Ubergateο νέος πονοκέφαλος του Μακρόν

Μπορεί να παραμένει επισήμως άγνωστη η πηγή που έστειλε στον βρετανικό «Guardian» και, μέσω αυτού, στη Διεθνή Κοινοπραξία Ερευνητικής Δημοσιογραφίας (ICIJ) και 42 συνεργαζόμενα ΜΜΕ τα 124.000 εμπιστευτικά έγγραφα, το όνομά τους, όμως, αποδεικνύει πως τα όσα περιγράφονται σε αυτά έχουν ένα όνομα: Uber. Είναι το όνομα της αμερικανικής εταιρείας τεχνολογίας η οποία έχει αφήσει εποχή στον κλάδο των μετακινήσεων, αλλάζοντας άρδην τα δεδομένα που ίσχυαν στις αρχές της δεκαετίας του 2010 – και στην αγορά εργασίας, αίροντας κάθε έννοια μονιμότητας και έμμισθης σχέσης – και προκαλώντας σφοδρές αντιδράσεις.

Προκειμένου δε να το καταφέρει, όπως αποκαλύπτουν οι «Φάκελοι Uber», δεν δίστασε μπροστά σε τίποτα και προσπάθησε να υπερκεράσει όλα τα εμπόδια που βρήκε στον δρόμο της – υιοθετώντας ως κύρια μέθοδό της το επιθετικό «λόμπινγκ» και τις ευθείες ή έμμεσες δωροδοκίες, καθώς και την εξαπάτηση των Αρχών. Από τη διαδικασία αυτή δεν γλίτωσε κανείς από όσους θεωρήθηκαν ως πρόσωπα ή μηχανισμοί άμεσου ενδιαφέροντος για την τότε διοίκησή της (κυρίως την περίοδο 2013-17) και τον συνιδρυτή της Τράβις Κάλανικ, ο οποίος είχε θέσει στόχο του να τη μετατρέψει από ένα «θαύμα» της Κοιλάδας του Πυριτίου (ή της Σιλικόνης, όπως είναι ευρύτερα γνωστή) σε ένα γίγαντα παγκοσμίων διαστάσεων.

«Παραβίασε τους νόμους, παραπλάνησε την αστυνομία, αξιοποίησε τη βία εναντίον οδηγών και προσπάθησε να ασκήσει μυστικά επιρροή σε κυβερνήσεις κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας επέκτασής της», σημειώνει χαρακτηριστικά το ρεπορτάζ του «Guardian». Δεν σταματούσε δε όσο ψηλά και αν βρίσκονταν οι «στόχοι» της – πρωθυπουργοί και πρόεδροι, δισεκατομμυριούχοι, ολιγάρχες και μεγιστάνες των μίντια.

Είναι, μάλιστα, γεγονός ότι σε επίπεδο Ευρώπης, η χώρα που επελέγη ως βασικός στόχος της Uber ήταν η Γαλλία. Ισως όχι τυχαία, μιας και γνώρισε πως εάν κατάφερνε να «σπάσει» την αγορά που είναι ίσως η καλύτερα προστατευμένη και ρυθμισμένη σε όλη την ΕΕ, τότε θα απλοποιούσε το έργο της στις υπόλοιπες. «Πέρα από ένα αρχείο Excel, αποτελεί το σχέδιο μάχης μιας αμερικανικής start-up με στόχο να κατακτήσει τη Γαλλία», σημειώνει εξαρχής στο δικό της ρεπορτάζ η «Le Monde».

Καθώς δε ο νυν πρόεδρος ήταν υπουργός Οικονομικών την επίμαχη περίοδο και είχε αρκετές συναντήσεις με στελέχη της Uber, έχει βρεθεί στο στόχαστρο της αντιπολίτευσης, που τον κατηγορεί ότι παρείχε στην αμερικανική εταιρεία αρκετές «διευκολύνσεις». Ορισμένοι, μάλιστα, ζητούν τη συγκρότηση εξεταστικής επιτροπής της Βουλής και τον κατηγορούν ως «λομπίστα ξένων ιδιωτικών συμφερόντων».

Το σίγουρο είναι πως κάθε πρόσωπο που θα μπορούσε να φανεί χρήσιμο στην Uber είχε κυριολεκτικά «φακελωθεί», με τη βοήθεια της εταιρείας επικοινωνιών Fipra. Το συνόδευαν δε χαρακτηρισμοί και σημειώσεις σε κατηγορίες όπως «θέση και αρμοδιότητες», «σημασία για την Uber», «σύνοψη αποτελέσματος επαφών», «επόμενα βήματα» κ.λπ. Συνολικά δε, η εταιρεία δεσμεύεται «να εργαστεί μαζικά στο οικοσύστημα των συμμαχιών (…) παράλληλα με τη συστηματική εκστρατεία πειθούς διαμέσου κυβερνητικών συμβουλίων και των μηχανισμών τους».

Ενδεικτικός της αποφασιστικότητας και των μεθόδων που χρησιμοποιούνταν είναι ένας διάλογος που αποκαλύπτει ο «Guardian» και αφορά στις διαμαρτυρίες γάλλων οδηγών ταξί και τα βίαια επεισόδια στη διάρκειά τους. Οπως αναφέρεται, ο Κάλανικ απέρριψε τις ενστάσεις άλλων διευθυντικών στελεχών για την παρουσία οδηγών της Uber σε δημόσιες διαμαρτυρίες, καθώς αυτό ενείχε τον κίνδυνο να γίνουν στόχος. «Πιστεύω ότι αξίζει (…) Η βία εγγυάται την επιτυχία», είχε απαντήσει κυνικά.

Σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, όσοι πολιτικοί δεν «υπέκυπταν» στις αξιώσεις της έμπαιναν στη μαύρη λίστα της εταιρείας. Για του λόγου το αληθές, ο νυν καγκελάριος της Γερμανίας και τότε δήμαρχος του Αμβούργου, Ολαφ Σολτς, είχε αντισταθεί στις πιέσεις της Uber και είχε υποστηρίξει τη θέσπιση κατώτατου μισθού για τους οδηγούς της. Αυτός ήταν και ο λόγος για τον οποίο ένα διευθυντικό στέλεχος τον χαρακτήρισε ως «αληθινό κωμικό», μιλώντας σε συνάντηση με άλλα στελέχη της ηγεσίας.

Οσο για τον Τζο Μπάιντεν, τότε αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, αν και εμφανίστηκε εξοργισμένος με την καθυστέρηση του Κάλανικ να προσέλθει στην προγραμματισμένη συνάντησή τους στο πλαίσιο του Φόρουμ του Νταβός, στην ομιλία του, που έγινε αμέσως μετά, τον εκθείασε: Τον περιέγραψε ως ένα CEO του οποίου η εταιρεία θα έδινε σε εκατομμύρια ανθρώπους «την ελευθερία να εργάζονται όσες ώρες επιθυμούν και να οργανώνουν τις ζωές τους όπως επιθυμούν». Αρκεί, βεβαίως, αυτό να εξυπηρετούσε και την Uber, η εκπρόσωπος της οποίας εμφανίστηκε απολογητική.

«Δεν έχουμε δικαιολογήσει και δεν αναζητούμε δικαιολογίες για τις συμπεριφορές που δεν συνάδουν με τις τρέχουσες αρχές μας ως εταιρεία», επεσήμανε η Τζιλ Χέιζελμπεϊκερ, αντιπρόεδρος αρμόδια για το μάρκετινγκ και τις δημόσιες σχέσεις. «Ζητάμε από το κοινό να μας κρίνει από τα όσα κάναμε τα πέντε τελευταία χρόνια και από τα όσα θα κάνουμε τα επόμενα», πρόσθεσε.

Οι αντιδράσεις

* Γαλλία – Εμανουέλ Μακρόν:

Για ενέργειες που ήταν καθ’ όλα νομότυπες και είχαν άμεση σχέση με τα καθήκοντα του νυν προέδρου της Γαλλίας ως υπουργού Οικονομικών στην κυβέρνηση του σοσιαλιστή Φρανσουά Ολάντ, την επίμαχη περίοδο 2014-2016, έκανε λόγο σε ανακοίνωσή του το Μέγαρο των Ηλυσίων, απαντώντας στις σφοδρότατες κατηγορίες της αντιπολίτευσης, μετά τις αποκαλύψεις αρκετών ευρωπαϊκών ΜΜΕ, ανάμεσά τους και της «Le Monde». «Φυσικά και ήταν εκείνη την εποχή σε επαφές με τις εταιρείες που εμπλέκονταν στις βαθιές αλλαγές του τομέα των μεταφορικών υπηρεσιών, διευκολύνοντας στην άρση κάποιων διοικητικών ή ρυθμιστικών εμποδίων» τονίζεται χαρακτηριστικά στην «απάντηση επί της αρχής» που εξέδωσε η προεδρία.

* Βρυξέλλες – Νέλι Κρουζ:

Οι Βρυξέλλες ζήτησαν από την πρώην επίτροπο για ζητήματα ανταγωνισμού και ψηφιακής πολιτικής Νέλι Κρουζ να παρέχει πληροφορίες και στοιχεία αναφορικά με την υποτιθέμενη διαμεσολάβησή της υπέρ της Uber στην Ευρώπη. Σημειώνεται ότι η Κρουζ διετέλεσε μέλος της Κομισιόν επί δύο συνεχόμενες θητείες (2004-2014) και έγινε γνωστή, ανάμεσα στα άλλα, για τις σχέσεις της με τα διάφορα επιχειρηματικά λόμπι.

* Γερμανία – Αλεξάντερ Ντόμπριντ:

Το όνομα του βαυαρού Χριστιανοκοινωνιστή πολιτικού Αλεξάντερ Ντόμπριντ, υπουργού Μεταφορών και Ψηφιακών Υποδομών στη δεύτερη κυβέρνηση της Ανγκελα Μέρκελ, φιγουράρει στους «Φακέλους Uber», όπου χαρακτηρίζεται «ανοιχτόμυαλος και αμερόληπτος». Ο ίδιος πάντως, απαντώντας στη «Süddeutsche Zeitung», η οποία επίσης συμμετείχε στην έρευνα, διέψευσε πως γνώριζε οτιδήποτε αναφορικά με τον ισχυρισμό ότι είχε γίνει «κύριος στόχος» του συγκεκριμένου λόμπι.

Ερευνα και στην Ελλάδα ζητά το Συνδικάτο Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής

Την άμεση διεξαγωγή έρευνας για την παρουσία της Uber στην ελληνική αγορά ζητά το Συνδικάτο Αυτοκινητιστών Ταξί Αττικής (ΣΑΤΑ). Σε επιστολή του προς την κυβέρνηση, τα κόμματα και την ΑΑΔΕ, το ΣΑΤΑ αναφέρει ότι ήταν το πρώτο που κατήγγειλε τις παράνομες πρακτικές της Uber, όταν η αμερικανική πολυεθνική μπήκε στην ελληνική αγορά το φθινόπωρο του 2014. «Σήμερα η διαρροή 124.000 απόρρητων εσωτερικών εγγράφων της εταιρείας στη βρετανική εφημερίδα “Guardian” αποδεικνύει ότι υπήρξε σωρεία παράνομων ενεργειών σε όλον τον κόσμο. Η συμμετοχή κυβερνητικών παραγόντων, δημοσιογράφων και άλλων στελεχών κυβερνητικών υπηρεσιών βοήθησε την εταιρεία στην παγκόσμια ανάπτυξή της πάντα εις βάρος των ταξί» αναφέρει σε ανακοίνωσή του το ΣΑΤΑ και διατυπώνει τα εξής ερωτήματα:

1. Γιατί δεν έχει εφαρμοστεί ακόμη ο νόμος του υπουργείου Οικονομικών (Παπανάτσιου, Ν. 4607/2019 άρθρο 75) που απαγορεύει την είσπραξη του κομίστρου από κάθε διαμεσολαβητική εταιρεία;

2. Πώς συνδυάζονται οι δηλώσεις της Uber «ως μέρος της δέσμευσής μας να καταστούμε μια πλατφόρμα κινητικότητας μηδενικών εκπομπών ρύπων έως το 2040, επενδύουμε 800 εκατ. δολάρια προκειμένου να βοηθήσουμε τους οδηγούς να στραφούν στα ηλεκτρικά οχήματα», με την υποχρεωτική μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση για τον κλάδο των ταξί (από το 2026 στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη, από το 2030 σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις);

3. Με ποιον τρόπο προστατεύεται ο δημόσιος χαρακτήρας των υπηρεσιών ταξί και γιατί υπάρχουν τέτοια ανοχή και ελλιπής νομοθεσία για τις επιβατικές μεταφορές που πραγματοποιούν τα ΕΙΧ;