμους παίκτες: τον Μαντί Καμαρά, τον Σισέ και τον Μεριά – όλοι τους έπαιζαν στο Κύπελλο Εθνών Αφρικής. Αλλά η ομάδα εκείνη είχε στηριχτεί στον κορμό των παικτών που είχαν δουλέψει ένα χρόνο με τον Μαρτίνς και είχε κάνει στοχευμένες για την περίσταση μεταγραφές. Η επιτυχία εκείνη του Ολυμπιακού είχε χτιστεί μεθοδικά: βήμα βήμα. Ο Ολυμπιακός την προηγούμενη χρονιά είχε αποκλείσει τη Μίλαν και είχε χάσει την πρόκριση στους «16» του Γιουρόπα Λιγκ γιατί στο Καραϊσκάκη είχε δεχτεί από την Ντιναμό Κιέβου ένα γκολ στο 90′. Αλλά ο προπονητής του είχε αναλύσει σωστά τα ευρωπαϊκά ματς της ομάδας και είχε φροντίσει ενόψει της καλοκαιρινής περιπέτειας να τη βελτιώσει εκεί που πονούσε. Ο Ολυμπιακός, που το 2018-19 παίζοντας σε όμιλο του Γιουρόπα Λιγκ είχε δεχτεί γκολ σχεδόν σε όλα τα εκτός έδρας παιχνίδια του, το καλοκαίρι του 2019 στα προκριματικά του Τσάμπιονς Λιγκ είχε δεχτεί σε τρία εκτός έδρας ματς μόνο ένα γκολ: αυτό στο Κράσνονταρ που δεν του είχε στοιχίσει. Τότε ο Μαρτίνς είχε κάνει προσθήκες έμπειρων παικτών στην επίθεση γιατί η εμπειρία το καλοκαίρι βοηθά πολύ: ο Βαλμπουενά και ο Ελ Αραμπί σε εκείνα τα προκριματικά είχαν βγάλει τα λεφτά τους. Αν εκείνη τη συνταγή ο Μαρτίνς τη θυμόταν θα είχε βοηθήσει τον Ολυμπιακό να περάσει τρεις γύρους και πέρυσι. Αλλά με τη Λουντογκόρετς παρουσίασε μια ομάδα χωρίς προσθήκες καθώς οι παίκτες που είχε ζητήσει δεν είχαν εμπειρία προκριματικών. Κι αυτή η έλλειψη του στοίχισε κυρίως στην άμυνα – ο Ολυμπιακός πέρυσι δέχτηκε από τους Βούλγαρους γκολ και στα δυο ματς που έδωσε. Κι αποκλείστηκε στα πέναλτι άδοξα.

Σοβαρός

Στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις οι προηγούμενες περιπέτειες πρέπει να αναλύονται, είτε είναι νικηφόρες, είτε αποτυχημένες. Πέρυσι ο ΠΑΟΚ έφτασε ένα βήμα από τους ημιτελικούς του UEFA Conference League γιατί ο Ραζβάν Λουτσέσκου θυμόταν ντροπιαστικούς αποκλεισμούς της ομάδας του στην Ευρώπη – αποκλεισμούς που ήταν αποτέλεσμα της αδυναμίας του ΠΑΟΚ να πάρει στα σοβαρά αντιπάλους κατά κανόνα κατώτερους. Ο Λουτσέσκου ήταν παρών τον Αύγουστο του 2017 όταν η ομάδα του αποκλείστηκε από την Εστερσουντ, μια πρωτάρα στην Ευρώπη. Ηταν επίσης προπονητής του ΠΑΟΚ ένα χρόνο αργότερα, όταν η ομάδα του έχασε από τη Βίντι και την Μπάτε Μπορίσοφ στην Τούμπα. Θυμόταν ότι εκείνα τα αποτελέσματα ήταν αποτυχημένα γιατί οι παίκτες του αντιμετώπισαν τους αντιπάλους τους χωρίς κανένα σχεδόν σεβασμό – σαν να έχουν στην τσέπη τους τη νίκη πριν καν τα ματς αρχίσουν. Πέρυσι ο ΠΑΟΚ ήταν σοβαρός με όλους. Δεν αντιμετώπισε δύσκολους αντιπάλους, αλλά στην περίπτωσή του (και στη διοργάνωση που βρίσκεται) το θέμα δεν είναι τόσο οι αντίπαλοι όσο η δική του συμπεριφορά. Αν σεβαστεί τη Λέφσκι θα την αποκλείσει, αν πάει στη Σόφια για καλοκαιρινή εκδρομή στη ρεβάνς θα χρειαστεί να τρέξει πολύ – κι αυτό στα καλοκαιρινά προκριματικά δεν είναι ποτέ εύκολο. Αυτό το τελευταίο το ξέρει πολύ καλά ο Αρης. Οι τελευταίοι του αποκλεισμοί είναι όλοι αποδείξεις πως καλοκαιριάτικα απαγορεύεται να βάζεις τον εαυτό σου στην υποχρέωση να κυνηγάει. Τα ματς με την Κόλο Κοβαλίβκα, την Αστάνα αν γίνονταν τον Οκτώβρη θα ήταν πιθανότατα τυπικές διαδικασίες. Εγιναν όμως Ιούλιο και Αύγουστο. Ο Αρης αποκλείστηκε και από τις τρεις αυτές ομάδες με τη φτωχή ευρωπαϊκή παράδοση, στο γήπεδό του. Δυο από αυτές (η Αστάνα και η Μόλντε) τον λύγισαν στην παράταση. Οταν όχι τυχαία έμεινε από δυνάμεις. Γιατί μια ελληνική ομάδα τέτοια εποχή δεν είναι ποτέ έτοιμη.

Ξέρουν

Οι τρεις ελληνικές ομάδες ξέρουν τι αντιπάλους θα έχουν. Εγώ πάλι λέω ότι καλό θα ήταν να ξέρουν και τι τους έχει δώσει προκρίσεις και τι προκάλεσε αποκλεισμούς. Κυρίως θα έλεγα να ξέρουν το δεύτερο: το είδος του παθήματος που πρέπει στην Ευρώπη να γίνει μάθημα. Υποχρεωτικό.