Ο λογαριασμός

Η Νορβηγία είναι θεωρητικά μια χώρα μακρινή, ψυχρή, ουδέτερη και κάπως αδιάφορη. Εχει όμως δύο ιδιαιτερότητες. Πρώτον, παράγει μεγάλο αριθμό διαπραγματευτών. Δεύτερον, κάποιοι από αυτούς τους διαπραγματευτές για έναν περίεργο λόγο μας εκνευρίζουν.

Συμφωνίες του Οσλο μεταξύ Ισραήλ και Παλαιστινίων (1993), Μαλί (1995), Γουατεμάλα (1996), Κολομβία (2012): μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, νορβηγοί διαπραγματευτές άρχισαν να καλούνται για την επίλυση διαφόρων συγκρούσεων. Αλλού τα πήγαν καλά, αλλού όχι τόσο. Ολοι εκτιμούν πάντως ότι η χώρα αυτή είναι διατεθειμένη να δαπανήσει χρόνο, χρήμα και ανθρώπινο δυναμικό.

Εντάξει, όχι ακριβώς όλοι. Ο Εσπεν Μπαρθ Εϊντε ήταν ένας άοκνος διαπραγματευτής για το Κυπριακό, προκάλεσε όμως τη μήνι τόσο της Αθήνας όσο και της Λευκωσίας. Ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς τον κατηγόρησε ότι είχε «εν κρυπτώ» συναντήσεις με επιχειρηματίες, όπου μάλιστα παρίσταντο και ορισμένοι από τους δημοσιογράφους που τον «ύβριζαν προσωπικά» και προσπαθούσαν «να αμαυρώσουν την κοινή προσπάθεια της ελληνικής και της κυπριακής κυβέρνησης». Η κυπριακή ηγεσία, πάλι, τον κατηγόρησε ότι ήταν όργανο των Αγγλων και μεροληπτικός με τους Τούρκους.

Σφοδρές κατηγορίες δέχεται τελευταία από την Αθήνα και ο νορβηγός γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, ο Γενς Στόλντεμπεργκ, για τη στάση του απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα. Ο πιο επιεικής είναι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, που μιλάει για τις «γνωστές θέσεις του ΝΑΤΟ». Και ο πιο βίαιος είναι ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης, που χαρακτήρισε πρόσφατα τον Στόλτενμπεργκ «πρέσβη του Ερντογάν», προσθέτοντας ότι πρέπει να γίνει «απολύτως κατανοητό από όλους» ότι είναι η τελευταία φορά που θα γίνει ανεκτή η επιλογή του να δικαιολογεί το αυταρχικό καθεστώς της Τουρκίας και την εκβιαστική της συμπεριφορά απέναντι στη Σουηδία και τη Φινλανδία.

Η προειδοποίηση είναι μυστηριώδης τόσο ως προς το περιεχόμενο όσο και ως προς τους αποδέκτες της, φαίνεται όμως ότι δεν πτόησε τον ίδιο τον γραμματέα, που έπαιξε καταλυτικό ρόλο στην άρση του τουρκικού βέτο για την ένταξη των δύο σκανδιναβικών χωρών στο ΝΑΤΟ. Είναι αλήθεια ότι αυτό που έγειρε την πλάστιγγα ήταν η τηλεφωνική συνομιλία του Μπάιντεν με τον Ερντογάν, που οδήγησε και στη χθεσινή τους συνάντηση στη Μαδρίτη. Είναι επίσης αλήθεια ότι το μνημόνιο που υπέγραψαν η Αγκυρα, η Στοκχόλμη και το Ελσίνκι περιέχει σημεία που προκαλούν ανησυχία στους υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του διεθνούς δικαίου. Αυτό που ενδιέφερε όμως τον Στόλτενμπεργκ ήταν να αρθούν τα εμπόδια για τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ μπροστά στη ρωσική επιθετικότητα. Και το πέτυχε.

Κάποιοι (και όχι μόνο εκτός των ελληνικών συνόρων) ισχυρίζονται επίσης ότι ο γραμματέας εργάζεται ακατάπαυστα (και αποτελεσματικά) και για την αποκλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στην Ελλάδα και την Τουρκία (κι ας κατηγορείται για «ίσες αποστάσεις»). Αλλά αυτό θα κριθεί το επόμενο διάστημα, είναι νωρίς ακόμη για να βγει ο λογαριασμός.