Ο Μακρόν και η κατάθλιψη

Ακόμα σαστισμένη η Γαλλία, και μαζί η Ευρώπη, παρακολουθούν τη μακρόσυρτη επόμενη ημέρα της ήττας του Μακρόν στις εκλογές, η οποία δείχνει να έχει δρόμο μπροστά της. Αγωνιούν για τις ευρύτερες επιπτώσεις αυτής της από καιρό ξεχασμένης, πλην όχι πρωτοφανούς, κατάστασης. Σε πρώτη ανάγνωση, το αποτέλεσμα είναι ότι νίκησαν τα άκρα. Κατά βάθος όμως αυτό δεν είναι απόλυτα ακριβές. Δείχνει όμως έτσι, κυρίως λόγω του χαρακτήρα του γαλλικού πολιτικού συστήματος, αν και η κοινοβουλευτική ενίσχυση ειδικά της Ακροδεξιάς, υπήρξε δραματική.

Ο πρόεδρος εκλέγεται με τη σχετική πλειοψηφία μεταξύ των δύο φιναλίστ. Οπότε, όποια κι αν είναι τα ποσοστά, η νίκη είναι κατά κράτος. Η προεδρική εξουσία είναι ισχυρή τόσο στην εικόνα όσο και επί της ουσίας. Και ο Μακρόν την είχε συνηθίσει όλη δική του. Μαζί με αυτή της Εθνοσυνέλευσης, που συνιστά μία γεωγραφική πανσπερμία του ίδιου μοντέλου. Αλλά επειδή έχει 577 έδρες, στο μεγάλο κάδρο χάνεται η εικόνα του «ο νικητής τα παίρνει όλα». Και ανασυντίθεται πλέον στο άθροισμα των εδρών. Ομως, εκεί, η Γαλλία έχει πολύ μεγαλύτερη άνεση να σχηματίσει σήμερα μία δικομματική κεντροδεξιά κυβέρνηση απ’ ό,τι έχουν πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ιδίως εάν οι ηγεσίες τους ασκούν ήδη εξουσία.

Με αυτόν τον τρόπο, η πλειοψηφία που μπορεί να σχηματιστεί όχι απλώς είναι εφικτό να είναι ισχυρή, αλλά μπορεί να έχει και πλεονέκτημα σε σχέση με μία εκ νέου μονοκομματική κυβέρνηση. Πλεονέκτημα και για τον ίδιο τον γάλλο πρόεδρο: του δίνει μία ασπίδα να προχωρήσει στις μεταρρυθμίσεις τις οποίες είναι ξεκάθαρο ότι θέλει, αλλά ακόμα πιο ξεκάθαρο ότι διστάζει να κάνει. Προσφέρει σύμμαχο και άλλοθι, που είναι σαφές ότι έχει ανάγκη για να εξελίξει τη «θατσερική» πλευρά της πολιτικής του, που ενώ κατά βάθος συγκροτεί μέρος του σκληρού πυρήνα της, δεν την τόλμησε. Ομως, όλα αυτά, όχι «δωρεάν»: υπό την προϋπόθεση ότι ο Μακρόν θα μοιραστεί την εξουσία. Κάτι που φαίνεται να έχει επηρεάσει τόσο τον γάλλο πρόεδρο, ώστε ακόμα και η «Μοντ» να γράφει ότι παρουσιάζει πλέον σημάδια κατάθλιψης.

Είναι σαφές ότι ο Μακρόν ενοχλείται από το μοίρασμα της εξουσίας. Ακόμα περισσότερο όμως από την ενδεχόμενη σύγκρουσή του με τον λαό. Αλλά ο γαλλικός λαός έχει μακρά παράδοση ως αντίπαλος των κυβερνήσεών του: ακόμα και ο Ντε Γκολ, τον Μάη του ’68, έφυγε από το Παρίσι με ελικόπτερο προς άγνωστη κατεύθυνση. Οπότε, ούτε και έτσι θα είναι εύκολα τα πράγματα για τον Μακρόν και τους δυνητικούς συγκυβερνήτες του. Αν όμως αντιδράσει λιγότερο ψυχικά και περισσότερο πολιτικά, θα δει ότι, τελικά, όλα αυτά είναι υπέρ του. Ψυχρά: δεν ήταν ήττα τόσο του Μακρόν, όσο του «εγώ» του. Παράλληλα, θα είναι αρκετά δύσκολο για τις δύο μεγάλες αντιπολιτεύσεις, την ακροδεξιά και την ακροαριστερά, να βρεθούν παρέα στον δρόμο. Υπάρχει εκεί πεδίο ελπίδας για τη γαλλική κυβέρνηση. Αν όμως πρώτα πείσει ότι καταλαβαίνει ότι τα σύνορα της Γαλλίας δεν αρχίζουν στο Ελιζέ και τελειώνουν στο Ματινιόν.

Ο Μακρόν έχει ένα ακόμα χαρτί που το έχει ρίξει ήδη δύο φορές στο τραπέζι μα επίσης δεν έχει τολμήσει να το πάει μέχρι τέλους: την αλλαγή του Συμφώνου Σταθερότητας και του Μάαστριχτ, όπως ο ίδιος ζήτησε πρόσφατα σε κοινή διακήρυξη με τον Ντράγκι. Πρέπει να πείσει ότι πολεμάει για τους Γάλλους και όχι μόνον… τους Γάλλους, μα και τον αποκαλούμενο «ζουρλομανδύα» της Ευρώπης: τους τερατώδεις κανόνες του ευρώ. Ο ίδιος το έχει εξαγγείλει. Από εκεί θα πάρει νέα ισχύ και ρόλο που τόσο έχει ανάγκη. Πρέπει όμως να αμφισβητήσει το Βερολίνο. Και είναι πια καιρός να το κάνει.