Σενάρια και πρόωρες εκλογές

Η συζήτηση είναι λίγο-πολύ αναπόφευκτη. Στην Ελλάδα σχεδόν πάντα είναι ευκαιρία να προκηρυχθούν πρόωρες εκλογές. Οι κυβερνήσεις μπορούν να επικαλεστούν κάποιον προσχηματικό λόγο ώστε να είναι συνταγματικώς εντάξει, τον οποίο σπανίως επικρίνουν οι αντιπολιτεύσεις που συνήθως περιμένουν τις κάλπες για να λύσουν, όπως νομίζουν, τις διαφορές τους. Και πάντα οι πολιτικοί αναλυτές μπορούν να φτιάχνουν σενάρια βάσει των οποίων θα εξηγούν λογικά γιατί οι πρόωρες εκλογές είναι αναπόφευκτες. Η σεναριολογία, άλλωστε, είναι η εναλλακτική έκφραση μιας τεμπελιάς: αντί για γεγονότα και πληροφορίες, αντί δηλαδή για τρέξιμο και πηγές, η φαντασία χτίζει μυθοπλασίες στηριγμένες προφανώς σε κάποια δεδομένα.

Τα σενάρια για εκλογές είναι εύκολα, γι’ αυτό αρχίζουν πολύ νωρίς – εν προκειμένω είχαν αρχίσει πριν η κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη κλείσει τα δύο χρόνια. Ο Πρωθυπουργός, στωικά, διέψευδε όλες τις σχετικές εκτιμήσεις, αλλά δεν χάλασε κι ο κόσμος. Οσοι καταφεύγουν σ’ αυτές, ακόμα κι όταν διαψευστούν, περιμένουν λίγο καιρό για να τις επαναφέρουν. Αρέσουν και στην αξιωματική αντιπολίτευση, που της αρέσει να ταυτίζει τη δημοκρατία με εκλογικές διαδικασίες.

Οσοι προβλέπουν πρόωρες εκλογές τις αποδίδουν στις κρίσεις ως αιτία κλυδωνισμού της κυβέρνησης – λες και οι κυβερνήσεις δεν εκλέγονται και για να διαχειριστούν τις κρίσεις. Και είναι προφανώς στα υπέρ αυτής της κυβέρνησης ότι οι κρίσεις που αντιμετώπισε (πανδημία και ενεργειακή κρίση λόγω πολέμου) είναι παγκόσμιες και δεν οφείλονται στους δικούς της χειρισμούς – κάτι που δεν είχε συμβεί με τις κρίσεις που κλυδώνισαν τη χώρα την περίοδο της διακυβέρνησης Αλέξη Τσίπρα. Μια άλλη συζήτηση κάνει πάντα αναφορά στο εκλογικό σύστημα. Εστιάζοντας στον πιθανό δεύτερο γύρο, πολλοί κάνουν λόγο για εκ νέου αλλαγή εκλογικού νόμου, προκειμένου το μπόνους στο πρώτο κόμμα να είναι μεγαλύτερο, άρα να εξασφαλίζεται ευκολότερα η αυτοδυναμία.

Επειδή πολύ συχνά αυτά υποστηρίζονται από αναλυτές που πρόσκεινται στην αξιωματική αντιπολίτευση, παρεμβάλλεται πάντα και μια εκτίμηση περί σοβαρών απωλειών για την κυβέρνηση – υποβαθμίζονται βέβαια οι δημοσκοπήσεις που δίνουν κεφάλι 10% στο πρώτο κόμμα και εμφανίζουν καθηλωμένο τον ΣΥΡΙΖΑ. Από τέτοιους οιωνοσκόπους, σπανίως διάβασα κάποια κριτική για την απλή αναλογική, με την οποία θα γίνουν οι επόμενες εκλογές. Ολοι παραδέχονται ότι θα είναι δύσκολο στις εκλογές αυτές να προκύψει όχι απλώς αυτοδύναμη κυβέρνηση αλλά, γενικώς, κυβέρνηση. Πράγμα που σημαίνει ότι, καλά καθούμενα, η χώρα θα μπει σε εκλογική κρίση που θα διαρκέσει δύο με τρεις μήνες. Με απλά λόγια, ο ΣΥΡΙΖΑ, ως συνήθως, εργάστηκε ακόμα μια φορά για την πολιτική αστάθεια, ευελπιστώντας αφενός στην κινητικότητα ενός χώρου δεξιότερα της Δεξιάς που θα μπορούσε να πάρει ψήφους από τη ΝΔ και στην απορρύθμιση του πεδίου από το οποίο προσδοκά να επωφεληθεί.

Σε αυτή τη συζήτηση, ο μόνος που δεν συμμετέχει είναι ο κατεξοχήν αρμόδιος να αποφασίσει, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Οπως και σε άλλες περιόδους έντονης σεναριολογίας, απαντά ότι σκοπός του είναι η ολοκλήρωση της τετραετίας και ότι «δεν είναι Τσίπρας». Προσωπικώς, τις θεωρώ επαρκείς απαντήσεις στα σενάρια.

Σημαίνει αυτό ότι δεν θα γίνουν πρόωρες εκλογές; Κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τις εξελίξεις. Αλλά η σημερινή συγκυρία δεν τις προϋποθέτει: τα σενάρια είναι αδύναμα, αυθαίρετα και μάλλον εκφράζουν ευσεβείς πόθους παρά δεδομένα. Κάπως έτσι όμως, με εκλογολογία, περνάει ο καιρός και αρχίζουν οι διακοπές.