Ο ύφαλος της «κανονικότητας»

Το μεγαλύτερο στρατηγικό σφάλμα της συντηρητικής κυβέρνησης της ΝΔ είναι ότι συνεχίζει να ευαγγελίζεται ακόμα και σήμερα την «επιστροφή στην κανονικότητα». Σε μια αμιγώς επικοινωνιακή ανάγνωση, κάτι τέτοιο θα μπορούσε να δικαιολογηθεί, δεδομένης της υπερδεκαετούς μνημονιακής περιπέτειας, της πανδημίας της COVID-19 και της ενεργειακής κρίσης, την οποία η εισβολή στην Ουκρανία έχει ξεκινήσει να τη μετατρέπει σε ένα σπιράλ στασιμοπληθωρισμού για την παγκόσμια οικονομία. Ωστόσο, στο Μέγαρο Μαξίμου δεν πρέπει να ξεχνούν μια βασική αρχή της ναυσιπλοΐας: ότι ο καπετάνιος, μέσα στην τρικυμία, δεν πρέπει να έχει ως αποκλειστικό σκοπό το πώς θα αποφύγει το επόμενο μεγάλο κύμα αλλά και το πώς θα βρει γρήγορα και αποτελεσματικά διέξοδο προς ασφαλή ύδατα.

Η κυβέρνηση, όντως, βρίσκεται ενώπιον μιας καταιγίδας. Αλλά, σε αντίθεση με το 2009 όπου το καράβι όχι μόνο δεν είχε καύσιμα αλλά ο επί πέντε έτη καπετάνιος του κατάφερε να του ανοίξει και μια τεράστια τρύπα στα ύφαλα, σήμερα η δεξαμενή καυσίμων είναι γεμάτη. Οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το νέο ΕΣΠΑ, τα σημαντικά ταμειακά διαθέσιμα που διαμορφώθηκαν βάσει των απαιτήσεων των πιστωτών και ένας προϋπολογισμός υπερεπιδοτούμενος από τον πληθωρισμό, μέσα από τα αυξημένα έσοδα από τους φόρους κατανάλωσης – μόνο στο πρώτο τρίμηνο του έτους τα φορολογικά έσοδα εμφανίζονται αυξημένα περίπου κατά 1 δισ. ευρώ -, αφήνουν λίγα ελαφρυντικά για τις μέχρι σήμερα οικονομικές πολιτικές της ΝΔ.

Αξιοποιεί ο «καπετάνιος» τα καύσιμα προς τη σωστή κατεύθυνση; Η κυβέρνηση επαίρεται ότι ξόδεψε πολλά χρήματα σε επιδοτήσεις και άρα επιτέλεσε το έργο της αποτελεσματικά. Ωστόσο, αποφεύγει να απαντήσει γιατί ενώ εκτέλεσε ένα από τα μεγαλύτερα προγράμματα δημοσιονομικής επέκτασης στον κόσμο, η ελληνική οικονομία έχει τη διετία 2020-2021 από τις χαμηλότερες αναπτυξιακές επιδόσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης, που προέρχεται από την τεχνητή τόνωση της κατανάλωσης, χωρίς βελτίωση του παραγωγικού μοντέλου; Γιατί κατάφερε να «ξεμείνει» από καύσιμα, με αποτέλεσμα σήμερα ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας να παραμένει απροστάτευτο από την ακρίβεια και την ενεργειακή κρίση; Γιατί προτίμησε να προχωρήσει σε επιλεκτικές φοροαπαλλαγές για λίγους και ισχυρούς; Αυτό δύσκολα χαρακτηρίζεται ως αποτελεσματικότητα.

Ιδια εικόνα μπορεί κανείς να αποκομίσει μέσα από τα στοιχεία της αρμόδιας υπηρεσίας του υπουργείου Οικονομικών για τη διαχείριση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Ενός σημαντικού ευρωπαϊκού εργαλείου, που η χώρα οφείλει να αξιοποιήσει σε κρίσιμους τομείς του κοινωνικού κράτους, αλλά και στην πράσινη οικονομία και ενεργειακή δημοκρατία. Ωστόσο, αν εξετάσει κανείς την ένταξη των έργων, θα έχει εκ πρώτης όψεως την αίσθηση ότι επικρατεί η λογική «όποιος πρόλαβε μπήκε». Δεν υπάρχει κάποια σοβαρή τεκμηρίωση το πώς οι εντάξεις αυτές υπηρετούν ένα στρατηγικό σχέδιο, ενώ είναι πρόδηλη η απουσία διαβούλευσης με την κοινωνία. Το πιο «υποψιασμένο» μάτι θα εντοπίσει, μάλιστα, και τα σημεία που εξυπηρετούν προνομιακούς συνομιλητές της κυβέρνησης. Ομως, ένα σχέδιο πλεύσης που αφορά μόνο σε λίγους είναι καταδικασμένο να ρίξει τη χώρα ξανά σε ύφαλο όπως το 2009. Και ο ύφαλος παραμένει το ίδιο επικίνδυνος ακόμα και αν τον έχεις ονομάσει «κανονικότητα».

_{Ο Δημήτρης Μάντζος είναι εκπρόσωπος Τύπου ΠΑΣΟΚ – Κινήματος Αλλαγής}