Τα γαστροπροστατευτικά φάρμακα δεν σχετίζονται με την εμφάνιση άνοιας

Η άνοια θεωρείται η επιδημία του 21ου αιώνα αφού στην παγκόσμια κλίμακα αφορά 55 εκατ. ανθρώπους, αριθμός που, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, αναμένεται να υπερτριπλασιαστεί έως το 2050. Η επιτακτική ανάγκη για πιθανά αίτια και θεραπείες έχει πυροδοτήσει πλήθος μελετών στρέφοντας πριν από λίγα χρόνια το ενδιαφέρον και στον «επιβαρυντικό» ρόλο των αναστολέων της αντλίας πρωτονίων, ενός δημοφιλούς τύπου φαρμάκων που αποτελεί σημαντικό σταθμό στη θεραπεία του έλκους και της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Προηγούμενες μελέτες συσχέτισαν την υπερβολική δοσολογία και τακτική λήψη τους με νεφρικά προβλήματα, κατάγματα οστών, λόγω οστεοπόρωσης, καθώς και άνοια. Πιο συγκεκριμένα, μελέτη 74.000 ασθενών άνω των 75 για την περίοδο 2004-2011 έδειξε ότι όσοι λάμβαναν συστηματικά αναστολείς της αντλίας πρωτονίων, είχαν 44% περισσότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν άνοια σε σύγκριση με όσους τα έπαιρναν μόνο περιστασιακά. Ωστόσο, μια νέα έρευνα έρχεται να βάλει τέλος στις ανησυχίες που είχαν προκύψει σχετικά με τα συγκεκριμένα φάρμακα με τους συντάκτες της να αναφέρουν χαρακτηριστικά ότι «δεν υπάρχουν πειστικά στοιχεία για να υποστηρίξουν τη θεωρία ότι η χρήση αναστολέων αντλίας πρωτονίων αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας». Μάλιστα ένα επιτελείο ειδικών νευρολόγων, νευροψυχολόγων, καρδιολόγων και γηριάτρων οι οποίοι αξιολόγησαν τη νοητική λειτουργία των 19.000 συμμετεχόντων στη έρευνα αυτή άνω των 65 ετών. Λαμβάνοντας παράλληλα υπόψη την παρουσία των κλασικών παραγόντων κινδύνου των ασθενών όπως την κατανάλωση αλκοόλ, το κάπνισμα και την υπέρταση, τον διαβήτη ή τη νεφρική νόσο, κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι τα συγκεκριμένα φάρμακα δεν ευθύνονται για την εκδήλωση άνοιας στους ηλικιωμένους. Στην ίδια κατεύθυνση η μελέτη Women’s Health Initiative  έδειξε ότι οι γυναίκες που παίρνουν τα εν λόγω φάρμακα είναι πιθανότερο να υποφέρουν από παχυσαρκία, αρθρίτιδα και να έχουν γενικότερα κακή υγεία, παράγοντες που αυξάνουν έμμεσα τον κίνδυνο άνοιας και όχι τα φάρμακα αυτά καθεαυτά.

Συνεπώς με βάση τα δεδομένα που έχουμε στη διάθεσή μας μέχρι σήμερα συνίσταται μια πιο λελογισμένη χρήση των γαστροπροστατευτικών φαρμάκων και πάντα κατόπιν ιατρικής παρακολούθησης και συνταγογράφησης. Ο κατάλληλος υγιεινός  τρόπος ζωής με τη διακοπή του καπνίσματος, την αποφυγή του αλκοόλ, το κανονικό σωματικό βάρος μπορεί να συμβάλει στη μείωση της ανάγκης να ληφθεί γαστροπροστασία αλλά και στην περίπτωση που θα χρειασθεί να χορηγηθεί οι όποιες συνέπειες από τη χορήγηση των αναστολέων της αντλίας πρωτονίων θα είναι πολύ λιγότερες.

Ο Κώστας Τσιούφης είναι καθηγητής Καρδιολογίας ΕΚΠΑ – Α’ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική στο Ιπποκράτειο Αθηνών