Η βιωσιμότητα των ΗΠΑ βρίσκεται σε κίνδυνο

Το 2004 όλοι άρχισαν να μιλούν για παγκόσμιες ανισορροπίες. Με το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Αμερικής στο 5,3% του ΑΕΠ, υπήρχε ο φόβος ότι η αναλογία καθαρού εξωτερικού χρέους της Αμερικής προς το ΑΕΠ θα ανέβαινε σε σημείο που οι ξένοι επενδυτές θα απαιτούσαν υψηλότερο ασφάλιστρο κινδύνου για περιουσιακά στοιχεία σε δολάρια. Το φάσμα ενός κραχ του δολαρίου και μιας διεθνούς κρίσης πληρωμών φαινόταν να καταδιώκει την παγκόσμια οικονομία.

Τίποτα από αυτά δεν έχει συμβεί. Αντίθετα, το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Αμερικής συρρικνώθηκε, κατά μέσο όρο, 2,7% από το 2009 έως το 2021. Πιο εντυπωσιακό, τα επενδυτικά έσοδα παρέμειναν θετικά, παρά το τεράστιο καθαρό χρέος της, πράγμα που σημαίνει ότι η εξυπηρέτηση του χρέους δεν ήταν ποτέ πρόβλημα για την κυβέρνηση των ΗΠΑ. Και όμως, η εξωτερική βιωσιμότητα της Αμερικής δεν είναι σχεδόν προκαθορισμένη.

Το έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών της Αμερικής έχει αυξηθεί σημαντικά από το 2020, φτάνοντας το 3,6% του ΑΕΠ πέρυσι – το υψηλότερο επίπεδό του από το 2008. Ταυτόχρονα, το καθαρό εξωτερικό χρέος της έφτασε τα 18 τρισεκατομμύρια δολάρια ή το 78% του ΑΕΠ. Και ο ταχέως αυξανόμενος πληθωρισμός ώθησε την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ να αρχίσει να αυξάνει τα επιτόκια και να μειώνει τις διακρατήσεις σε τίτλους του Δημοσίου – κινήσεις που είναι πιθανό να εμποδίσουν την ανάπτυξη και να αυξήσουν το κόστος δανεισμού της κυβέρνησης.

Εάν οι ΗΠΑ αποτύχουν να σταθεροποιήσουν τη θέση τους στο εξωτερικό χρέος σε λογικό επίπεδο, το ζήτημα της εξωτερικής βιωσιμότητας θα επανέλθει.

Η γεωπολιτική μπορεί να επιδεινώσει τις προκλήσεις που έρχονται. Οι ΗΠΑ έχουν αποφύγει μια κρίση ισοζυγίου πληρωμών και δολαρίου στο παρελθόν, κυρίως επειδή οι ασιατικές κεντρικές τράπεζες και οι χώρες εξαγωγής πετρελαίου αγόραζαν ακούραστα αμερικανικά κρατικά ομόλογα και γραμμάτια του Δημοσίου. Ωστόσο, εν μέσω αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, αυτοί οι αγοραστές μπορεί να αποφασίσουν – ή να αναγκαστούν – να επανεξετάσουν τις αγορές τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Fed επιδιώκει μάλλον επιθετικές αυξήσεις των επιτοκίων και ποσοτική σύσφιγξη. Αλλά η αυξημένη ζήτηση για ξένα κεφάλαια για τη χρηματοδότηση του εμπορικού ελλείμματος μαζί με τη μεγαλύτερη απροθυμία των ξένων επενδυτών να αγοράσουν αμερικανικά κρατικά ομόλογα και ομόλογα μπορεί να θέσουν την Αμερική σε δίλημμα. Μπορεί είτε να συγκρατήσει τον πληθωρισμό είτε να διατηρήσει την εξωτερική βιωσιμότητα – αλλά όχι και τα δύο, εκτός εάν η αύξηση του ΑΕΠ των ΗΠΑ επιβραδυνθεί σημαντικά.

Ο Γιου Γιονγκντίνγκ είναι πρώην πρόεδρος του China Society of World Economics and διευθυντής του Institute of World Economics and Polit ics στην Κινεζική Ακαδημία Κοινωνικών Επιστημών. Εχει διατελέσει μέλος της επιτροπής χάραξης πολιτικής της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας (2004-2006)