Δράσεις για την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Η Ελλάδα υλοποιεί μια συντονισμένη και αποτελεσματική προσπάθεια στο πεδίο της προώθησης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και των ευρωπαϊκών εργαλείων που μπορούν να αξιοποιηθούν για αυτόν τον σκοπό. Η προσπάθεια αυτή αποτυπώνεται τόσο στις σχετικές ευρωπαϊκές αξιολογήσεις όσο και στις ετήσιες εκθέσεις ευρωπαϊκών οργανισμών.

Σε συνέχεια της σημαντικής προόδου που σημείωσε η Ελλάδα στον φετινό πίνακα αποτελεσμάτων της ΕΕ στον τομέα της δικαιοσύνης (EU Justice Scoreboard) στους σχετικούς με τη φιλικότητα του συστήματος δικαιοσύνης προς τα παιδιά δείκτες, στην ετήσια έκθεση του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης (FRA) για το 2022, γίνεται ρητή αναφορά δράσεων της Ελλάδας και ειδικότερα του υπουργείου Δικαιοσύνης για την ουσιαστική προώθηση του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες που έχουν ενισχύσει έμπρακτα την εφαρμογή και την παρακολούθηση της εφαρμογής του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ. Αυτό αποδεικνύεται και από τη συνεπή και συστηματική ενημέρωση του portal e-justice στο οποίο καταγράφονται οι καλές πρακτικές που εφαρμόζουν τα κράτη-μέλη.

Συγκεκριμένα, στην έκθεση του FRA γίνεται αναφορά στη δημιουργία focal point για την παρακολούθηση του Χάρτη εντός του υπουργείου Δικαιοσύνης, για την ενίσχυση, μάλιστα, του οποίου έχει συγκροτηθεί Ομάδα Εργασίας με συμμετοχή εκπροσώπων του υπουργείου Εξωτερικών και της Γενικής Γραμματείας Νομικών και Κοινοβουλευτικών Θεμάτων.

Επιπλέον, στην έκθεση επισημαίνεται ότι η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου σε συνεργασία με τον FRA έχει υποβάλει εκπαιδευτικό υλικό και εκθέσεις του FRA σε όλους τους εισαγγελείς, ενώ αναδεικνύεται ότι η Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών σχεδιάζει να συμπεριλάβει ειδικά μαθήματα σχετικά με τον Χάρτη στον κορμό του προγράμματος σπουδών της από το 2022. Στην κατεύθυνση αυτή, στις 5 και 6 Μαΐου 2022 έλαβε χώρα στην ΕΣΔΙ επιμορφωτικό σεμινάριο με θέμα «Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων – Δικαιώματα του παιδιού – Φιλική προς τα παιδιά δικαιοσύνη».

Παράλληλα, το υπουργείο Δικαιοσύνης προχώρησε τον Δεκέμβριο του 2021 στη σύναψη Μνημονίου Συνεργασίας με το Εθνικό Κέντρο Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης (ΕΚΔΔΑ) για την επιμόρφωση του ανθρώπινου δυναμικού του δημοσίου τομέα στο αντικείμενο του Χάρτη.

Επίσης, σε συνεργασία με το υπουργείο Παιδείας προστέθηκε στα Εργαστήρια Δεξιοτήτων ύλη σχετική με τα ανθρώπινα δικαιώματα, η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ.

Τέλος, στο πλαίσιο της εκπροσώπησης της κυβέρνησης μέσω του Συμβουλίου της ΕΕ στη «Διάσκεψη για το Μέλλον της Ευρώπης» ανέδειξα την ανάγκη αξιοποίησης των ευρωπαϊκών εργαλείων και συγκεκριμένα του Χάρτη για την ενίσχυση της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ζήτημα που συμπεριλήφθηκε στην τελική αναφορά της Διάσκεψης. Μάλιστα, στο ίδιο πλαίσιο, το υπουργείο Δικαιοσύνης διοργάνωσε στις 20 Οκτωβρίου 2021 ημερίδα, με θέμα: «Η εφαρμογή του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ενωσης από τα Κράτη-Μέλη», την οποία παρακολούθησαν κατά κύριο λόγο νέοι νομικοί.

Η Ελλάδα είναι συνεπής στην υιοθέτηση σύγχρονων καλών πρακτικών, γεγονός που αποτυπώνεται, πλέον, επίσημα στο πλαίσιο αξιολογήσεων και εκθέσεων ευρωπαϊκών οργανισμών. Η ανάδειξη και η αξιοποίηση των ευρωπαϊκών νομικών εργαλείων και, κυρίως, του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ αναμφίβολα μπορεί να συμβάλει καθοριστικά στην περαιτέρω θωράκιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς και στην αναβάθμιση του διεθνούς και ευρωπαϊκού ρόλου της χώρας.

Ο Γιώργος Κώτσηρας είναι υφυπουργός Δικαιοσύνης