Στενές επαφές εξοπλιστικού τύπου

Ευρωπαϊκή απάντηση στην ενίσχυση της Πολεμικής Αεροπορίας της αναζητεί η Αγκυρα αφού δεν πήρε τα μαχητικά F-35 από τις ΗΠΑ, μιας και αποβλήθηκε κακήν κακώς από το πρόγραμμα, ενώ… τοίχο βρίσκει έως τώρα στις συζητήσεις με τους Αμερικανούς και για την αναβάθμιση και την αγορά νέων F-16.

Η τουρκική ηγεσία, όπως όλα δείχνουν, διαπιστώνει ότι η Ελλάδα θωρακίζεται συνεχώς με σύγχρονα οπλικά συστήματα σε ξηρά, θάλασσα και αέρα (φρεγάτες Belh@rra, μαχητικά Rafale, αναβάθμιση F-16, πιθανή απόκτηση μελλοντικά F-35) και στον αντίποδα εκείνη αδυνατεί προς το παρόν να κλείσει μεγάλες συμφωνίες κυρίως με την Αμερική. Υπό αυτά τα δεδομένα, η Αγκυρα προσανατολίζεται στην ευρωπαϊκή αγορά με την οποία ουδέποτε έκλεισε τους διαύλους επικοινωνίας. Ενδεικτική είναι η προσπάθειά της, όπως ανέφεραν δημοσιεύματα στον τουρκικό Τύπο, να αποκτήσει σύντομα ένα μαχητικό 4,5 γενιάς όπως το Eurofighter Typhoon για να μη μείνει πίσω. Γι’ αυτό το προηγούμενο διάστημα, σύμφωνα πάντα με τα ίδια δημοσιεύματα, ο αρχηγός της Πολεμικής Αεροπορίας της Τουρκίας είχε επαφές σχετικά με το μαχητικό Eurofighter στη Μ. Βρετανία. Στον σχεδιασμό της Τουρκίας είναι να παράγει το δικό της μαχητικό 5ης γενιάς, το TFX. Aλλά αυτό δεν είναι εύκολη υπόθεση. Και παρά την ανάπτυξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας δεν μπορεί να υλοποιηθεί από τη μία στιγμή στην άλλη. Υπάρχει δηλαδή ο κίνδυνος η τουρκική αεροπορία να μείνει στα αεροσκάφη 4ης γενιάς, τα F-16 που διαθέτει. Κάπως έτσι δικαιολογείται η αναζήτηση λύσεων στην ευρωπαϊκή αγορά.

Θα πρέπει εξάλλου να σημειωθεί ότι η Τουρκία γνωρίζει καλά το παιχνίδι των εξοπλισμών και των ισορροπιών εντός της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Δεν είναι τυχαίο ότι τα τελευταία χρόνια αρκετές και σημαντικές χώρες της Ευρώπης, πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, προμηθεύουν με οπλικά συστήματα την Τουρκία ή συμμετέχουν σε προγράμματα συμπαραγωγής όπλων.

Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ. Μία από τις σημαντικότερες συμφωνίες στον τομέα των εξοπλισμών που έχει πετύχει η Τουρκία είναι η παραγγελία, από τη Γερμανία το 2009, έξι υποβρυχίων 214. Είναι τα «αόρατα υποβρύχια» και τέσσερα διαθέτει και η Ελλάδα. Τα τουρκικά υποβρύχια κατασκευάζονται στην Τουρκία. Και βέβαια όταν καθελκυστούν όλα η Τουρκία θα έχει υπεροπλία.

Η ΙΣΠΑΝΙΑ. Στενούς δεσμούς στον τομέα των εξοπλιστικών διατηρεί η Αγκυρα και με τη Μαδρίτη. Η Τουρκία ναυπηγεί το μίνι αεροπλανοφόρο-ελικοπτεροφόρο «Anadolu» στα πρότυπα του ισπανικού «Xουάν Κάρλος». Πέρυσι όμως ο Ερντογάν έπειτα από τη συνάντησή του με τον Πέδρο Σάντσεθ είχε ανακοινώσει ότι η Τουρκία αναμένεται να αποκτήσει άλλο ένα αεροπλανοφόρο και ένα ισπανικό υποβρύχιο με συμπαραγωγή. Στο παρελθόν, εξάλλου, η Ισπανία έχει πουλήσει και μεταγωγικά αεροσκάφη στην Τουρκία.

Η ΙΤΑΛΙΑ. Μπίζνες στα οπλικά συστήματα κάνει η Τουρκία και με ακόμη έναν ισχυρό «παίκτη» της Ευρωπαϊκής Ενωσης, την Ιταλία. Η ιταλική βιομηχανία Agusta έχει συνεργαστεί με την τουρκική κρατική ΤΑΙ (Τurkish Aerospace Industries) για την παραγωγή στην Τουρκία του επιθετικού ελικοπτέρου T129 ATAK. Επιπλέον, τουρκικές κορβέτες είναι εξοπλισμένες με ιταλικά όπλα, τα πυροβόλα Oto Melara. Ακόμη, στην Τουρκία λειτουργεί εργοστάσιο ολλανδικής βιομηχανίας που κατασκευάζει αεροπορικά υλικά.

Ολες αυτές οι συμφωνίες και οι συνεργασίες που έχει συνάψει η Τουρκία με σειρά ευρωπαϊκών χωρών έχουν ως αποτέλεσμα όχι μόνο την ενίσχυση των Ενόπλων Δυνάμεών της, αλλά της προσφέρουν και μία ιδιότυπη «ασυλία» σε περιόδους κρίσεων. Είναι εύκολο να αντιληφθεί κανείς γιατί, όταν η Τουρκία προκαλεί και η ΕΕ καλείται να την καταδικάσει, πολλές χώρες επιλέγουν μία ουδέτερη ή επιεική στάση απέναντί της.

Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι η Τουρκία – ενδεχομένως επειδή επιλέγει συνειδητά να διατηρεί την τακτική του επιτήδειου ουδέτερου – συνεργάζεται στον τομέα των εξοπλισμών και με χώρες εκτός ΝΑΤΟ. Η απόφασή της να αγοράσει από τη Ρωσία τους πυραύλους S-400 της έχει στοιχίσει, αλλά η Τουρκία δεν τους έχει απομακρύνει από την επικράτειά της.

ΣΕ ΡΟΛΟ ΠΩΛΗΤΗ. Η Τουρκία παράλληλα επιδιώκει τις… μπίζνες στα εξοπλιστικά με ευρωπαϊκές χώρες – που μπορεί να της αποφέρουν και άλλα οφέλη στο διπλωματικό πεδίο – και με τον αντίστροφο ρόλο, με εκείνον δηλαδή του πωλητή. Τα τελευταία χρόνια η Αγκυρα αξιοποιεί την ανάπτυξη της τουρκικής αμυντικής βιομηχανίας και ειδικά την παραγωγή drones και UAVs και συζητάει με αρκετές  χώρες για εξαγωγές. Μη επανδρωμένα Bayraktar είχε πουλήσει και στην Ουκρανία και χρησιμοποιούνται στον πόλεμο με τους Ρώσους.