Οι ΗΠΑ επιστρέφουν στον 19ο αιώνα

Οι ΗΠΑ αλλάζουν. Και αλλάζουν με τη βούλα αποφάσεων του Ανωτάτου Δικαστηρίου ανατρέποντας πολλά από εκείνα που θεωρούνταν δεδομένα τις τελευταίες δεκαετίες. Δύο αποφάσεις που ανακοινώθηκαν φέρνουν τα πάνω κάτω, ενώ υπάρχουν και άλλες που έπονται, προς την ίδια κατεύθυνση. Με τις δύο αποφάσεις αυτές ο καθένας έχει την ελευθερία να κυκλοφορεί στη Νέα Υόρκη κρατώντας και επιδεικνύοντας όπλο, όμως οι γυναίκες δεν έχουν την ελευθερία να αποφασίζουν τι συμβαίνει μέσα στη μήτρα τους.

Το μέγα ερώτημα όμως είναι: Τι συμβαίνει στην Αμερική; Το κράτος φαίνεται να επεμβαίνει όλο και περισσότερο στις προσωπικές αποφάσεις των πολιτών. Και οι Πολιτείες φαίνεται να αναλαμβάνουν όλο και πιο πολλές ευθύνες για τις προσωπικές ζωές, κάνοντας στην άκρη το ομοσπονδιακό κράτος. Μια χώρα πολωμένη και σε διχασμό τα τελευταία χρόνια, ακολουθεί έναν δρόμο που προκαλεί ακόμα μεγαλύτερη πόλωση και διχασμό. Στο βάθος διακρίνονται οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, που θα αναδιαμορφώσουν τις πλειοψηφίες σε Βουλή και Γερουσία και θα κρίνουν την ευκολία ή όχι διακυβέρνησης της χώρας από τον Τζο Μπάιντεν. «Η απόφαση για τις αμβλώσεις θα μπορούσε να είναι μόνο η αρχή μιας απότομης στροφής προς τα δεξιά σε θέματα που αγγίζουν άμεσα και άλλες προσωπικές επιλογές» γράφει ο Τσάρλι Σάβατζ στους «New York Times», διερωτώμενος εάν πλέον υπάρχει το νομικό έδαφος για την κατάργηση ή αμφισβήτηση και άλλων δικαιωμάτων που σχετίζονται για παράδειγμα με την αντισύλληψη, τους γάμους των ομοφυλοφίλων, αλλά ακόμη και με τις σεξουαλικές σχέσεις μεταξύ ομόφυλων. «Εάν το Ανώτατο Δικαστήριο μπορεί να ανατρέψει την απόφαση Roe v. Wade, που κατοχύρωνε συνταγματικά σε ομοσπονδιακό επίπεδο το δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση, τότε μπορεί να ανατρέψει τα πάντα» τονίζει στο Atlantic η νομικός Μέρι Ζίγκλερ του Πανεπιστημίου UC Davis.

Από τους συνολικά εννέα δικαστές του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, οι έξι έχουν διοριστεί από Ρεπουμπλικανούς προέδρους και οι υπόλοιποι τρεις από Δημοκρατικούς. Οι τρεις της μειοψηφίας προειδοποιούν ότι η συντηρητική πλειοψηφία δεν έχει ολοκληρώσει το έργο της, δηλαδή θα πρέπει να περιμένουμε και άλλες κινήσεις από την πλευρά των συντηρητικών το επόμενο διάστημα που ενδεχομένως να αγγίζουν «καθιερωμένες ελευθερίες που αφορούν τη σωματική ακεραιότητα, τις οικογενειακές σχέσεις και την τεκνοποίηση». Και εξηγούν ότι αυτό που μέχρι τώρα θεωρούνταν ανάχωμα, δηλαδή η 14η τροπολογία, η οποία θεωρητικώς θωρακίζει τις προσωπικές ελευθερίες από τον κρατικό παρεμβατισμό, δεν στάθηκε αρκετή ώστε να προστατεύσει το δικαίωμα των γυναικών στην άμβλωση.

Από την άλλη, σημειώνει η Λίζα Μπάτκιν στο «New York Review of Books», το Ανώτατο Δικαστήριο κατοχυρώνοντας το συνταγματικό «δικαίωμα να φέρεις όπλο για αυτοάμυνα έξω από το σπίτι» εγγυάται ότι θα κυκλοφορούν πολύ περισσότερα όπλα στους δρόμους, που ήδη έχουν γεμίσει από αυτά. «Δημιουργείται μια κοινωνία με πολύ φόβο. Μια σκοτεινή και κυνική άποψη για την κοινωνία διατρέχει τις απόψεις των συντηρητικών δικαστών: ο κίνδυνος κρύβεται σε κάθε γωνιά και το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι να οπλιστούμε. Πρόκειται για την κοσμοθεωρία της Αγριας Δύσης».

Οι αποφάσεις του Ανωτάτου Δικαστηρίου δημιουργούν δύο Αμερικές, γράφει η «Wall Street Journal», κατ’ αρχάς όσον αφορά τη διαδικασία των αμβλώσεων: τις κόκκινες (Ρεπουμπλικανικές) Πολιτείες όπου η άμβλωση είναι για τις περισσότερες περιστάσεις παράνομη και τις μπλε (Δημοκρατικές) Πολιτείες όπου είναι προσβάσιμη με κάποιους περιορισμούς. Ομως αυτός ο διχασμός θα φτάσει πολύ πέρα από τις αμβλώσεις, θα αφορά σε λίγο καιρό την υγειονομική περίθαλψη, το νομικό σύστημα και την πολιτική σε όλα τα επίπεδα.

«Αυτό που φοβάμαι περισσότερο», λέει η δημοσιογράφος των «Los Angeles Times» Εριν Κάπλαν, «είναι πως οι πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις θα επιβεβαιώσουν για τους νεότερους Αμερικανούς, εκείνους που δεν θυμούνται τη δεκαετία του ’60 ή του ’70, ότι αυτή η καταπίεση είναι το βασικό χαρακτηριστικό της αμερικανικής πολιτικής – και ότι κινήσεις για συλλογικό καλό τίθενται στο περιθώριο. Ουσιαστικά δεν θα βλέπουν τη χώρα ως δημοκρατία, στην οποία μπορεί να αγωνιστούμε για αλλαγές. Για μένα, αυτό είναι το πιο ανατριχιαστικό».

H αντιπαράθεση, ενόψει μάλιστα των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου για το Κογκρέσο, κορυφώνεται και κάποιοι, όπως ο Ρόμπερτ Ράιχ, πρώην υπουργός Εργασίας, θεωρούν ότι ίσως αυτή είναι η καλύτερη ευκαιρία των Δημοκρατικών να διεκδικήσουν με αξιώσεις έδρες τον Νοέμβριο. Ομως οι αναλυτές φοβούνται ότι το ζήτημα πάει πολύ πιο βαθιά – στην υπονόμευση του ίδιου του ομοσπονδιακού κράτους. «Ο φεντεραλισμός σήμαινε διαφορετικά πράγματα σε διαφορετικές εποχές» τονίζει η «Washington Post». «Αλλά αυτές τις μέρες το σύστημά μας έχει αρχίσει και μοιράζει υπερβολικά πολλές και σημαντικές αποφάσεις στις πολιτειακές Αρχές. Οι συντηρητικοί κόπτονται για τα δικαιώματα των Πολιτειών και αυτό μας γυρνά πολλά χρόνια πίσω, τότε που η Αμερική ήταν διχασμένη σε Βόρειους και Νότιους, τότε που η απόσχιση ήταν στην ημερήσια διάταξη, κάτι που φαίνεται να επιστρέφει, όπως δείχνει η πρόσφατη απόφαση του Ρεπουμπλικανικού Συνεδρίου στο Τέξας, που τονίζει πως “η απόσχιση παραμένει αναφαίρετο δικαίωμά μας”. Ας είμαστε σίγουροι ότι την επόμενη φορά που οι Ρεπουμπλικανοί θα ελέγξουν Λευκό Οίκο και Κογκρέσο θα φέρουν τις συντηρητικές πολιτειακές αποφάσεις για αμβλώσεις, όπλα και άλλα θέματα σε ομοσπονδιακό επίπεδο. Ολη η χώρα θα βρεθεί υπό υπερσυντηρητική ηγεσία».